Қиссаи ранҷур ва ранҷурӣ бихонад

قصهٔ رنجور و رنجوری بخواند

Баъд аз он дар пеши ранҷураши нишонд

بعد از آن در پیش رنجورش نشاند

Ранг рӯйу набз ва қорўраҳ бидид

رنگِ روی و نبض و قاروره بدید

Ҳам ъломотши ҳам асбобаш шунид

هم علاماتش هم اسبابش شنید

Гуфт ҳар дору ки эшон карда анд

گفت هر دارو که‌ ایشان کرده‌اند

Он иморат нест вайрон карда анд

آن عمارت نیست ویران کرده‌اند

Бехабар буданд аз ҳоли дарун

بی‌خبر بودند از حالِ درون

Астъизи аллоҳи ммои иФтрўн

 اَسْتَـعِـیــذُ الـلّهَ مِـمـّــا یَفْـتَـــرُون

Дид ранҷ ва кашф шуд бар вай наҳуфт

دید رنج و کشف شد بَر وی نهفت

Лек пинҳон кард ва бо султон нагуфт

لیک پنهان کرد و با سلطان نگفت

Ранҷиш аз сафро ва аз савдо набӯд

رنجَش از صفرا و از سودا نبود

Буи ҳар ҳизум падед ояд зи дӯд

بوی هر هیزم پدید آید ز دود

Дид аз зоряши кови зор дил аст

دید از زاریش کاو زارِ دِلست

Тан хушаст ва ӯ гирифтор дил аст

تن خوشَست و او گرفتارِ دِلست

Ошиқӣ пайдост аз зории дил

عاشقی پیداست از زاریّ دل

Нест беморӣ чу бемории дил

نیست بیماری چو بیماریّ دل

Иллати ошиқи зи иллат ҳо ҷудост

علّت عاشق ز علت‌ها جداست

Ишқи астрлоб асрор худост

عشقْ اصطرلاب اسرارِ خداست

Ошиқигар зини сар вагар зон сараст

عاشقی گر زین سر و گر زان سرست

Оқибати моро бидон сар раҳбараст

عاقبت ما را بدان سَر رهبرست

Ҳарчӣ гӯям ишқро шарҳу баён

هرچه گویم عشق را شرح و بیان

Чун ба ишқ оем хаҷал бошам аз он

چون به عشق آیم خجل باشم از آن

Гарчи тафсир забон равшангараст

گرچه تفسیرِ زبان روشنگرست

Лек ишқ бе забони рўшнтрст

لیک عشقِ بی‌زبان روشنترست

Чун қалами андари навиштан май шитофт

چون قلم اندر نوشتن می‌شتافت

Чун ба ишқ омад қалам бар худ шикофт

چون به عشق آمد قلم بر خود شکافت

Ақл дар шарҳаш чу хар дар гул бихуфт

عقل در شرحش چو خَر در گِل بخفت

Шарҳи ишқу ошиқии ҳам ишқ гуфт

شرحِ عشق و عاشقی هم عشق گفت

Офтоб омад далели офтоб

آفتاب آمد دلیلِ آفتاب

Гар далелат бояд аз ваии рӯи мтоб

گر دلیلت باید از وی رو متاب

Аз вай ар соя нишоне ме диҳад

از وی ار سایه نشانی می‌دهد

Шамс ҳар дами нур ҷонӣ ме диҳад

شمس هر دم نورِ جانی می‌دهد

Соя , хоби оради туро ҳамчун смр

سایه خواب آرد تو را همچون سَمَر

Чун барояд шамси аншқи алқмр

چون برآید شمسْ اِنشقَّ القمر

Худ ғарибӣ дар ҷаҳон чун шамс нест

خودْ غریبی در جهان چون شمس نیست

Шамс ҷон боқӣаст ковро амс нест

شمسِ جانِ باقئی کِش اَمس نیست

Шамс дар хориҷ агар чаҳ ҳаст фард

شمس در خارج اگر چه هست فرد

наме тавон ҳам мисли ӯ тасвир кард

می‌توان هم مثل او تصویر کرد

Шамси ҷони кӯ хориҷ омад аз асир

شمسِ جان کو خارج آمد از اثیر

Набӯдаш дар зеҳн ва дар хориҷи назир

نبودش در ذهن و در خارج نظیر

Дар тасаввури зот ӯро ганҷи кӯ ?

در تصوّر ذات او را گُنج کو

То даройад дар тасаввур мисли ӯ

تا درآید در تصوّر مثل او

Чун ҳадис рӯй шамс аддӣн расед

چون حدیث روی شمس‌الدّین رسید

Шамси чорами осмони сар дар кашид

شمسِ چارم‌ آسمان سَر در کشید

Воҷиб ояд чунки омад ном ӯ

واجب آید چونکه آمد نام او

Шарҳ кардани рамзӣ аз анъом ӯ

شرح کردن رمزی از اِنعام او

Ин нафаси ҷон доманам бартофта сет

این نَفَس جانْ دامنم برتافته‌ست

Буии пироҳон Юсуф ёфта сет

بوی پیراهانِ یوسف یافته‌ست

Каз барои ҳақи суҳбати сол ҳо

کز برای حقِّ صحبت سال‌ها

Бозгуи ҳоле аз он хуши ҳол ҳо

بازگو حالی از آن خوش حال‌ها

То замину осмон хандон шавад

تا زمین و آسمان خندان شود

Ақлу рӯҳу дида сдчндон шавад

عقل و روح و دیده صدچندان شود

ЛотклФнии фонии фии алФно

لاتکُلِفْنی فانّی فی الفَنا

Колти аФҳомии Флои аҳсии сано

کلَّت اَفْهامِی فلا اُحْصِی ثنا

Кули шийъи қолаи ғиролмФиқ

کُلُّ شَیءٍ قالَهُ غَیرُ المُفِیق

Ани такаллуф ӯ тслФи лои илиқ

أنْ تَکَلَّفْ اَوْ تَصَلَّفْ لا یَلِیق

Ман чаҳ гӯям як рагам ҳушёр нест

من چه گویم یک رگم هشیار نیست

Шарҳи он ёрӣ ки ӯро ёр нест

شرح آن یاری که او را یار نیست

Шарҳи ин ҳиҷрон ва ин хӯни ҷигар

شرح این هجران و این خون جگر

Ин замон бигзор то вақт дигар

این زمان بگذار تا وقت دگر

Қоли атъмнии фонии ҷоӣъ

قال اَطعِمْنی فانّی جٰائعُ

Воътҷли Фолўқти сайфи қотеъ

واعتَجِلْ فالوَقْتُ سَیْفُ قاطعُ

Сӯфии ибн алўқт бошад эй рафиқ

صوفی ابن‌الوقت باشد ای رفیق

Нест фардои гуфтан аз шарти тариқ

نیست فردا گفتن از شرط طریق

Ту магари худ марди сӯфии нестӣ ?

تو مگر خود مرد صوفی نیستی؟

Ҳастро аз насяи хезади нестӣ

هست را از نسیه خیزد نیستی

Гуфтамаш пӯшидаи хуштар сари ёр

گفتمش پوشیده خوش‌تر سِرِّ یار

Худ ту дар зимни ҳикояти гӯши дор

خود تو در ضمن حکایت گوش‌ دار

Хуштар он бошад ки сари дилбарон

خوش‌تر آن باشد که سِرِّ دلبران

Гуфта ояд дар ҳадиси дигарон

گفته آید در حدیث دیگران

Гуфт макшуфу бараҳна бе ғлўл

گفت مکشوف و برهنه بی‌ غُلول

Бозгу , дафъами мадае бўолФзўл

بازگو، دفعم مَده ای بوالفضول

Парда бурдору бараҳнаи гӯ ки ман

پرده بردار و برهنه گو که من

Май нхспм бо санам бо перҳан

می‌نخسپم با صنم با پیرهن

Гуфтам ар урён шавад ӯ дар аён

گفتم ار عریان شود او در عیان

На ту Монӣ на канорат на миён

نه تو مانی نه کنارت نه میان

Орзӯ май хоҳ , лек андозаи хоҳ

آرزو می‌خواه، لیک اندازه خواه

Барнатобад кӯҳро як барги коҳ

برنتابد کوه را یک برگ کاه

Офтобӣ каз ваии ин олам фурухт

آفتابی کز وی این عالم فروخت

Андакигар пеш ояд ҷумлаи сӯхт

اندکی گر پیش آید جمله سوخت

Фитнау ошӯбу хӯни резии мҷўӣ

فتنه و آشوب و خون‌ریزی مجوی

Беш азин аз шамс табризӣ магӯӣ

بیش ازین از شمس تبریزی مگوی

Ин надорад охир , аз оғози гӯй

این ندارد آخر از آغاز گوی

Рӯи тамоми ин ҳикояти бозгуӣ

رو تمامِ این حکایت بازگوی