Чунк назд чоҳ омад шер дид

چونک نزد چاه آمد شیر دید

Каз раҳи он харгӯш монад ва по кашид

کز ره آن خرگوش ماند و پا کشید

Гуфт по вопас кашидӣ ту чаро

گفت پا واپس کشیدی تو چرا

Пойро вопаси макаши пеши андари о

پای را واپس مکش پیش اندر آ

Гуфт кӯ поем ки даст ва пой рафт

گفت کو پایم که دست و پای رفت

Ҷон ман ларзиду дил аз ҷой рафт

جان من لرزید و دل از جای رفت

Ранг рӯемро наме бинӣ чу зар

رنگ رویم را نمی‌بینی چو زر

зи андарун худ медиҳад рангами хабар

ز اندرونْ خود می‌دهد رنگم خبر

Ҳақ чу симоро муъаррифи хондаи сет

حق چو سیما را مُعرِّف خوانده‌ست

Чашми орифи сӯии симои мондаи сет

چشم عارف سوی سیما مانده‌ست

Рангу бӯ ғаммоз омад чун ҷарас

رنگ و بو غمّاز آمد چون جرس

Аз фарс огаҳ кунад бонги фарс

از فرس آگه کند بانگ فرس

Бонг ҳар чизеи расонад зу хабар

بانگ هر چیزی رساند زو خبر

То бадонеи бонги хар аз бонг дар

تا بدانی بانگ خر از بانگ دَر

Гуфт пайғомбар ба тмиизи касон

گفت پیغامبر به تمییز کسان

Мрءи махфии лдии таии аллсон

مَرءُ مَخفیٌّ لَدَی طَیِّ اللِّسان

Ранги рӯ аз ҳол дил дорад нишон

رنگ رو از حال دل دارد نشان

Раҳматам кун меҳри ман дар дили нишон

رحمتم کن مِهر من در دل نشان

Ранг рӯй сурх дорад бонги шукр

رنگ روی سرخ دارد بانگ شکر

Бонг рӯй зард дорад сабр ва накар

بانگ روی زرد دارد صبر و نُکر

Дар ман омад онки дасту пои барад

در من آمد آنک دست و پا بَرد

Ранги рӯу қӯту симои барад

رنگ رو و قوّت و سیما بَرد

Онк дар ҳар чаҳ дар ояд бишиканад

آنک در هر چه در آید بشکند

Ҳар дарахт аз бех ва бен ӯ бар кунад

هر درخت از بیخ و بن او بَر کَند

Дар ман омад онк аз ваии гашти мот

در من آمد آنک از وی گشت مات

Одамӣу ҷонвари ҷомиди набот

آدمی و جانور جامد نبات

Ин худ аҷзоанд куллиёти азу

این خود اجزا اند کُلّیّات ازو

Зард карда ранг ва фосид карда бӯ

زرد کرده رنگ و فاسد کرده بو

То ҷаҳон гуҳ собирасту гуҳи шакур

تا جهان گَه صابرست و گَه شَکور

Бӯстони гуҳи ҳалаи пӯшади гоҳи ъўр

بوستان گَه حُلّه پوشد گاه عور

Офтобии кӯ бар ояд норгўн

آفتابی کو بر آید نارگون

Соъатӣ дигар шавад ӯ сарнигӯн

ساعتی دیگر شود او سرنگون

Ахтарони тофта бар чори тоқ

اخترانِ تافته بر چار طاق

Лаҳзаи лаҳзаи мубталои эҳтироқ

لحظه لحظه مبتلای احتراق

Моҳи кӯи афзуди зи ахтар дар ҷамол

ماه کو افزود ز اختر در جمال

Шуд зи ранҷи диқ ӯ ҳамчун хаёл

شد ز رنج دِقّ او همچون خیال

Ин замин бо сукӯн бо адаб

این زمین با سکونِ با ادب

Андари оради зилзилаи ш дар ларзи таб

اندر آرد زلزله‌ش در لرز تب

эй басо ки зини балои мрдриг

ای بسا کُه زین بلای مُردریگ

Гаштааст андари ҷаҳон ӯ хираду рег

گشته است اندر جهان او خرد و ریگ

Ин ҳаво бо рӯҳ омад мқтрн

این هوا با روح آمد مُقترِن

Чун қазо ояд вабои гашту ъФн

چون قضا آید وبا گشت و عَفِن

Оби хуши кӯи рӯҳро ҳамшира шуд

آب خوش کو روح را همشیره شد

Дар ғадирии зарду талх ва тира шуд

در غدیری زرد و تلخ و تیره شد

Оташии кӯ бод дорад дар бирават

آتشی کو باد دارد در بُروت

Ҳам яке бодӣ бирав хонд имўт

هم یکی بادی برو خوانَد یموت

Ҳоли дарёи зи изтиробу ҷӯш ӯ

حال دریا ز اضطراب و جوش او

Фаҳм кун табдилҳои ҳуш ӯ

فهم کن تبدیلهای هوش او

Чархи саргардон ки андари ҷуст ва ҷӯаст

چرخ سرگردان که اندر جُست و جوست

Ҳол ӯ чун ҳол фарзандон ӯст

حال او چون حال فرزندان اوست

Гуҳи ҳазизу гуҳи миёнаи гоҳи авҷ

گه حَضیض و گه میانه گاه اوج

Андрў аз саъд ва наҳиссӣ фавҷи фавҷ

اندرو از سعد و نحسی فوج فوج

Аз худ эй ҷузвии зи кулҳо мухталит

از خودْ ای جزوی ز کُلها مُختلِط

Фаҳм мекун ҳолат ҳар мунбасит

فهم می‌کن حالت هر مُنبَسط

Чунк куллиётро ранҷасту дард

چونک کلّیّات را رنجست و درد

Ҷузви эшон чун набошад рӯй зард

جزو ایشان چون نباشد روی‌زرد

Хоссаи ҷузвии кӯи зи аздодсти ҷамъ

خاصه جزوی کو ز اضدادست جمع

зи обу хоку оташ ва бодаст ҷамъ

ز آب و خاک و آتش و بادست جمع

Ин аҷаб набӯд ки мяш аз гурги ҷуст

این عجب نبود که میش از گرگ جَست

Ин аҷаби кини мяши дил дар гурги баст

این عجب کین میش دل در گرگ بَست

Зиндагонии оштӣ зиддиҳост

زندگانی آشتیّ ضدّهاست

Марги онки андар намеҷанг хост

مرگ آنک اندر میانش جنگ خاست

Лутфи ҳақи ин шерроу гӯр ро

لطفِ حق این شیر را و گور را

Алиф додаст ин ду зиди давр ро

اُلْف دادست این دو ضدِّ دور را

Чун ҷаҳони ранҷуру зиндонӣ буд

چون جهان رنجور و زندانی بود

Чаҳ аҷаби ранҷур агар фонӣ буд

چه عجب رنجور اگر فانی بود

Хонд бар шер ӯ азин рӯи пандҳо

خواند بر شیر او ازین رو پندها

Гуфт ман пас мондаам зини бандҳо

گفت من پس مانده‌ام زین بندها