ӯ зи як рангии исо бӯ надошт
او ز یک رنگیّ عیسی بو نداشت
Вази мизоҷи хами исо ху надошт
وز مزاج خمّ عیسی خو نداشت
Ҷомаи сад ранг аз он хами сафо
جامهٔ صد رنگ از آن خمِّ صفا
Сода ва як ранги гаштӣ чун сабо
ساده و یکرنگ گشتی چون صبا
Нест як рангӣ казу хезади малол
نیست یکرنگی کزو خیزد ملال
Бали мисоли моҳӣу оби зулол
بل مثال ماهی و آب زلال
Гарчи дар хушкии ҳазорон рнгҳост
گرچه در خشکی هزاران رنگهاست
Моҳёнро бо юбусати ҷнгҳост
ماهیان را با یُبوسَت جنگهاست
Кист моҳӣ чист дарё дар мисл
کیست ماهی چیست دریا در مثل
То бидон монад малики ъзу ҷл
تا بدان مانَد مَلِک عزَّ و جَل
Сад ҳазорон баҳру моҳӣ дар вуҷӯд
صدهزاران بحر و ماهی در وجود
Саҷдаи оради пеши он икрому ҷӯад
سجده آرد پیش آن اکرام و جود
Чанд борони атои борон шуда
چند بارانِ عطا باران شده
То бидон он баҳр дар афшон шуда
تا بدانْ آن بحر دُرّ افشان شده
Чанд хуршеди карами афрӯхта
چند خورشیدِ کرَم افروخته
То ки абру баҳр ҷӯад омӯхта
تا که ابر و بحر جود آموخته
Партав дониш зада бар хоку тин
پرتو دانش زده بر خاک و طین
То ки шуд донаи пазирндаи замин
تا که شد دانه پذیرنده زمین
Хоки амин ва ҳар чаҳ дар вай коштӣ
خاکْ امین و هر چه در وی کاشتی
Бе хиёнати ҷинси он бардоштӣ
بیخیانت جنسِ آن برداشتی
Ин амонат зон амонат ёфтаст
این امانت زان امانت یافتست
КоФтоби адл бар вай тофтаст
کآفتابِ عدل بر وی تافتست
То нишон ҳақ наёрад навбаҳор
تا نشانِ حق نیارد نوبهار
Хоки сарҳоро накарда ошкор
خاکْ سِرها را نکرده آشکار
Он ҷаводӣ ки ҷамодиро бидод
آن جوادی که جمادی را بداد
Ин хабарҳо венаи амонати венаи сдод
این خبرها وین امانت وین سَداد
Мари ҷамодиро кунад фазлаши хабир
مر جمادی را کند فضلش خبیر
Оқилонро карда қаҳр ӯ зрир
عاقلان را کرده قهرِ او ضریر
Ҷону дилро тоқати он ҷӯш нест
جان و دل را طاقتِ آن جوش نیست
Бо ки гӯям дар ҷаҳони як гӯш нест
با که گویم در جهان یک گوش نیست
Ҳар куҷои гӯшии бад аз ваии чашми гашт
هر کجا گوشی بُد از وی چشم گشت
Ҳар куҷои сангии бад аз ваии ишми гашт
هر کجا سنگی بُد از وی یَشم گشت
Кимёсозст чаҳ буд кимиё
کیمیاسازست چهبود کیمیا
Муъҷиза бахшаст чаҳ буд симё
معجزه بخش است چهبود سیمیا
Ин санои гуфтани зи ман тарк саност
این ثنا گفتن ز من ترکِ ثناست
Кин далел ҳастӣ ва ҳастӣ хатост
کین دلیلِ هستی و هستی خطاست
Пеш ҳаст ӯ бибояд нест буд
پیشِ هستِ او بباید نیست بود
Чист ҳастӣ пеш ӯ кӯру кабӯд
چیست هستی پیش او کور و کبود
Гар набӯдӣ кӯр зу бгдохтӣ
گر نبودی کور زو بگداختی
Гармии хуршедро бишнохтӣ
گرمی خورشید را بشناختی
Вар набӯдӣ ӯ кабӯд аз таъзият
ور نبودی او کبود از تعزیَت
Кӣ Фсрдии ҳамчуи яхи ин ноҳит
کی فسردی همچو یخ این ناحیَت