Ва машойихи ин тайифаро андари таҳқиқи дӯстии румуз беш аз онаст ки мари онро аҳсо тавон кард ва ман лухтӣ аз гуфтаҳои эшон биорам то ваҷҳи табаррук ба ҷой оварда бошам .
و مشایخ این طایفه را اندر تحقیق دوستی رموز بیش از آن است که مر آن را احصا توان کرد و من لختی از گفته‌های ایشان بیارم تا وجه تبرک به جای آورده باشم.
Устоди Абулқосими қширии раҳмаи аллоҳ алайҳ гуяд : « алмҳбаҳи маҳви алмҳби бсФотаҳу إсботи алмҳбўби бзотаҳ . »
استاد ابوالقاسم قشیری رحمة اللّه علیه گوید: «المحبّةُ مَحْوُ الْمُحِبِّ بِصفاتِه و إثباتُ المحبوبِ بذاتِه.»
Муҳаббати он буд ки муҳиби кули авсофи худро андари ҳақи талаби маҳбӯби худ нафй кунад мари исботи зоти ҳақро ; яъне чун маҳбӯби боқӣ буд муҳиби фонӣ бояд ; ки ғайрати дӯстии бақои муҳибро нафй кунад то вилояти мутлақи вайро гардаду фанои сифати муҳиби ҷуз ба исботи зот маҳбӯб набошад ва раво набошад ки муҳиб ба сифати худ қоим буд ; ки агар ба сифати худ қоим будӣ аз ҷамоли маҳбӯб бениёз будӣ . Чун медонад ки ҳётш ба ҷамол маҳбӯбаст толиби нафаси авсоф худ бошад бзрўрт ; аз он чаҳ маълум вайаст ки бо бақои сифати худ аз маҳбӯб маҳҷӯбаст . Пас аз дӯстии дӯсти душман худ гаштааст .
محبت آن بود که محب کل اوصاف خود را اندر حق طلب محبوب خود نفی کند مر اثبات ذات حق را؛ یعنی چون محبوب باقی بود محب فانی باید؛ که غیرت دوستی بقای محب را نفی کند تا ولایت مطلق وی را گردد و فنای صفت محب جز به اثبات ذات محبوب نباشد و روا نباشد که محب به صفت خود قایم بود؛ که اگر به صفت خود قایم بودی از جمال محبوب بی نیاز بودی. چون می‌داند که حیاتش به جمال محبوب است طالب نفس اوصاف خود باشد بضرورت؛ از آن‌چه معلوم وی است که با بقای صفت خود از محبوب محجوب است. پس از دوستی دوست دشمن خود گشته است.
Ва маърӯфаст ки чун ҳусайни бен Мансурро рҳмҳоллҳбр дор карданд охирин суханони ваии ин буд : « ҳасби алўоҷди إФроди алвоҳади ?ла . »
و معروف است که چون حسین بن منصور را رحمةاللّه بر دار کردند آخرین سخنان وی این بود: «حَسْبُ الواجِدِ إفرادُ الواحد له.»
Ва муҳибро он басанда бошад ки ҳастӣ ӯ аз роҳи дӯстӣ пок гардаду вилояти нафаси андари ваҷд вай бирасад ва муталошӣ шавад .
و محب را آن بسنده باشد که هستی او از راه دوستی پاک گردد و ولایت نفس اندر وجد وی برسد و متلاشی شود.
Абуязиди раҳмаи аллоҳ алайҳ гуяд : « алмҳбаҳи истиқлоли алксири ман нФску астксори алқлили ман ҳбибк . »
ابویزید رحمة اللّه علیه گوید: «المحبَّةُ اسْتقلالُ الکثیرِ مِنْ نَفْسِکَ و استکثارُ القلیلِ مِنْ حَبیبِکَ.»
Муҳаббати он буд ки бисёр худ андаки донеу андаки дӯст бисёр доне ва ин мъомлт ҳақаст бар банда ; ки неъмати дунё ва он чаҳ дар дунё додааст ба банда , андак хонд ва гуфт : « қул матоъи алднёи қалил ( ۷۷/олнсоء ) . Бигӯӣ ёмҳмд ки : матоъи дунё андакаст он чаҳ ба шумо додаам . » онгоҳи андари ин умри андаку матоъи андаку ҷои андаки мари зикри андаки эшонро бисёр хонд ; қавла , таъолӣ : « волзокрини аллоҳи ксироу алзокрот ( ۳۵/олأҳзоб ) » ; то халқ олам бидонанд ки дӯст бар ҳақиқат худоӣаст ҷли ҷалола ва ин сифати мари халқро дуруст наёяд ва он чаҳ аз ҳақаст ба бандаи ҳеҷ андак нест .
محبت آن بود که بسیار خود اندک دانی و اندک دوست بسیار دانی و این معاملت حق است بر بنده؛ که نعمت دنیا و آن‌چه در دنیا داده است به بنده، اندک خواند و گفت: «قُلْ مَتاعُ الدّنیا قلیلٌ (۷۷/النّساء). بگوی یامحمد که: متاع دنیا اندک است آن‌چه به شما داده‌ام.» آنگاه اندر این عمر اندک و متاع اندک و جای اندک مر ذکر اندک ایشان را بسیار خواند؛ قوله، تعالی: «والذّاکرینَ اللّهَ کثیراً و الذّاکِراتِ (۳۵/الأحزاب)»؛ تا خلق عالم بدانند که دوستِ بر حقیقت خدای است جل جلاله و این صفت مر خلق را درست نیاید و آن‌چه از حق است به بنده هیچ اندک نیست.
Саҳли бен Абдуллоҳ гуяд , разии аллоҳи анҳу : алмҳбаҳи мъонқаҳи алтоъоту мбоинаҳи алмхолФот . »
سهل بن عبداللّه گوید، رضی اللّه عنه: المَحبَّةُ مُعانَقَةُ الطّاعاتِ و مبایَنَةُ المخالَفاتِ.»
Муҳаббат онаст ки бо тоъоти маҳбӯби даст дар оғӯш кунӣ ва аз мухолифати вай эъроз кунӣ ; аз он чаҳ ҳаргоҳ ки дӯстии андари дили қавитар буд фармони дӯст бар дӯсти осонтар буд . Ва ин ради он гуруҳаст аз млоҳдаҳ ки гӯйанд : « бандаи андари дӯстӣ ба дрҷтӣ расад ки тоъат аз вай бархезад . » ва ин маҳол буд ки андари ҳоли сиҳҳати ақли ҳукми таклиф аз банда соқит шавад ; аз он чаҳ иҷмоъаст ки шариъати Муҳамади Мустафои слии аллоҳи алайҳу силами ҳаргиз мансӯх нашавад , ва чун аз як кас раво бошад бархестани он дар ҳоли сиҳҳат аз ҳамаи кас раво бошад ; ва ин зндқаҳ маҳз бошаду бози мағлубу мътўаҳро ҳукмӣ дигарасту узрии дигар .
محبت آن است که با طاعات محبوب دست در آغوش کنی و از مخالفت وی اعراض کنی؛ از آن‌چه هرگاه که دوستی اندر دل قوی‌تر بود فرمان دوست بر دوست آسان‌تر بود. و این رد آن گروه است از مَلاحده که گویند: «بنده اندر دوستی به درجتی رسد که طاعت از وی برخیزد.» و این محال بود که اندر حال صحت عقل حکم تکلیف از بنده ساقط شود؛ از آن‌چه اجماع است که شریعت محمد مصطفی صلی اللّه علیه و سلم هرگز منسوخ نشود، و چون از یک کس روا باشد برخاستن آن در حال صحت از همه کس روا باشد؛ و این زندقهٔ محض باشد و باز مغلوب و معتوه را حکمی دیگر است و عذری دیگر.
Аммо раво бошад ки бандаро худованди таъолии андари дӯстии худ ба дрҷтии расонад ки ранҷ гузордан тоъат аз вай бархезад ; аз он чаҳ ранҷи амр бар миқдори муҳаббати амр сӯрат гирад . Ҳар чанд ки муҳаббати қавитар буд ранҷи тоъати саҳлтар буд . Ва ин зоҳираст андари ҳоли пайғамбари слии аллоҳи алайҳ ки чун аз ҳақи бадв қисм омад « лъмрк ( ۷۲/олҳҷр ) » , ваии чандон ибодат кард ба шабу рӯз ки аз ҳамаи корҳо бозмонду пойҳои мубораки ваии бёмосид ; то худованд таъолӣ гуфт : « тоҳои мо أнзлнои алейк алқуръони лтшқӣ ( ۱ў۲и тоҳо ) . » ва низ раво буд ки андари ҳоли гузоради фармони руяти тоъат аз банда бархезад ; комаи кони ллнбӣ , алайҳи ассалом : « ваона лиғони алии қалбӣ ҳатто канти астғФри аллоҳи фии кули явми сабъин мара . » ҳар рӯзии ҳафтод бори ман бар кирдори хеш истиғфор кунам ; аз он чаҳ ба худ ва ба кирдор худ менанагирист то мъҷб шудӣ . Ба тоъати худ азтъзими амр ҳақ менагирист ва мегуфт : « тоъати ман сазоӣ вай нест . »
اما روا باشد که بنده را خداوند تعالی اندر دوستی خود به درجتی رساند که رنج گزاردنِ طاعت از وی برخیزد؛ از آن‌چه رنج امر بر مقدار محبت اَمر صورت گیرد. هر چند که محبت قوی‌تر بود رنج طاعت سهل تر بود. و این ظاهر است اندر حال پیغمبر صلی اللّه علیه که چون از حق بدو قسم آمد «لَعَمْرُکَ (۷۲/الحِجر)»، وی چندان عبادت کرد به شب و روز که از همه کارها بازماند و پای‌های مبارک وی بیاماسید؛تا خداوند تعالی گفت: «طه ما أنْزَلْنا عَلَیکَ القرآنَ لِتَشْقی (۱و۲ طه).» و نیز روا بود که اندر حال گزارد فرمان رؤیت طاعت از بنده برخیزد؛ کما کانَ لِلنّبی، علیه السّلام: «وانّه لَیُغانُ عَلی قَلْبی حتّی کُنْتُ استَغْفِرُ اللّهَ فی کُلِّ یَوْمٍ سبعینَ مرَّةً.» هر روزی هفتاد بار من بر کردار خویش استغفار کنم؛ از آن‌چه به خود و به کردار خود می‌ننگریست تا معجب شدی. به طاعت خود ازتعظیم امر حق می‌نگریست و می‌گفت: «طاعت من سزای وی نیست.»
Смнўни муҳиби разии аллоҳ анҳу гуяд : « зҳби алмҳбўни ллаҳи бшрФи алднёу алохраҳ ; лأн алнабӣ слии аллоҳи алайҳу силами қол : алмрءи маъаи ман أҳб . »
سَمنون محب رضی اللّه عنه گوید: «ذَهَبَ المُحِبُّونَ لِلّهِ بِشَرَفِ الدّنیا و الآخرة؛ لأنّ النّبی صلّی اللّه علیه و سلم قال: المرءُ مَعَ مَنْ أحَبَّ.»
Дӯстони худои таъолии андари шарафи днёў охиратанд ; аз он чаҳ пайғамбар мегуяд слии аллоҳи алайҳ ки : мард бо он кас бошад ки варо дӯст гирад . Пас эшон дар дунёу уқбо бо ҳақ бошанду хато раво набошад бо он ки бо вай буд . Пас шарафи дунёи он буд ки ҳақ бо эшонаст ,у шарафи уқбои он ки эшон бо ҳақ бошанд .
دوستان خدای تعالی اندر شرف دنیاو آخرت‌اند؛ از آن‌چه پیغمبر می‌گوید صلی اللّه علیه که: مرد با آن کس باشد که ورا دوست گیرد. پس ایشان در دنیا و عقبی با حق باشند و خطا روا نباشد با آن که با وی بود. پس شرف دنیا آن بود که حق با ایشان است، و شرف عقبی آن که ایشان با حق باشند.
Ва яҳёи бен маози алрозии раҳмаи аллоҳ алайҳ гуяд : « ҳқиқаҳи алмҳбаҳи мо лоинқси болҷФоءу лоизиди болбру алътоء . »
و یحیی بن مُعاذ الرازی رحمة اللّه علیه گوید: «حقیقةُ المَحبَّةِ ما لایَنقُصُ بالجفاءِ و لایزیدُ بالبرّ و العَطاءِ.»
Муҳаббат ба ҷафо кам нашавад ва ба бару ато зиёдат нагардад ; аз он чаҳ ин ҳар ду андари муҳаббат сабабанду асбоби андари ҳоли аёни муталошӣ буду дӯстро балои дӯст хуш бошаду вафоу ҷафои андари таҳқиқи муҳаббати мутасовӣ буд ; чун муҳаббати ҳосил буд вафо чун ҷафо бошаду ҷафо чун вафо .
محبت به جفا کم نشود و به بر و عطا زیادت نگردد؛ از آن‌چه این هر دو اندر محبت سبب‌اند و اسباب اندر حال عیان متلاشی بود و دوست را بلای دوست خوش باشد و وفا و جفا اندر تحقیق محبت متساوی بود؛ چون محبت حاصل بود وفا چون جفا باشد و جفا چون وفا.
Ва андари ҳикоёт маърӯфаст ки : шблиро ба тӯҳмати ҷунуни андар бемористон боздоштанд . Гуруҳе ба зиёрат вай омаданд пурсед : « ман أнтм ? » қолўо : « أҳбоؤк » . Санги андари эшон андохтан гирифт . Ҷумла бҳзимт шуданд . Гуфт : « луи кантами أҳбоӣии лмои Фрртми ман блоӣӣ ? Фосбрўои алии блоӣӣ . » агар дӯстон манед аз балои ман чаро мегурезед ? ки дӯст аз балои дӯсти нгризд .
و اندر حکایات معروف است که: شبلی را به تهمت جنون اندر بیمارستان بازداشتند. گروهی به زیارت وی آمدند پرسید: «مَنْ أنتم؟» قالوا: «أحبّاؤُک». سنگ اندر ایشان انداختن گرفت. جمله بهزیمت شدند. گفت: «لو کُنْتُمْ أحِبّائی لِما فَرَرْتُم من بَلائی؟ فاصْبِروا عَلی بَلائی.» اگر دوستان منید از بلای من چرا می‌گریزید؟ که دوست از بلای دوست نگریزد.
Андари ин маънии сухан бисёред ва ман бар ин моя басанда кардам . Ва биллоҳи алтўФиқ .
اندر این معنی سخن بسیار اید و من بر این مایه بسنده کردم. و باللّه التّوفیق.