Он яке наҳвӣ ба киштӣ дар нишаст
آن یکی نحوی به کشتی در نشست
Рӯ ба кштибони ниҳоди он худпараст
رو به کشتیبان نهاد آن خودپرست
Гуфт ҳеҷ аз наҳв хондӣ гуфт ло
گفت هیچ از نحو خواندی گفت لا
Гуфт ним умр ту шуд дар фано
گفت نیم عمر تو شد در فنا
Дили шикастаи гашти кштибони зи тоб
دلشکسته گشت کشتیبان ز تاب
Лек он дам кард хомаш аз ҷавоб
لیک آن دم کرد خامش از جواب
Боди киштиро ба гирдобӣ фиканд
باد کشتی را به گردابی فکند
Гуфт кштибон бидон наҳвии баланд
گفت کشتیبان بدان نحوی بلند
Ҳеҷ донеи ошно кардан бигӯ
هیچ دانی آشنا کردن بگو
Гуфт не эй хуши ҷавоби хуби рӯ
گفت نی ای خوشجواب خوبرو
Гуфт кули умрат эй наҳвӣ фаност
گفت کل عمرت ای نحوی فناست
Зонк киштии ғарқи ин грдобҳост
زانک کشتی غرق این گردابهاست
Маҳв май бояд на наҳв ӣнҷо бидон
محو میباید نه نحو اینجا بدان
Гар ту маҳвӣ бехатар дар оби рон
گر تو محوی بیخطر در آب ران
Оби дарёи мурдаро бар сар наад
آب دریا مرده را بر سر نهد
Вар буд зиндаи зи дарё кӣ раҳад
ور بود زنده ز دریا کی رهد
Чун бамурдӣ ту зи авсофи башар
چون بمردی تو ز اوصاف بشر
Баҳри асрорат наад бар фарқи сар
بحرِ اسرارت نهد بر فرق سر
эй ки халқонро ту хар май хонда Эй
ای که خلقان را تو خر میخواندهای
Ин замон чун хари барин яхи монда Эй
این زمان چون خر برین یخ ماندهای
Гар ту алломаи замонӣ дар ҷаҳон
گر تو علامه زمانی در جهان
Нак фанои ин ҷаҳони байни венаи замон
نک فنای این جهان بین وین زمان
Марди наҳвиро аз он дар дӯхтем
مرد نحوی را از آن در دوختیم
То шуморо наҳв маҳв омухтем
تا شما را نحوِ محو آموختیم
Фиқҳи фиқҳу наҳви наҳву сарфи сарф
فقهِ فقه و نَحوِ نحو و صَرفِ صرف
Дар кам омад ёбӣ эй ёри шигарф
در کم آمد یابی ای یار شگرف
Он сабуии об , донишҳои мост
آن سبوی آب، دانشهای ماست
Ваон Халифаи диҷла илм худост
وان خلیفه دجلهٔ علم خداست
Мо сабуҳо пар ба диҷла ме барем
ما سبوها پر به دجله میبریم
Гарна хар донем худро , мо харем
گرنه خر دانیم خود را، ما خریم
Борӣ аъробӣ бидон маъзӯр буд
باری اعرابی بدان معذور بود
Кӯи зи диҷлаи ғофилу баси давр буд
کو ز دجله غافل و بس دور بود
Гар зи диҷла бо хабар будӣ чу мо
گر ز دجله با خبر بودی چو ما
ӯ набардии он сабуро ҷои баҷо
او نبردی آن سبو را جا بجا
Блак аз диҷла чу воқиф омадӣ
بلک از دجله چو واقف آمدی
Он сабуро бар сар сангӣ задӣ
آن سبو را بر سر سنگی زدی