намефармуд ки тоҷи аддӣни қабоеро гуфтанд ки ин донишмандон дар миён мо меоянду халқро дар роҳи дайн беэътиқод мекунанд гуфт не эшон меоянд миёни мо ва моро беэътиқод мекунанду алои эшон ҳошо ки аз мо бошанд Маслан сегиро тавқи заррини пўшонидии вайро бо он тавқи саг шикорӣ нахонанд шикор ӣӣ маънӣаст дарави хоҳи тавқи заррини пӯши хоҳи пашмин ; он олам ба ҷбаҳ ва дастор набошад олимӣ ҳунарӣаст дар зоти вай ки он ҳунар агар дар қабо ва ъабо бошад тафовут накунад чунонк дар замони пайғамбар ( слии аллоҳи алайҳу силам ) қасди раҳи занӣ дайн мекарданду ҷома намоз мепӯшеданд то муқаллид иро дар роҳи дайн суст кунанд зеро онро натавонанд кардан то худро аз мусулмон насозанд вогрнии фарангӣ ё ҷуҳудии таън дайн кунад вайро кӣ шунаванд ? ки Фўили ллмслини аллазӣнаи ҳам ани слотҳми соҳўни аллазӣнаи ҳам ироўну имнъўни алмоъўни сухани куллӣ инаст : он нури дории одамиятии надории одамиятӣ талаб кун мақсӯд инаст боқӣ дароз кашӣданаст . Суханро чун бисёр ороиш мекунанд мақсӯд фаромӯш мешавад . Баққолии заниро дӯст медошт бо канизаки хотуни пайғом ҳо кард ки ман чунинам ва чунонаму ошиқам ва май сӯзам ва ором надорам ва бар ман ситам ҳо мераваду дай чунин будаму дӯш бар ман чунин гузашти қиссаҳои дароз фурӯ хонд канизак ба хизмат хотун омад гуфт : « баққоли салом май расонад ва мегуяд ки биё то туро чунин кунам ва чунон кунам ! » гуфт « ба ин сардӣ ? » гуфт : « ӯ дароз гуфт аммо мақсӯди ин буд ! » асл мақсӯдаст боқӣ дардисараст .

می‌فرمود که تاج الدّین قبایی را گفتند که «این دانشمندان در میان ما می‌آیند و خلق را در راه دین بی‌اعتقاد می‌کنند». گفت «نی ایشان می‌آیند میان ما و ما را بی‌اعتقاد می‌کنند و الّا ایشان حاشا که از ما باشند». مثلا سگی را طوق زرین پوشانیدی وی را با آن طوق سگ شکاری نخوانند؛ شکار‌یی معنی است درو خواه طوق زرین پوش، خواه پشمین‌. آن عالم به جبه و دستار نباشد، عالِمی هنری است در ذات وی که آن هنر اگر در قبا و عبا باشد تفاوت نکند؛ چنانک در زمان پیغمبر (صلی الله علیه و سلّم) قصد ره‌زنی دین می‌کردند و جامهٔ نماز می‌پوشیدند تا مقلّد‌ی را در راه دین سست کنند زیرا آن را نتوانند کردن تا خود را از مسلمان نسازند واگرنی فرنگی یا جهودی طعن دین کند وی را کی شنوند‌؟ که فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّیْنَ اَلَّذِیْنَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُوْنَ اَلَّذِیْنَ هُمْ یُرَاؤُنَ وَ یَمْنَعُونَ الْمَاعُوْنَ سخن کلی این است‌: آن نور داری آدمیتی نداری آدمیتی طلب کن مقصود این‌ست باقی دراز کشیدن است. سخن را چون بسیار آرایش می‌کنند مقصود فراموش می‌شود. بقّالی زنی را دوست می‌داشت با کنیزک‌ِ خاتون پیغام‌ها کرد که من چنینم و چنانم و عاشقم و می‌سوزم و آرام ندارم و بر من ستم‌ها می‌رود و دی چنین بودم و دوش بر من چنین گذشت قصّه‌های دراز فرو خواند کنیزک به خدمت خاتون آمد گفت‌: «‌بقال سلام می‌رساند و می‌گوید که بیا تا تو را چنین کنم و چنان کنم‌!» گفت «‌به این سردی‌؟» گفت‌: ‌«او دراز گفت اما مقصود این بود‌!» اصل مقصود است باقی دردسر است.