Гуфт пайғомбари сабоҳии зайд ро

گفت پیغامبر صباحی زید را

Киеви асбҳт эй рафиқ бо сафо

کیف اصبحت ای رفیق با صفا

Гуфт ъбдои мؤмнои боз Ӯш гуфт

گفت عبدا مؤمنا باز اوش گفت

Кӯи нишон аз боғи имонгар шкФт

کو نشان از باغ ایمان گر شکفت

Гуфт ташна бӯдаам ман рӯзҳо

گفت تشنه بوده‌ام من روزها

Шаби нхФтстми зи ишқ ва сӯзҳо

شب نخفتستم ز عشق و سوزها

То зи рӯзу шаб гузар кардам чунон

تا ز روز و شب گذر کردم چنان

Ки з аспр бугзарад нӯки синон

که ز اسپر بگذرد نوک سنان

Ки аз он сӯи ҷумла миллат якеаст

که از آن سو جملهٔ ملت یکیست

Сад ҳазорон сол ва як соъат якеаст

صد هزاران سال و یک ساعت یکیست

Ҳаст азалроу абадро иттиҳод

هست ازل را و ابد را اتحاد

Ақлро раҳ нест он сӯи зи аФтқод

عقل را ره نیست آن سو ز افتقاد

Гуфт азин раҳи кӯ раҳ оварадӣ биор

گفت ازین ره کو ره‌آوردی بیار

Дар хури фаҳму уқули ин диёр

در خور فهم و عقول این دیار

Гуфт халқон чун бибинанди осмон

گفت خلقان چون ببینند آسمان

Ман бубинами аршро бо аршён

من ببینم عرش را با عرشیان

Ҳашт ҷинати ҳафт дӯзахи пеши ман

هشت جنت هفت دوزخ پیش من

Ҳаст пайдои ҳамчуи бути пеши шмн

هست پیدا همچو بت پیش شمن

Як ба як во мешиносам халқ ро

یک به یک وا می‌شناسم خلق را

Ҳамчуи гандуми ман зи ҷӯ дар Асия

همچو گندم من ز جو در آسیا

Ки биҳиштӣ кист ва бегона кист

که بهشتی کیست و بیگانه کیست

Пеши ман пайдо чу мор ва моҳӣаст

پیش من پیدا چو مار و ماهیست

Ин замони пайдо шуда бар ин гуруҳ

این زمان پیدا شده بر این گروه

Явми тбизу тсўдолўҷўаҳ

یوم تبیض و تسودالوجوه

Пеши азин ҳарчанд ҷони пари айб буд

پیش ازین هرچند جان پر عیب بود

Дар раҳм буду зи халқони ғайб буд

در رحم بود و ز خلقان غیب بود

Алшқии ман шқии фии батни алоам

الشقی من شقی فی بطن الام

Ман самоти алҷсми иърФи ҳолҳм

من سمات الجسم یعرف حالهم

Тан чу модари Тифли ҷонро ҳомила

تن چو مادر طفل جان را حامله

Марг дард зоданасту зилзила

مرگ درد زادنست و زلزله

Ҷумлаи ҷонҳои гузаштаи мунтазир

جمله جانهای گذشته منتظر

То чигуна зояд он ҷони бтр

تا چگونه زاید آن جان بطر

Зангён гӯйанд худ аз мост ӯ

زنگیان گویند خود از ماست او

Рӯмён гӯйанд бас зебост ӯ

رومیان گویند بس زیباست او

Чун бзоид дар ҷаҳони ҷону ҷӯад

چون بزاید در جهان جان و جود

Пас намонад ихтилофи бизу суд

پس نماند اختلاف بیض و سود

Гар буд зангӣ барандаш зангён

گر بود زنگی برندش زنگیان

Рӯмро рӯмии баради ҳам аз миён

روم را رومی برد هم از میان

То назод ӯ мушкилот оламаст

تا نزاد او مشکلات عالمست

Онки нозодаи шиносад ӯ камаст

آنک نازاده شناسد او کمست

ӯ магари инзри бнўри аллоҳ буд

او مگر ینظر بنور الله بود

Кондрўни пӯст ӯро раҳ буд

کاندرون پوست او را ره بود

Асли оби нутфаи аспидсту хуш

اصل آب نطفه اسپیدست و خوش

Лек акси ҷони рӯмӣу ҳабаш

لیک عکس جان رومی و حبش

намедиҳад ранги аҳсани алтқўим ро

می‌دهد رنگ احسن التقویم را

То ба асфал май баради ин ним ро

تا به اسفل می‌برد این نیم را

Ин сухан поён надорад бози рон

این سخن پایان ندارد باز ران

То намонем аз қатори корвон

تا نمانیم از قطار کاروان

Явми тбизу тсўди вуҷӯҳ

یوم تبیض و تسود وجوه

Тарку ҳиндӯ шуҳра гардад зон гуруҳ

ترک و هندو شهره گردد زان گروه

Дар раҳм пайдо набошад ҳинду тарк

در رحم پیدا نباشد هند و ترک

Чунк зояд бинадаш зору сутург

چونک زاید بیندش زار و سترگ

Ҷумларо чун рӯзи растохези ман

جمله را چون روز رستاخیز من

Фош май байнами аён аз марду зан

فاش می‌بینم عیان از مرد و زن

Ҳин бигӯям ё фурӯи бандами нафас

هین بگویم یا فرو بندم نفس

Лаб гузидаш Мустафо яъне ки бас

لب گزیدش مصطفی یعنی که بس

ё расӯл аллоҳ бигӯям сари ҳашар

یا رسول الله بگویم سر حشر

Дар ҷаҳон пайдо кунам имрӯзи нашр

در جهان پیدا کنم امروز نشر

Ҳилли маро то пардаҳоро бар дирам

هل مرا تا پرده‌ها را بر درم

То чу хуршедӣ битобад гавҳарам

تا چو خورشیدی بتابد گوهرم

То кусуф ояд зи ман хуршед ро

تا کسوف آید ز من خورشید را

То намоями нахлроу бед ро

تا نمایم نخل را و بید را

Вои намоями рози растохез ро

وا نمایم راز رستاخیز را

Нақдроу нақди қалбомез ро

نقد را و نقد قلب‌آمیز را

Дастҳо бибридаи асҳоби шимол

دستها ببریده اصحاب شمال

Вои намоями ранги куфру ранги ол

وا نمایم رنگ کفر و رنگ آل

Вои гушойами ҳафт сӯрохи нифоқ

وا گشایم هفت سوراخ نفاق

Дар зёии моҳ бехсФу муҳоқ

در ضیای ماه بی خسف و محاق

Вои намоями ман пилос ашқиё

وا نمایم من پلاس اشقیا

Бшнўонми таблу кӯси анбиё

بشنوانم طبل و کوس انبیا

Дӯзаху ҷиноту барзах дар миён

دوزخ و جنات و برزخ در میان

Пеши чашми кофарони орми аён

پیش چشم کافران آرم عیان

Вои намоями ҳавзи кавсарро ба ҷӯш

وا نمایم حوض کوثر را به جوش

Коб бар Рӯшон занад бонгаш ба гӯш

کاب بر روشان زند بانگش به گوش

Ваон касон ки ташна бар гардиши давон

وان کسان که تشنه بر گردش دوان

Гаштаанд ин дами намоями ман аён

گشته‌اند این دم نمایم من عیان

намебасоед дӯшашон бар дӯши ман

می‌بساید دوششان بر دوش من

Наъра ҳоашон мерасад дар гӯши ман

نعره‌هاشان می‌رسد در گوش من

Аҳли ҷинати пеши чашмами зи ихтиёр

اهل جنت پیش چشمم ز اختیار

Дар кашида як дигарро дар канор

در کشیده یک‌دگر را در کنار

Дасти ҳамдигар зиёрат ме кунанд

دست همدیگر زیارت می‌کنند

Аз лабони ҳам бӯса ғорат ме кунанд

از لبان هم بوسه غارت می‌کنند

Кар шуд ин гӯшами зи бонги оҳи оҳ

کر شد این گوشم ز بانگ آه آه

Аз хасону наъраи воҳсртоаҳ

از خسان و نعرهٔ واحسرتاه

Ин ашортҳост гӯям аз нағӯл

این اشارتهاست گویم از نغول

Лек май тарсами зи озори расӯл

لیک می‌ترسم ز آزار رسول

Ҳамчунин мегуфт сармасту хароб

همچنین می‌گفت سرمست و خراب

Дод пайғомбар гиребонаш битоб

داد پیغامبر گریبانش بتاب

Гуфт ҳин дар каш ки асбат гарм шуд

گفت هین در کش که اسبت گرم شد

Акси ҳақи ло истҳӣ зад шарм шуд

عکس حق لا یستحی زد شرم شد

Оинаи ту ҷусти берун аз ғилоф

آینهٔ تو جست بیرون از غلاف

Оинау мизон куҷо гуяд хилоф

آینه و میزان کجا گوید خلاف

Оинау мизони куҷои бандади нафас

آینه و میزان کجا بندد نفس

Баҳри озору ҳёءи ҳеҷ кас

بهر آزار و حیاء هیچ‌کس

Оинау мизони маҳакҳои суннӣ

آینه و میزان محکهای سنی

Гар ду сад солаши ту хизматҳо кунӣ

گر دو صد سالش تو خدمتها کنی

Каз барои ман бпушон ростӣ

کز برای من بپوشان راستی

Бар фузун бинмо ва манимо костӣ

بر فزون بنما و منما کاستی

ӯат гуяд ришу сблт бар маханд

اوت گوید ریش و سبلت بر مخند

Оинау мизон ва онгаҳ риюу панд

آینه و میزان و آنگه ریو و پند

Чун худои моро барои он фарохат

چون خدا ما را برای آن فراخت

Ки бмо битавон ҳақиқатро шинохт

که بما بتوان حقیقت را شناخت

Ин набошад , мо чаҳ арзем эй ҷавон ?

این نباشد، ما چه اَرزیم ای جوان؟

Кӣ шавем ойин рӯй некӯон

کی شویم آیین روی نیکوان

Лек дар каш дар намад ойӣна ро

لیک در کش در نمد آیینه را

Каз таҷаллӣ кард синои сина ро

کز تجلی کرد سینا سینه را

Гуфт охир ҳеҷ гунҷад дар бағал

گفت آخر هیچ گنجد در بغل

Офтоби ҳақу хуршеди азал

آفتاب حق و خورشید ازل

Ҳам дағалро ҳам бағалро бар дард

هم دغل را هم بغل را بر درد

На ҷунун монад ба пешаш на хирад

نه جنون ماند به پیشش نه خرد

Гуфт як асбъ чу бар чашмӣ наҳй

گفت یک اصبع چو بر چشمی نهی

Бинад аз хуршеди оламро тиҳӣ

بیند از خورشید عالم را تهی

Як сари ангушти парда моҳ шуд

یک سر انگشت پردهٔ ماه شد

Венаи нишони сотрӣ шоҳ шуд

وین نشان ساتری شاه شد

То бапушанд ҷаҳонро нуқта Эй

تا بپوشاند جهان را نقطه‌ای

Меҳр гардад мнксФ аз сиқта Эй

مهر گردد منکسف از سقطه‌ای

Лаб бабанду ғӯри дарёии нигар

لب ببند و غور دریایی نگر

Баҳрро ҳақ кард маҳкӯми башар

بحر را حق کرد محکوم بشر

Ҳамчуи чашмаи слсбилу занҷабил

همچو چشمهٔ سلسبیل و زنجبیل

Ҳаст дар ҳукми биҳиштии ҷалил

هست در حکم بهشتی جلیل

Чори ҷӯии ҷинати андари ҳукми мост

چار جوی جنت اندر حکم ماست

Ин на зӯри мо з фармон худост

این نه زور ما ز فرمان خداست

Ҳар куҷо хоҳем доремаш равон

هر کجا خواهیم داریمش روان

Ҳамчуи саҳари андари муроди соҳирон

همچو سحر اندر مراد ساحران

Ҳамчуи ин ду чашмаи чашми равон

همچو این دو چشمهٔ چشم روان

Ҳаст дар ҳукми дилу фармони ҷон

هست در حکم دل و فرمان جان

Гар бихоҳад рафт сӯии заҳру мор

گر بخواهد رفت سوی زهر و مار

Вар бихоҳад рафт сӯии эътибор

ور بخواهد رفت سوی اعتبار

Гар бихоҳад сӯй маҳсусот рафт

گر بخواهد سوی محسوسات رفت

Вар бихоҳад сӯй млбўсот рафт

ور بخواهد سوی ملبوسات رفت

Гар бихоҳад сӯй куллиёт ронад

گر بخواهد سوی کلیات راند

Вар бихоҳад ҳабс ҷзўёт монад

ور بخواهد حبس جزویات ماند

Ҳамчунин ҳар панҷ ҳис чун ноизаҳ

همچنین هر پنج حس چون نایزه

Бар муроду амр дил шуд ҷоиза

بر مراد و امر دل شد جایزه

Ҳар тараф ки дил ишорат кардашон

هر طرف که دل اشارت کردشان

намеравад ҳар панҷ ҳиси домани кашон

می‌رود هر پنج حس دامن‌کشان

Дасту по дар амри дили андари мулло

دست و پا در امر دل اندر ملا

Ҳамчуи андари дасти Мӯсои он Асо

همچو اندر دست موسی آن عصا

Дил бихоҳад по дар ояд зу ба рақс

دل بخواهد پا در آید زو به رقص

ё гурезади сӯии афзӯнии зи нақс

یا گریزد سوی افزونی ز نقص

Дил бихоҳад даст ояд дар ҳисоб

دل بخواهد دست آید در حساب

Бо асобъ то нависад ӯ китоб

با اصابع تا نویسد او کتاب

Даст дар даст наоне монда аст

دست در دست نهانی مانده است

ӯ даруни танро бурун биншонада аст

او درون تن را برون بنشانده است

Гар бихоҳад бар аду Марӣ шавад

گر بخواهد بر عدو ماری شود

Вар бихоҳад бар вале ёрӣ шавад

ور بخواهد بر ولی یاری شود

Вар бихоҳад кФчаҳ эй дар хӯрданӣ

ور بخواهد کفچه‌ای در خوردنی

Вар бихоҳад ҳамчуи гурзи даҳ манӣ

ور بخواهد همچو گرز ده‌منی

Дил чаҳ мегуяд бадишон эй аҷаб

دل چه می‌گوید بدیشان ای عجب

Турфаи васлати турфаи пинҳонии сабаб

طرفه وصلت طرفه پنهانی سبب

Дили магари меҳр сулаймон ёфтаст

دل مگر مهر سلیمان یافتست

Ки маҳори панҷ ҳис бар тофтаст

که مهار پنج حس بر تافتست

Панҷ ҳиссӣ аз бурун месур ӯ

پنج حسی از برون میسور او

Панҷ ҳиссӣ аз даруни маъмур ӯ

پنج حسی از درون مامور او

Даҳ ҳисаст ва ҳафт андом ва дигар

ده حس است و هفت اندام و دگر

Онч андар гуфт ноед май шимур

آنچ اندر گفت ناید می‌شمر

Чун сулаймонӣ дило дар меҳтарӣ

چون سلیمانی دلا در مهتری

Бар парӣу деви зани ангуштарӣ

بر پری و دیو زن انگشتری

Гар дарин маликат барӣ бошӣ зи рию

گر درین ملکت بری باشی ز ریو

Хотам аз дасти ту нстонди се дев

خاتم از دست تو نستاند سه دیو

Баъд аз он олам бигирад исми ту

بعد از آن عالم بگیرد اسم تو

Ду ҷаҳони маҳкӯми ту чун ҷисми ту

دو جهان محکوم تو چون جسم تو

Вари зи дастати деви хотамро бабрад

ور ز دستت دیو خاتم را ببرد

Подшоҳӣ фӯт шуд бахтат бамурд

پادشاهی فوت شد بختت بمرد

Баъд аз он ё ҳсрто шуд ё ибод

بعد از آن یا حسرتا شد یا عباد

Бар шумо маҳтум то явми алтнод

بر شما محتوم تا یوم التناد

Макри худрогар ту инкор оварӣ

مکر خود را گر تو انکار آوری

Аз тарозуу оина кӣ ҷони барӣ

از ترازو و آینه کی جان بری