Буд бозаргон ва ӯро тӯтӣӣ

بود بازرگان و او را طوطیی

Дар қафаси маҳбӯси зебои тӯтӣӣ

در قفس محبوس زیبا طوطیی

Чунк бозаргони сафарро соз кард

چونک بازرگان سفر را ساز کرد

Сӯии ҳндстон шудан оғоз кард

سوی هندستان شدن آغاز کرد

Ҳар ғулом ва ҳар канизакро зи ҷӯад

هر غلام و هر کنیزک را ز جود

Гуфт баҳри ту чаҳ орми гӯии зуд

گفت بهر تو چه آرم گوی زود

Ҳар яке аз ваии Муродӣ хост кард

هر یکی از وی مرادی خواست کرد

Ҷумларо ваъда бидод он неки мард

جمله را وعده بداد آن نیک مرد

Гуфт тӯтиро чаҳ хоҳии армағон

گفت طوطی را چه خواهی ارمغان

Кормт аз хиттаи Ҳиндӯстон

که‌آرَمَت از خطهٔ هندوستان

Гуфташ он тӯтӣ ки онҷои тӯтӣон

گفتش آن طوطی که آنجا طوطیان

Чун бибинӣ кун зи ҳоли ман баён

چون ببینی کن ز حال من بیان

Кони фалони тӯтӣ ки муштоқ шумост

که‌آن فلان طوطی که مشتاق شماست

Аз қазои осмон дар ҳабси мост

از قضای آسمان در حبس ماست

Бар шумо кард ӯ салом ва дод хост

بر شما کرد او سلام و داد خواست

Вази шумо чорау раҳи иршоди хост

وز شما چاره و ره ارشاد خواست

Гуфт май шояд ки ман дар иштиёқ

گفت می‌شاید که من در اشتیاق

Ҷони даҳуми ӣнҷои бимирам дар фироқ

جان دهم اینجا بمیرم در فراق

Ин раво бошад ки ман дар банди сахт

این روا باشد که من در بند سخت

Гуҳи шумо бар сабза гоҳе бар дарахт

گه شما بر سبزه گاهی بر درخت

Ин чунин бошад вафои дӯстон

این چنین باشد وفای دوستان

Ман дарин ҳабс ва шумо дар гулистон

من درین حبس و شما در گلستان

Ёд оред эй маони зини мурғи зор

یاد آرید ای مهان زین مرغِ زار

Як сабӯҳии дармиёни марғзор

یک صبوحی در میان مرغزار

Ёди ёрони ёрро маймун буд

یاد یاران یار را میمون بود

Хоссаи кони Лайлӣ ва ин маҷнӯн буд

خاصه که‌آن لیلی و این مجنون بود

эй ҳарифони бути мавзуни худ

ای حریفانِ بت موزون خود

Ман қадаҳҳо мехӯрам пари хӯни худ

من قدحها می‌خورم پر خون خود

Як қадаҳ менӯш кун бар ёди ман

یک قدح می‌ نوش کن بر یاد من

Гар наме хоҳӣ ки бидиҳӣ дод ман

گر نمی‌خواهی که بدهی داد من

ё биёади ин фитодаи хоки без

یا به یاد این فتاده‌ی خاک‌بیز

Чунк хӯрдӣ ҷуръае бар хоки рез

چونک خوردی جرعه‌ای بر خاک ریز

эй аҷаби он аҳд ва он савганди кӯ

ای عجب آن عهد و آن سوگند کو

Ваъдаҳои он лаб чун қанди кӯ

وعده‌های آن لب چون قند کو

Гар фироқи банда аз бад бандагӣаст

گر فراق بنده از بدبندگی‌ست

Чун ту бо бад , бад кунӣ пас фарқ чист ?

چون تو با بد، بد کنی پس فرق چیست؟

эй бадӣ ки ту кунӣ дар хашму ҷанг

ای بدی که تو کنی در خشم و جنگ

Бо тарабтар аз самоъу бонги чанг

با طرب‌تر از سماع و بانگ چنگ

эй ҷафои ту зи давлати хуб тар

ای جفای تو ز دولت خوب‌تر

Ва интиқоми ту зи ҷони маҳбӯб тар

و انتقام تو ز جان محبوب‌تر

Нор ту инаст нурат чун буд

نار تو اینست نورت چون بود

Мотами ин , то худ ки сурат чун буд

ماتم این، تا خود که سورت چون بود

Аз ҳаловатҳо ки дорад ҷаври ту

از حلاوتها که دارد جور تو

Вази латофати каси наёбади ғӯри ту

وز لطافت کس نیابد غور تو

Ноламу тарсам ки ӯ бовар кунад

نالم و ترسم که او باور کند

Вази карами он ҷаврро камтар кунад

وز کرم آن جور را کمتر کند

Ошиқам бар қаҳр ва бар лутфаши бҷд

عاشقم بر قهر و بر لطفش به جد

Булъаҷаби ман ошиқи ин ҳар ду зид

بوالعجب من عاشق این هر دو ضد

Валлоҳ ар зини хор дар бустон шавам

والله ار زین خار در بستان شوم

Ҳамчуи булбули зини сабаб нолон шавам

همچو بلبل زین سبب نالان شوم

Ин аҷаби булбул ки бигушоед даҳон

این عجب بلبل که بگشاید دهان

То хӯрд ӯ хорро бо гулистон

تا خورد او خار را با گلستان

Ин чаҳ булбули ин наҳанги отшист

این چه بلبل این نهنگ آتشیست

Ҷумлаи нохўшҳои зи ишқ ӯро хушӣаст

جمله ناخوشها ز عشق او را خَوشیست

Ошиқ куласт ва худ куласт ӯ

عاشق کلست و خود کلست او

Ошиқ хешасту ишқи хеши ҷӯ

عاشق خویشست و عشق خویش‌جو