Гуфт қозии иззуддини салом май расонад ва ҳамвора санои шумоу ҳамд шумо мегуяд фармуд :

گفت قاضی عزّالدّین سلام می‌رساند و همواره ثنای شما و حمد شما می‌گوید فرمود:

Агар касе дар ҳақ касе нек гуяд он хайру некӣ ба вай оид мешавад ва дар ҳақиқати он саноу ҳамд ба худ мегуяд . Назири ин чунон бошад ки касе гирди хонаи худ гулистону райҳони корд ҳар борӣ ки назар кунад гул ва райҳон бинад , ӯ доимо дар биҳишт бошад . Чун ху кард ба хайри гуфтани мардумон чун ба хайри яке машғӯл шуд , онкаси маҳбӯб вай шуд , ва чун аз ваяш ( вайаш ) ёд ояд маҳбӯбро ёдоўрдаҳ бошад . Ва ёд овардани маҳбӯби гул ва гулистонасту рӯҳ ва роҳатаст . Ва чун бад яке гуфт онкас дар назар ӯ мбғўз шуд . Чун азу ёд кунаду хаёл ӯ пеш ояд чунонаст ки мор ё каждум ё хору хошок дар назар ӯ пеш омад . Акнӯн чун май туоне ки шабу рӯзи гулу гулистони бинӣу риёзи Ирами бинӣ , чаро дар миёни хорстону мартатони гардӣ ? ҳамаро дӯсти дор то ҳамеша дар гул ва гулистон бошӣ , ва чун ҳамаро душмани дорӣ , хаёли душманон дар назар меояд . Чунонаст ки шабу рӯз дар хорстону мартатон май гардӣ . Пас авлиё ки ҳамаро дӯст медоранду нек май бенанди онро барои ғайр намекунанд барои худ корӣ мекунанд , то мабодо ки хаёлии макрӯҳу мбғўз дар назар эшон ояд , чун зикри мардумону хаёли мардумони дарин дунёи лобуду ногузири сети пас ҷаҳд карданд ки дар ёди эшону зикри эшон ҳамаи маҳбӯб ва матлӯб ояд то кароҳати мбғўзи мушавваши роҳ эшон нагардад . Пас ҳарчӣ мекунӣ дар ҳақи халқу зикр эшон мекунӣ ба хайру шар , он ҷумла ба ту оид мешавад . Ва азин мефармоед ҳақи таъолии ман амали солҳои ФлнФсаҳ ва ман асоءи феълӣҳо ва ман иъмли мисқоли зарраи хирои ираҳ ва ман иъмли мисқоли зарраи шрои ираҳ .

اگر کسی در حقّ کسی نیک گوید آن خیر و نیکی به وی عاید می‌شود و در حقیقت آن ثنا و حمد به خود می‌گوید. نظیر این چنان باشد که کسی گِردِ خانهٔ خود گلستان و ریحان کارد هر باری که نظر کند گل و ریحان بیند، او دایماً در بهشت باشد. چون خو کرد به خیر گفتن مردمان چون به خیر یکی مشغول شد، آنکس محبوب وی شد، و چون از ویش (وی‌اش) یاد آید محبوب را یادآورده باشد. و یاد آوردن محبوب گل و گلستان است و روح و راحت است. و چون بدِ یکی گفت آنکس در نظر او مبغوض شد. چون ازو یاد کند و خیال او پیش آید چنانست که مار یا کژدم یا خار و خاشاک در نظر او پیش آمد. اکنون چون می‌توانی که شب و روز گل و گلستان بینی و ریاض ارم بینی، چرا در میان خارستان و مارستان گردی؟ همه را دوست دار تا همیشه در گل و گلستان باشی، و چون همه را دشمن داری، خیال دشمنان در نظر می‌آید. چنانست که شب و روز در خارستان و مارستان می‌گردی. پس اولیا که همه را دوست می‌دارند و نیک می‌بینند آن را برای غیر نمی‌کنند برای خود کاری می‌کنند، تا مبادا که خیالی مکروه و مبغوض در نظر ایشان آید، چون ذکر مردمان و خیال مردمان درین دنیا لابد و ناگزیر‌ست پس جهد کردند که در یاد ایشان و ذکر ایشان همه محبوب و مطلوب آید تا کراهتِ مبغوض مُشوّش راه ایشان نگردد. پس هرچه می‌کنی در حقّ خلق و ذکر ایشان می‌کنی به خیر و شر، آن جمله به تو عاید می‌شود. و ازین می‌فرماید حق تعالی مَنْ عَمِلَ صَالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ اَسَاءَ فَعلَیهَا وَ مَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرِّةٍ خَیْراً یَرَهْ وَ مَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَراًّ یَرَهْ.

Савол кард ки ҳақ таъолӣ мефармоед ании ҷоъили фии аларзи Халифа Фариштагон гуфтанд атҷъли фӣҳо ман иФсди фӣҳоу исФки алдмоءу нҳни нсбҳи бҳмдк ва нақудс лак . Ҳануз одам наёмада Фариштагони пешин чун ҳукм карданд бар фасоду исФки алдмоءи одамӣ . Фармуд ки онро ду ваҷҳ гуфтаанд : яке манқӯл ва яке маъқӯл . Аммо онч манқӯласт онаст ки Фариштагон дар лавҳи маҳфӯз мутолиа карданд ки « қавмӣ берун оянд сифаташон чунин бошад » пас аз он хабар доданд . Ва ваҷҳи дувум онаст ки Фариштагон ба тариқи ақл истидлол карданд ки он қавм аз замин хоҳанд бӯдан , лобуд ҳайвон бошанд ва аз ҳайвон албата ин ояд ҳар чанд ки ин маънӣ даришон бошад , ва нотиқ бошанд аммо чун ҳайвонят даришон бошад ночор фисқ кунанду хӯни резӣ ки он аз лавозим одамӣаст . Қавмии дигари маънӣ дигар мефармойанд мегӯйанд ки Фариштагон ақл маҳзанд ва хайр сарфанд ва эшонро ҳеҷ ихтиёрӣ нест дар корӣ , ҳамчинонкии ту дар хоб корӣ кунӣ дарон мухтор набошӣ лоҷарам бар ту эътироз нест дар вақти хоб агар куфри гӯйӣ ва агар тавҳиди гӯйӣ , ва агар зино кунӣ , Фариштагон дар бедории ин мсобтанд ,у одамиёни бъкс инанд эшонро ихтиёрӣ ҳасту озу ҳавасу ҳамаи чиз барои худ хоҳанд , қасд хӯн кунанд то ҳамаи эшонро бошад ва он сифат ҳайвонаст , пас ҳоли эшон ки млоикаҳанд зиди ҳол одамиён омад . Пас шояд ба ин тариқ аз эшон хабар додан ки эшон чунин гуфтанд ва агарчӣ онҷо гуфтӣ ва забонӣ набӯд , тақдири ш чунин бошад агар он ду ҳоли мутазод дар сухан оянд ва аз ҳоли худ хабар диҳанд ин чунин бошад . Ҳамчунонк шоир мегуяд ки « бирка гуфт ки ман пар шудам » бирка сухан намегуяд ! маънӣ аш инаст ки агар биркаро забон будӣ дарин ҳол чунин гуфтӣ . Ҳар фириштаеро лавҳӣаст дар ботин ки аз он лавҳ ба қадари қӯти худ аҳволи оламро ва онч хоҳад шудан пешин мехонд . Ва чун вақте ки онч хондааст ва маълум карда дар вуҷӯд ояд эътиқод ӯ дар бории таъолӣу ишқ ӯу мастӣ ӯ биафзояд ва таъаҷҷуб кунад дар азимату ғайби донеи ҳақ . Он зёдтии ишқу эътиқоду таъаҷҷуб белафзу иборати тасбеҳ ӯ бошад ҳамчунонк банно ӣӣ ба шогирди худ хабар диҳад ки дарин саро ки май созанди чандин чӯб раваду чандини хишту чандини сангу чандини коҳ , чун саро тамом шавад ва ҳамон қадари олат рафта бошад бе кам ва беш , шогирд дар эътиқоди биафзояд , эшон низ дарин мсобтанд .

سؤال کرد که حق تعالی می‌فرماید اِنِّی جَاعِلٌ فِی الْاَرْضِ خَلِیْفَةً فرشتگان گفتند اَتَجْعَلُ فِیْهَا مَنْ یُفْسِدُ فِیْهَا وَ یَسْفِکُ الدِّمَاءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدِّسُ لک. هنوز آدم نیامده فرشتگان پیشین چون حکم کردند بر فساد و یَسفک الدمّاء آدمی. فرمود که آن را دو وجه گفته‌اند: یکی منقول و یکی معقول. امّا آنچ منقول است آن است که فرشتگان در لوح محفوظ مطالعه کردند که «‌قومی بیرون آیند صفتشان چنین باشد‌» پس از آن خبر دادند. و وجه دوم آن است که فرشتگان به طریق عقل استدلال کردند که آن قوم از زمین خواهند بودن، لابد حیوان باشند و از حیوان البتّه این آید هر چند که این معنی دریشان باشد، و ناطق باشند امّا چون حیوانیّت دریشان باشد ناچار فسق کنند و خون‌ریزی که آن از لوازم آدمی است. قومی دیگر معنی دیگر می‌فرمایند می‌گویند که فرشتگان عقل محضند و خیر صرفند و ایشان را هیچ اختیاری نیست در کاری، همچنانکه تو در خواب کاری کنی درآن مختار نباشی لاجرم بر تو اعتراض نیست در وقت خواب اگر کفر گویی و اگر توحید گویی، و اگر زنا کنی، فرشتگان در بیداری این مثابت‌اند، و آدمیان بعکس این‌اند ایشان را اختیاری هست و آز و هوس و همه چیز برای خود خواهند، قصد خون کنند تا همه ایشان را باشد و آن صفتِ حیوان است، پس حالِ ایشان که ملایکه‌اند ضدّ حال آدمیان آمد. پس شاید به این طریق از ایشان خبر دادن که ایشان چنین گفتند و اگرچه آنجا گفتی و زبانی نبود، تقدیر‌ش چنین باشد اگر آن دو حال متضاد در سخن آیند و از حال خود خبر دهند این چنین باشد. همچنانک شاعر می‌گوید که «‌بِرکه گفت که من پُر شدم‌» برکه سخن نمی‌گوید! معنی‌اش اینست که اگر برکه را زبان بودی درین حال چنین گفتی. هر فرشته‌ای را لوحی است در باطن که از آن لوح به قدر قوّت خود احوال عالم را و آنچ خواهد شدن پیشین می‌خواند. و چون وقتی که آنچ خوانده است و معلوم کرده در وجود آید اعتقاد او در باری تعالی و عشق او و مستی او بیفزاید و تعجّب کند در عظمت و غیب دانی حقّ‌. آن زیادتی عشق و اعتقاد و تعجّب بی‌لفظ و عبارت تسبیح او باشد همچنانک بنّا‌یی به شاگرد خود خبر دهد که ‌درین سَرا که می‌سازند چندین چوب رود و چندین خشت و چندین سنگ و چندین کاه، چون سَرا تمام شود و همان قدر آلت رفته باشد بی‌کم و بیش، شاگرد در اعتقاد بیفزاید‌، ایشان نیز درین مثابت‌اند.

Яке аз шайх пурсед ки Мустафо бо он азимат ки лўлоки лмои хилқат алоФлок мегуяд ё лӣати раби Муҳамади лами ихлқи мҳмдои ин чун бошад ? шайх фармуд « сухан ба мисол равшан шавад ; инро мисолӣ бигӯям то шуморо маълум гардад , фармуд ки дар диҳии мардӣ бар занӣ ошиқ шуд ва ҳар дуро хонау харгоҳи наздик буд ва ба ҳам кому айш май ронданд ва аз ҳамдигар фарбеҳ мешуданд ва меболиданд , ҳаёташон аз ҳамдигар буд чун моҳӣ ки ба об зинда бошад . Солҳо ба ҳам мебуданд , ногаҳони эшонро ҳақи таъолӣ ғанӣ кард гӯсфанди ан бисёру гови ану асбону молу зару ҳашаму ғулом рӯзӣ кард аз ғояти ҳишмату тнъми азм шаҳр карданд ва ҳар яке сарои бузург подшоҳона бихаред ва ба хайлу ҳашам дар он саро манзил кард , ин ба тарафӣ ӯ ба тарафӣ ва чун ҳол ба ин мсобт расед наме тавонистанди он айш ва он васлро варзидан , андарунашони зери зер май сӯхти нолаҳои пинҳонӣ мезаданд , ва имкон гуфт не . То ин сӯхтагӣ ба ғоят расед куллӣ эшон дарин оташ фироқ бсухт . Чун сӯхтагӣ ба ниҳоят расед , нола дар маҳал қабул афтод асбону гӯсфандон кам шудан гирифт ба тадриҷ ба ҷое расед ки бидон мсобти аввал боз омаданд баъди муддати дарози боз ба он даҳ аввал ҷамъ шуданд , ва ба айшу васлу канори машғӯли гаштанд аз талхии фироқ ёд карданд он овози баромад ки ёляти раби Муҳамади лами ихлқи мҳмдо чун ҷони Муҳамади муҷаррад буд дар олами қудсу васли ҳақ таъолӣ меболид , дар он дарёии раҳмат ҳамчун моҳии ғӯта ҳо мехӯрд ҳар чанд дарин олами мақоми пайғомбарӣу халқро раҳнамоеу азимату подшоҳӣу шӯҳрат ва саҳоба шуд аммо чун боз ба он айш аввал бозгардад гуяд ки « кошкӣ пайғомбари нбўдмӣ ва ба ин олами нёмдмӣ » ки нисбат ба он висоли мутлақи он ҳамаи бору азоб ва ранҷаст . Ин ҳамаи илмҳоу муҷоҳидаҳоу бандагиҳо нисбат ба истеҳқоқу азимати борӣ ҳамчунон сет ки яке сари ниҳод ва хидматӣ кард туро ва рафт , агар ҳамаи заминро бар сар наҳй дар хизмати ҳақ ҳамчунон бошад ки якбори сар бар замин наҳй ки истеҳқоқи ҳақу лутф ӯ бар вуҷӯду хизмати ту собиқаст туро аз куҷо берун оварад , ва мавҷӯд карду мустаъиди бандагӣ ва хизмат гардонид , то ту лофи бандагӣ ӯ май занӣ , ин бандагиҳоу илмҳо ҳамчунон бошад ки сўрткҳо сохта бошӣ аз чӯб ва аз намад баъд аз он ба ҳазрат арз кунӣ ки « марои ин сўрткҳо хушомад сохтам аммо ҷони бахшӣдан кор туаст агар ҷони бахшеи амалҳои маро зинда карда бошӣ ва агар набахше фармони ту рост . »

یکی از شیخ پرسید که مصطفی با آن عظمت که لَوْلاکَ لَمَا خَلَقْتُ الْاَفْلاکَ می‌گوید یا لَیْتَ رَبّ مُحَمدٍ لَمْ یَخْلُقْ مُحَمَّداً این چون باشد؟ شیخ فرمود ‌«سخن به مثال روشن شود؛ این را مثالی بگویم تا شما را معلوم گردد، فرمود که در دهی مردی بر زنی عاشق شد و هر دو را خانه و خرگاه نزدیک بود و به هم کام و عیش می‌راندند و از همدیگر فربه می‌شدند و می‌بالیدند، حیاتشان از همدیگر بود چون ماهی که به‌آب زنده باشد. سال‌ها به‌هم می بودند، ناگهان ایشان را حقّ تعالی غنی کرد گوسفند‌ان بسیار و گاو‌ان و اسبان و مال و زر و حشم و غلام روزی کرد از غایت حشمت و تنعّم عزم شهر کردند و هر یکی سرای بزرگ پادشاهانه بخرید و به خیل و حشم در آن سرا منزل کرد، این به طرفی او به طرفی و چون حال به این مثابت رسید نمی‌توانستند آن عیش و آن وصل را ورزیدن، اندرونشان زیر زیر می‌سوخت ناله‌های پنهانی می‌زدند، و امکان گفت نی. تا این سوختگی به غایت رسید کلّی ایشان درین آتش فراق بسوخت. چون سوختگی به نهایت رسید، ناله در محلّ قبول افتاد اسبان و گوسفندان کم شدن گرفت به تدریج به جایی رسید که بدان مثابتِ اولّ باز آمدند بعد مدّت دراز باز به آن ده اوّل جمع شدند، و به عیش و وصل و کنار مشغول گشتند از تلخی فراق یاد کردند آن آواز برآمد که یالیتَ رَبّ مُحمّدِ لم یخلق محمّداً چون جان محمّد مجرّد بود در عالم قدس و وصل حقّ تعالی می‌بالید، در آن دریای رحمت همچون ماهی غوطه‌ها می‌خورد هر چند درین عالم مقام پیغامبری و خلق را رهنمایی و عظمت و پادشاهی و شهرت و صحابه شد امّا چون باز به آن عیش اوّل بازگردد گوید که ‌«کاشکی پیغامبر نبودمی و به این عالم نیامدمی‌» که نسبت به آن وصال مطلق آن همه بار و عذاب و رنج است. این همه علم‌ها و مجاهده‌ها و بندگی‌ها نسبت به استحقاق و عظمت باری همچنان‌ست که یکی سر نهاد و خدمتی کرد تو را و رفت، اگر همه زمین را بر سر نهی در خدمت حقّ همچنان باشد که یکبار سر بر زمین نهی که استحقاق حقّ و لطف او بر وجود و خدمت تو سابق است تو را از کجا بیرون آورد، و موجود کرد و مستعدّ بندگی و خدمت گردانید، تا تو لاف بندگی او می‌زنی، این بندگی‌ها و علم‌ها همچنان باشد که صورتک‌ها ساخته باشی از چوب و از نمد بعد از آن به حضرت عرض کنی که ‌«مرا این صورتک‌ها خوش آمد ساختم امّا جان بخشیدن کار توست اگر جان بخشی عمل‌های مرا زنده کرده باشی و اگر نبخشی فرمان تو راست. »

Иброҳӣм фармуд ки худо онаст ки яҳёи вимит . Намруд гуфт ки анои аҳиӣу АМИТ чун ҳақи таъолӣ ӯро малик дод ӯ низ худро қодир дид , ба ҳақ ҳавола накард гуфт « ман низ зинда кунаму бмиронм »у муродами азин малик донишаст чун одамиро ҳақи таъолии илму зиракӣ ва ҳзоқт бахшед корҳоро ба худ азоФт кунад , ки ман ба ин амал ва ба ин кори корҳоро зинда кунам ,у завқ ҳосил кунам гуфт « не . Ҳўи яҳёу имит » яке савол кард аз мавлонои бузург ки иброҳӣм ба намруд гуфт ки « худоӣ ман онаст ки офтобро аз машриқи برارد ва ба мағриби фурӯи барад ки ани аллоҳи ётии болшмси ман алмшрқи алоиаҳ агар ту даъвӣ худоӣ мекунӣ ба акс кун » азинҷо лозим шавад ки намруди иброҳӣмро мулзам гардонид ки он сухани аввалро бгзошти ҷавоби ногуфта дар далелии дигар шурӯ кард фармуд ки « дигарон жож хойиданд ту низ жож май хое » ин як суханаст дар ду мисол , ту ғалат кардае ва эшон низ . Инро маъонӣ бисёраст , як маънӣ онаст ки ҳақи таъолии туро аз ктми адам дар шиками модар мусаввир кард ,у машриқи ту шиками модар буд аз онҷо тулӯъ кардӣ ва ба мағриби гӯр фурӯ рафтӣ ин ҳамон сухан авваласт ба иборати дигар ки яҳёу имит акнӯн ту агар қодирӣ аз мағриби гӯри буруновар ва ба машриқи раҳми боз бар . Маънии дигар инаст ки орифро чун ба воситаи тоъату муҷоҳидау амалҳои суннӣ , равшанӣу мастӣу рӯҳу роҳат падед ояд ва дар ҳолати тарки ин тоъату муҷоҳидаи он хушӣ дар ғуруб равад , пас ин ду ҳолати тоъату тарки тоъати машриқу мағриб ӯ бӯда бошад пас агар ту қодирӣ дар зинда кардан дар ин ҳолати ғуруби зоҳир ки фисқу фасод ва маъсиятаст , он равшанӣу роҳат ки аз тоъат тулӯъ мекард ин соъат дар ҳолати ғуруби зоҳири гардон , ин кор банда несту бандаи онро ҳаргизи натавонад кардан ин кор ҳақаст , ки агар хоҳад офтобро аз мағриб толеъ гирданд , ва агар хоҳад аз машриқ ки « ҳўи алзии яҳёу имит » кофару муъмин ҳар ду мсбҳанд зеро ҳақи таъолӣ хабар додааст ки ҳаркии роҳ рост раваду ростии варзаду мтобъти шариъату тариқи анбиё ва авлиё кунад ӯро чунин хушиҳоу равшаноиҳоу зиндагиҳо падед ояд ва чун бъкс он кунад чунин торикиҳоу хавфҳоу чоҳҳоу балоҳо пеш ояд ҳар ду чун ин меварзанду ончи ҳақи таъолӣ ваъда додааст лоизиди влои инқси шатони байни он мсбҳ ва ин мсбҳи Маслан дуздӣ дуздӣ кард ва ӯро ба дор овехтанд ӯ низ воъиз мусулмононаст ки ҳарки дуздӣ кунад ҳолаш инаст ва якеро подшоҳи ҷиҳати ростӣу амонат хлътӣ дод ӯ низ воъиз мусулмононаст аммо дузд ба он забону амин ба ин забону лекини ту фарқи нигари миёни он ду воъиз .

ابراهیم فرمود که خدا آنست که یُحْیِیْ وَیُمِیْتُ . نمرود گفت که اَنَا اُحْیِیْ وَ اُمِیْتُ چون حقّ تعالی او را ملک داد او نیز خود را قادر دید، به حقّ حواله نکرد گفت ‌«من نیز زنده کنم و بمیرانم‌» و مرادم ازین ملک دانش است چون آدمی را حقّ تعالی علم و زیرکی و حذاقت بخشید کارها را به خود اضافت کند، که من به این عمل و به این کار کارها را زنده کنم، و ذوق حاصل کنم گفت «‌نی. هو یُحیی و یُمیت‌» یکی سؤال کرد از مولانای بزرگ که ابراهیم به نمرود گفت که ‌«خدای من آنست که آفتاب را از مشرق برآرد و به مغرب فرو برد که اِنَّ اللهَّ یَأْتِیْ بالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ الآیه اگر تو دعوی خدایی می‌کنی به عکس کن‌» ازینجا لازم شود که نمرود ابراهیم را ملزم گردانید که آن سخن اوّل را بگذاشت جواب ناگفته در دلیلی دیگر شروع کرد فرمود که «‌دیگران ژاژ خاییدند تو نیز ژاژ می‌خایی‌» این یک سخن است در دو مثال، تو غلط کرده‌ای و ایشان نیز. این را معانی بسیار است، یک معنی آنست که حقّ تعالی تو را از کتم عدم در شکم مادر مصوّر کرد، و مشرق تو شکم مادر بود از آنجا طلوع کردی و به مغرب گور فرو رفتی این همان سخن اوّل است به عبارت دیگر که یُحیی و یُمیتُ اکنون تو اگر قادری از مغرب گور برون آور و به مشرق رحم باز بر. معنی دیگر این است که عارف را چون به واسطهٔ طاعت و مجاهده و عمل‌های سَنی، روشنی و مستی و روح و راحت پدید آید و در حالتِ ترکِ این طاعت و مجاهده آن خوشی در غروب رود، پس این دو حالتِ طاعت و ترکِ طاعت مشرق و مغرب او بوده باشد پس اگر تو قادری در زنده کردن در این حالتِ غروب ظاهر که فسق و فساد و معصیت است، آن روشنی و راحت که از طاعت طلوع می‌کرد این ساعت در حالت غروب ظاهر گردان، این کار بنده نیست و بنده آن را هرگز نتواند کردن این کار حق است، که اگر خواهد آفتاب را از مغرب طالع گرداند، و اگر خواهد از مشرق که «هُوَ الذّی یُحْیْی و یُمیتُ» کافر و مؤمن هر دو مُسبّح‌اند زیرا حقّ تعالی خبر داده است که هرکه راه راست رود و راستی ورزد و متابعت شریعت و طریق انبیا و اولیا کند او را چنین خوشی‌ها و روشنایی‌ها و زندگی‌ها پدید آید و چون بعکس آن کند چنین تاریکی‌ها و خوف‌ها و چاه‌ها و بلا‌ها پیش آید هر دو چون این می‌ورزند و آنچ حقّ تعالی وعده داده است لَایَزیدُ وَلاَ یَنْقُصُ شَتاّنَ بَیْنَ آن مسبّح و این مسبّح مثلا دزدی دزدی کرد و او را به‌دار آویختند او نیز واعظِ مسلمانان است که هرکه دزدی کند حالش این است و یکی را پادشاه جهت راستی و امانت خلعتی داد او نیز واعظ مسلمانان است امّا دزد به آن زبان و امین به این زبان و لیکن تو فرق نگر میان آن دو واعظ‌.