Вқолўои тҷнбнои влотқрбнои ФкиФи ванетами ҳоҷатии атҷнби маълум бояд донистан ки ҳар касе ҳарҷо ки ҳаст паҳлавии ҳоҷат хештанаст лоянфак ва ҳар ҳайвонии паҳлавии ҳоҷат хештанаст мулозим . Ҳоҷатаи ақрби илайҳи ман абӣау ИМАи млтсқ ба . Ва он ҳоҷат , банд ӯст ки ӯро мекашад ин сӯ ва он сӯ ҳамчун маҳор . Ва маҳол бошад ки толиби халос , толиб банд бошад пас зарурӣ ӯро касе дигар банд карда бошад . Маслан ӯ толиб сиҳҳатаст пас худро ранҷур накарда бошад зеро маҳол буд ки ҳам толиби мараз буд ва ҳам толиби сиҳҳати худ . Ва чун паҳлавии ҳоҷати худ буд паҳлавии ҳоҷатдиҳанда худ буд ва чун мулозими маҳори худ буд мулозими маҳори кушандаи худ буд алои онки назар ӯ бар маҳораст аз баҳри он беъз ва миқдораст агар назар ӯ бар мҳоркш будӣ аз маҳор халос ёфтӣ маҳор ӯ мҳоркш ӯ будӣ зеро ки маҳор ӯро аз баҳри он ниҳодаанд ки ӯ бе маҳори паии маҳор кунанда намераваду назар ӯ бар маҳор кунанда нест лоҷарами снсмаҳи алии алхртўм дар бинӣ аш кунем маҳор ва май кашем бе муроди хеш чун ӯ бе маҳори пай мо намеояд . Иқўлўни ҳилли баъди алсмонини млъби Фқлти вҳл қабл алсмонини млъби ҳақи таъолӣ сбўтӣ бахшад перонро аз фазли хеш ки сбён аз он хабар надоранд зеро сбўт бидон сабаби тозагӣ май орад ва бар май ҷаҳонад ва май хандонаду орзӯӣ бозӣ медиҳад ки ҷаҳонро нав мебинаду малул нашудааст аз ҷаҳон . Чун ин пери ҷаҳонро ҳам нав бинад ҳамчунон бозяш орзӯ кунад ва барҷаста бошаду пӯсту гӯшт ӯ биафзояд . Лақади ҷли хтби алшиби ани кони клмои бадати шебаи иъдўи ман аллҳўи мураккаби пас ҷалолати перӣ аз ҷалолати ҳақ афзӯн бошад ки баҳор , ҷалолати ҳақ пайдо ояду хазони перӣ бар он ғолиб бошад ва табъ хазоне худро нҳлд . Пас заъфи баҳори фазл ҳақ бошад ки баҳри рехтани дандонии хандаи баҳори ҳақ кам шаваду баҳри сипедии мӯеи сарсабзии фазли ҳақ ёва шавад ва ба ҳар гиря борон хазоне , боғи ҳақоиқ мнғс шавад таъолии аллоҳи ъмои иқўли алзолмўн .

وَقَالَوْا تَجَنبّنَا وَلاتَقْرَبَنّا فَکَیْفَ وَاَنْتُمْ حَاجَتِیْ اَتَجَّنبُ معلوم باید دانستن که هر کسی هرجا که هست پهلوی حاجت خویشتن است لاینفک و هر حیوانی پهلوی حاجت خویشتن است ملازم. حاجته اقرب الیه من ابیه و اُمهّ ملتصقٌ به. و آن حاجت، بند اوست که او را می‌کشد این سو و آن سو همچون مهار. و محال باشد که طالب خلاص، طالب بند باشد پس ضروری او را کسی دیگر بند کرده باشد. مثلاً او طالب صحّت است پس خود را رنجور نکرده باشد زیرا محال بود که هم طالب مرض بود و هم طالب صحّت خود. و چون پهلوی حاجت خود بوَد پهلوی حاجت دهندهٔ خود بود و چون ملازم مهار خود بود ملازم مهار‌کشندهٔ خود بود الا آنک نظر او بر مهار است از بهر آن بی عزّ و مقدار است اگر نظر او بر مهارکش بودی از مهار خلاص یافتی مهار او مهارکش او بودی زیرا که مهار او را از بهر آن نهاده‌اند که او بی‌مهار پی مهار‌کننده نمی‌رود و نظر او بر مهار کننده نیست لاجرم سَنَسِمُهُ عَلَی الْخُرْطُوْمِ در بینی‌اش کنیم مهار و می‌کشیم بی‌مراد خویش چون او بی‌مهار پی ما نمی‌آید. یَقُوْلُوْنَ هَلْ بَعْدَ الثَّمَانِیْنَ مَلْعَبٌ فَقُلْتُ وَهَلْ قَبْلَ الثَّمَانِیْنَ مَلْعَبٌ حق تعالی صبوتی بخشد پیران را از فضل خویش که صبیان از آن خبر ندارند زیرا صبوت بدان سبب تازگی می‌آرد و بر می‌جهاند و می‌خنداند و آرزوی بازی می‌دهد که جهان را نو می‌بیند و ملول نشده است از جهان. چون این پیر جهان را هم نو بیند همچنان بازیش آرزو کند و برجسته باشد و پوست و گوشت او بیفزاید. لَقَدْ جَلَّ خَطْبُ الشَّیْب اِنْ کَانَ کُلَمَّا بَدَتْ شَیْبَةٌ یَعْدُوْ مِنَ اللَّهْو مَرْکَبٌ پس جلالت پیری از جلالت حق افزون باشد که بهار، جلالت حق پیدا آید و خزان پیری بر آن غالب باشد و طبع خزانی خود را نهلد. پس ضعف بهار فضل حق باشد که به هر ریختن دندانی‌، خندهٔ بهار حق کم شود و به هر سپیدی مویی سرسبزی فضل حق یاوه شود و به هر گریهٔ بارانِ خزانی، باغ حقایق منغّص شود تَعَالَی اللّهُ عَمَّا یَقُوْلُ الظَّالِمُوْنَ.