Пас фақири он шайхро аҳвол гуфт

پس فقیر آن شیخ را احوال گفت

Узрро бо он ғаромат кард ҷуфт

عذر را با آن غرامت کرد جفت

Мари саволи шайхро дод ӯ ҷавоб

مر سؤال شیخ را داد او جواب

Чун ҷавоботи Хизри хубу савоб

چون جوابات خضر خوب و صواب

Он ҷавобот саволот кулем

آن جوابات سؤالات کلیم

Каш Хизр бинмуд аз раби алӣам

کش خضر بنمود از رب علیم

Гашти мшклҳоши ҳали воФзўни зи ёд

گشت مشکلهاش حل وافزون ز یاد

Аз пай ҳар мушкилаш мифтоҳ дод

از پی هر مشکلش مفتاح داد

Аз Хизри дарвеши ҳам мирос дошт

از خضر درویش هم میراث داشت

Дар ҷавоби шайхи ҳиммат бар гумошт

در جواب شیخ همت بر گماشت

Гуфт роҳи аўст арча ҳикматаст

گفت راه اوسط ارچه حکمتست

Лек аўст низ ҳам бо нисбатаст

لیک اوسط نیز هم با نسبتست

Оби ҷӯи нисбат бошутур ҳаст кам

آب جو نسبت باشتر هست کم

Лек бошад мӯшро он ҳамчу ӣам

لیک باشد موش را آن همچو یم

Ҳар киро бошад вазифаи чори нон

هر که را باشد وظیفه چار نان

Ду хӯрд ё се хӯрд ҳаст аўсти он

دو خورد یا سه خورد هست اوسط آن

Вар хӯрд ҳар чори давр аз аўст аст

ور خورد هر چار دور از اوسط است

ӯ асири ҳирс монанди бт аст

او اسیر حرص مانند بط است

Ҳар ки ӯро иштиҳои даҳ нон буд

هر که او را اشتها ده نان بود

Шаш хӯрд май дон ки аўсти он буд

شش خورد می‌دان که اوسط آن بود

Чун марои панҷоҳ нон ҳаст иштиҳо

چون مرا پنجاه نان هست اشتها

Мари туро шаш гарда ҳам дастем не

مر تو را شش گرده هم‌دستیم نی

Ту ба даҳ ракаати намози оеи малул

تو به ده رکعت نماز آیی ملول

Ман ба панҷсад дар ниёем дар наҳавл

من به پانصد در نیایم در نحول

Он яке то каъба ҳоФӣ ме равад

آن یکی تا کعبه حافی می‌رود

Венаи яке то масҷид аз худ ме шавад

وین یکی تا مسجد از خود می‌شود

Он яке дар поки бозӣ ҷон бидод

آن یکی در پاک‌بازی جان بداد

Венаи яке ҷон кунад то як нон бидод

وین یکی جان کند تا یک نان بداد

Ин васат дар бо ниҳоят ме равад

این وسط در با نهایت می‌رود

Ки мари онро аввалу охир буд

که مر آن را اول و آخر بود

Аввалу охир бибояд то дар он

اول و آخر بباید تا در آن

Дар тасаввур гунҷад аўст ё миён

در تصور گنجد اوسط یا میان

Бениҳоят чун надорад ду тараф

بی‌نهایت چون ندارد دو طرف

Кӣ буд ӯро миёнаи мунсариф

کی بود او را میانه منصرف

Аввалу охири нишонаши каси надод

اول و آخر نشانش کس نداد

Гуфт луи кони ?лаи албҳри мидод

گفت لو کان له البحر مداد

Ҳафт дарё гар шавад куллӣ мидод

هفت دریا گر شود کلی مداد

Нест мари поён шуданро ҳеҷ умед

نیست مر پایان شدن را هیچ امید

Боғу бешагар буд яксар қалам

باغ و بیشه گر بود یکسر قلم

Зини сухан ҳаргиз нагардад ҳеҷ кам

زین سخن هرگز نگردد هیچ کم

Он ҳамаи ҳбру қалам фонӣ шавад

آن همه حبر و قلم فانی شود

Венаи ҳадис бе адади боқӣ буд

وین حدیث بی‌عدد باقی بود

Ҳолати ман хобро монад гуҳӣ

حالت من خواب را ماند گهی

Хоби пиндоради мари онро гуми раҳе

خواب پندارد مر آن را گم‌رهی

Чашми ман хуфтаи дилами бедори дон

چشم من خفته دلم بیدار دان

Шакл бе кори маро бар кори дон

شکل بی‌کار مرا بر کار دان

Гуфт пайғомбар ки айнанӣ тном

گفت پیغامبر که عینای تنام

Лои иноми қалбии ани раби алоном

لا ینام قلبی عن رب الانام

Чашми ту бедору дил хуфта бихоб

چشم تو بیدار و دل خفته بخواب

Чашми ман хуфтаи дилам дар фатҳи боб

چشم من خفته دلم در فتح باب

Мари диламро панҷ ҳис дигараст

مر دلم را پنج حس دیگرست

Ҳиси дилро ҳар ду олам манзараст

حس دل را هر دو عالم منظرست

Ту зи заъф худ макун дар ман нигоҳ

تو ز ضعف خود مکن در من نگاه

Бар ту шаб бар ман ҳамон шаби чоштгоҳ

بر تو شب بر من همان شب چاشتگاه

Бар ту зиндон бар ман он зиндон чу боғ

بر تو زندان بر من آن زندان چو باغ

Айни машғӯлӣ маро гашта фироқ

عین مشغولی مرا گشته فراغ

Пои ту дар гул , маро гул гашта гул

پای تو در گِل، مرا گِل گشته گُل

Мари туро мотами марои суру дуҳул

مر تو را ماتم مرا سور و دهل

Дар заминам бо ту сокин дар маҳал

در زمینم با تو ساکن در محل

Май дувум бар чархи ҳафтум чун Зуҳал

می‌دوم بر چرخ هفتم چون زحل

Ҳмншинти ман ним соя ман аст

همنشینت من نیم سایهٔ من است

Бартар аз андешаҳо поя ман аст

برتر از اندیشه‌ها پایهٔ من است

Зонк ман зи андеша ҳо бигузашта ам

زانک من ز اندیشه‌ها بگذشته‌ام

Хориҷи андеша пӯён гашта ам

خارج اندیشه پویان گشته‌ام

Ҳоким андешаам маҳкӯми не

حاکم اندیشه‌ام محکوم نی

Зонк банно ҳоким омад бар банно

زانک بنّا حاکم آمد بر بنا

Ҷумлаи халқони сухра андеша анд

جمله خلقان سخرهٔ اندیشه‌اند

Зон сабаби хастаи дилу ғам пеша анд

زان سبب خسته دل و غم‌پیشه‌اند

Қосдои худро ба андешаи даҳум

قاصدا خود را به اندیشه دهم

Чун бихоҳам аз майонишон бар ҷҳм

چون بخواهم از میانشان بر جهم

Ман чу мурғи авҷами андешаи магас

من چو مرغ اوجم اندیشه مگس

Кӣ буд бар ман магасро дасти рас

کی بود بر من مگس را دست‌رس

Қосдо зер оем аз авҷи баланд

قاصدا زیر آیم از اوج بلند

То шикастаи поягон бар ман тананд

تا شکسته‌پایگان بر من تنند

Чун малолам гирад аз суфлои сифот

چون ملالم گیرد از سفلی صفات

Бар пурм ҳамчун туюри алсоФот

بر پرم همچون طیور الصافات

Пари ман рстсти ҳам аз зоти хеш

پر من رسته‌ست هم از ذات خویش

Бар нчФсонми ду пари ман бо ширеш

بر نچفسانم دو پر من با سریش

Ҷаъфари тайёрро пари ҷорӣаи сет

جعفر طیار را پر جاریه‌ست

Ҷаъфари таррорро пари орӣаи сет

جعفر طرار را پر عاریه‌ست

Назд онки лам изқ даъвӣаст ин

نزد آنک لم یذق دعویست این

Назд суккони уфуқи маънисти ин

نزد سکان افق معنیست این

Лоф ва даъвӣ бошад ин пеши ғроб

لاف و دعوی باشد این پیش غراب

Деги тӣу пари яке пеши збоб

دیگ تی و پر یکی پیش ذباب

Чунк дар ту мешавад луқмаи гуҳар

چونک در تو می‌شود لقمه گهر

Тан мазан чндонк битавонӣ бихӯр

تن مزن چندانک بتوانی بخور

Шайхи рӯзии баҳри дафъи суъи занн

شیخ روزی بهر دفع سؤ ظن

Дар лаган қӣ кард пар дар шуд лаган

در لگن قی کرد پر دُر شد لگن

Гавҳари маъқӯлро маҳсус кард

گوهر معقول را محسوس کرد

Пери бинои баҳр кам ақлии мард

پیر بینا بهر کم‌عقلی مرد

Чунк дар меъда шавад пакети палид

چونک در معده شود پاکت پلید

Қуфл на бар ҳалқ ва пинҳон кун калид

قفل نه بر حلق و پنهان کن کلید

Ҳар ки дар вай луқма шуд нури ҷалол

هر که در وی لقمه شد نور جلال

Ҳар чаҳ хоҳад то хӯрд ӯро ҳалол

هر چه خواهد تا خورد او را حلال