Гуфт Юсуф ҳин биовар армағон

گفت یوسف هین بیاور ارمغان

ӯ зи шарми ин тақозо зад фиғон

او ز شرمِ این تقاضا زد فغان

Гуфт ман чанд армағони ҷустами туро

گفت من چند ارمغان جستم ترا

Армағонӣ дар назари номади маро

ارمغانی در نظر نامد مرا

Ҳубаеро ҷониби кон чун барам

حبّه‌ای را جانب کان چون برم

Қатраеро сӯии Аммон чун барам

قطره‌ای را سوی عمّان چون برم

Зераро ман сӯй Кирмон оварам

زیره را من سوی کرمان آورم

Гар ба пеши ту дил ва ҷон оварам

گر به پیش تو دل و جان آورم

Нест тухмии кандарин анбор нест

نیست تخمی کاندرین انبار نیست

Ғайри ҳасани ту ки онро ёр нест

غیر حُسن تو که آن را یار نیست

Лоиқ он дидам ки ман ойӣна Эй

لایق آن دیدم که من آیینه‌ای

Пеши ту орм чу нури сина Эй

پیش تو آرم چو نور سینه‌ای

То бибинӣ рӯй хуби худ дар он

تا ببینی روی خوب خود در آن

эй ту чун хуршеди шамъи осмон

ای تو چون خورشید شمع آسمان

Оинаи оўрдмт эй равшанӣ

آینه آوردمت ای روشنی

То чу бинӣ рӯй худ ёдам кунӣ

تا چو بینی روی خود یادم کنی

Оина берун кашид ӯ аз бағал

آینه بیرون کشید او از بغل

Хубро ойӣна бошад мштғл

خوب را آیینه باشد مُشتغَل

Оина ҳастӣ чаҳ бошад нестӣ

آینهٔ هستی چه باشد نیستی

Нестӣ бар ,гар ту аблаҳи нестӣ

نیستی بر، گر تو ابله نیستی

Ҳастӣ андар нестӣ битавон намӯд

هستی اندر نیستی بتوان نمود

Моли дорон бар фақири оранди ҷӯад

مال‌داران بر فقیر آرند جود

Оинаи софии нони худ гуруснаи сет

آینهٔ صافی نان خود گرسنه‌ست

Сӯхтаи ҳам оинаи оташи занаи сет

سوخته هم آینهٔ آتش‌زنه‌ست

Нестӣу нақс ҳар ҷое ки хост

نیستی و نقص هر جایی که خاست

Оинаи хӯбии ҷумлаи пеша ҳост

آینهٔ خوبی جمله پیشه‌هاست

Чунк ҷомаи чусту дўзидаҳ буд

چونک جامه چست و دوزیده بود

Мазҳари фарҳанги дарзӣ чун шавад

مظهر فرهنگ درزی چون شود

Нотарошидаи ҳаме бояд ҷзўъ

ناتراشیده همی باید جذوع

То даравгар асл созад ё фурӯъ

تا دروگر اصل سازد یا فروع

Хоҷаи ашкстаҳи банд онҷо равад

خواجهٔ اشکسته‌بند آنجا رود

Кандар онҷои пои ашкстаҳ буд

کاندر آنجا پای اشکسته بود

Кӣ шавад чун нест ранҷур назор

کی شود چون نیست رنجورِ نزار

Он ҷамоли санъати тиби ошкор

آن جمالِ صنعت طب آشکار

Хорӣу дунии мисҳо бар мулло

خواری و دونی مسها بر ملا

Гар набошад кӣ намояди кимиё

گر نباشد کی نماید کیمیا

Нақсҳо ойӣнаи васфи камол

نقصها آیینهٔ وصف کمال

Ва он ҳақорати оинаи ъзу ҷалол

و آن حقارت آینهٔ عز و جلال

Зонк зидро зид кунад пайдои яқин

زانک ضد را ضد کند پیدا یقین

Зонк бо сирка падедаст ангабин

زانک با سرکه پدیدست انگبین

Ҳар ки нақси хешро диду шинохт

هر که نقص خویش را دید و شناخت

Андари асткмоли худ даҳ аспаи тохт

اندر استکمال خود ده‌اسپه تاخت

Зон наме пурд ба сӯии зулҷалол

زان نمی‌پرد به سوی ذوالجلال

Кӯи гумоне май баради худро камол

کو گمانی می‌برد خود را کمال

Иллатии бтар зи пиндори камол

علتی بتر ز پندار کمال

Нест андари ҷони ту эй зўи даллол

نیست اندر جان تو ای ذو دلال

Аз дил ва аз дидаи ?ути бас хӯн равад

از دل و از دیده‌ات بس خون رود

То зи ту ин мъҷбӣ берун шавад

تا ز تو این معجبی بیرون شود

Иллати Иблиси анои хайрии бадаст

علت ابلیس انا خیری بُدست

Венаи мараз дар нафас ҳар махлуқ ҳаст

وین مرض در نفس هر مخلوق هست

Гарчи худро бас шикаста бинад ӯ

گرچه خود را بس شکسته بیند او

Оби софии дону саргини зери ҷӯ

آب صافی دان و سرگین زیر جو

Чун бшўронди туро дар имтиҳон

چون بشوراند ترا در امتحان

Оби саргин ранг гардад дар замон

آب سرگین رنگ گردد در زمان

Дар таг ҷӯ ҳаст саргин эй Фтӣ

در تگ جو هست سرگین ای فتی

Гарчи ҷӯи софии намояди мари туро

گرچه جو صافی نماید مر ترا

Ҳаст пери роҳи дони пари Фтн

هست پیر راه‌دان پر فطن

Боғҳои нафаси кулро ҷӯй кун

باغهای نفس کل را جوی کَن

Ҷӯии худро кӣ тавонад пок кард

جوی خود را کی تواند پاک کرد

Нофеъ аз илм худо шуд илми мард

نافع از علم خدا شد علم مرد

Кӣ тарошади теғи дастаи хеш ро

کی تراشد تیغ دستهٔ خویش را

Рӯ ба ҷарроҳӣ сипор ин риш ро

رو به جراحی سپار این ریش را

Бар сар ҳар риш ҷамъ омад магас

بر سر هر ریش جمع آمد مگس

То набинад қубҳи риши хеши кас

تا نبیند قبح ریش خویش کس

Он магаси андешаҳо ваон моли ту

آن مگس اندیشه‌ها وان مال تو

Риши ту он зулмати аҳволи ту

ریش تو آن ظلمت احوال تو

Вар наад марҳам бар он риши ту пер

ور نهد مرهم بر آن ریش تو پیر

Он замон сокин шавад дарду нафир

آن زمان ساکن شود درد و نفیر

То ки пиндорад ки сиҳҳат ёфтаст

تا که پندارد که صحت یافتست

Партави марҳам бар онҷо тофтаст

پرتو مرهم بر آنجا تافتست

Ҳин зи марҳами сари макаш эй пушти риш

هین ز مرهم سر مکش ای پشت‌ریش

Ва он зи партави дони мадон аз асли хеш

و آن ز پرتو دان مدان از اصل خویش