Он ғломкро чу дид аҳли зко

آن غلامک را چو دید اهل ذکا

Он дигарро кард ишорат ки биё

آن دگر را کرد اشارت که بیا

Коф раҳмат гуфтамаш тасғир нест

کاف رحمت گفتمش تصغیر نیست

Ҷади гавди Фрзндкм таҳқир нест

جد گود فرزندکم تحقیر نیست

Чун биёмад он дувум дар пеши шоҳ

چون بیامد آن دوم در پیش شاه

Буд ӯ гандаи даҳони дандони сиёҳ

بود او گنده‌دهان دندان سیاه

Гарчи шаҳ нохуш шуд аз гуфтор ӯ

گرچه شه ناخوش شد از گفتار او

Ҷуст ва ҷӯӣ кард ҳам зи асрор ӯ

جست و جویی کرد هم ز اسرار او

Гуфт бо ин шакл ва ин ганди даҳон

گفت با این شکل و این گند دهان

Давр биншин лек он сӯтар марон

دور بنشین لیک آن سوتر مران

Ки ту аҳли номау рқъаҳи бадӣ

که تو اهل نامه و رقعه بدی

На ҷлису ёр ва ҳам буқъаи бадӣ

نه جلیس و یار و هم‌بقعه بدی

То алоҷи он даҳон ту кунем

تا علاج آن دهان تو کنیم

Ту ҳабиб ва мо табиб пар фанем

تو حبیب و ما طبیب پر فنیم

Баҳри кейкии нави гилӣмӣ сӯхтан

بهر کیکی نو گلیمی سوختن

Нест лоиқ аз ту дида духтан

نیست لایق از تو دیده دوختن

Бо ҳама биншин ду се дастон бигӯ

با همه بنشین دو سه دستان بگو

То бубинами сӯрати ақлати накӯ

تا ببینم صورت عقلت نکو

Он зкиро пас фиристод ӯ ба кор

آن ذکی را پس فرستاد او به کار

Сӯии ҳаммомӣ ки рӯи худро бухор

سوی حمامی که رو خود را بخار

Вена дигарро гуфт хаи ту зиракӣ

وین دگر را گفت خه تو زیرکی

Сад ғуломӣ дар ҳақиқат на яке

صد غلامی در حقیقت نه یکی

Он нае ки хоҷа тоаш ту намӯд

آن نه‌ای که خواجه‌تاش تو نمود

Аз ту моро сард мекард он ҳасуд

از تو ما را سرد می‌کرد آن حسود

Гуфт ӯ дузд ва кажасту кжншин

گفت او دزد و کژست و کژنشین

Ҳизу номард ва чунинаст ва чунин

حیز و نامرد و چنینست و چنین

Гуфт пайвастаи бадаст ӯ рости гӯ

گفت پیوسته بدست او راست‌گو

Рости гӯйии ман ндидстм чу ӯ

راست‌گویی من ندیدستم چو او

Рости гӯйӣ дар ниҳодаши хлқтист

راست‌گویی در نهادش خلقتیست

Ҳарчӣ гуяд ман нагӯям он тиҳӣаст

هرچه گوید من نگویم آن تهیست

Каж надонам он нкўондиш ро

کژ ندانم آن نکواندیش را

Муттаҳам дорам вуҷӯди хеш ро

متهم دارم وجود خویش را

Бошад ӯ дар ман бибинад айбҳо

باشد او در من ببیند عیبها

Ман набинам дар вуҷӯди худ шҳо

من نبینم در وجود خود شها

Ҳар касегар айб худ дидӣ зи пеш

هر کسی گر عیب خود دیدی ز پیش

Кӣ бадии фориғи вай аз ислоҳи хеш

کی بدی فارغ وی از اصلاح خویش

Ғофиланд ин халқ аз худ эй падар

غافل‌اند این خلق از خود ای پدر

Лоҷарам гӯйанд айб ҳамдигар

لاجرم گویند عیب همدگر

Ман набинам рӯй худро эй шмн

من نبینم روی خود را ای شمن

Ман бубинам рӯй ту ту рӯй ман

من ببینم روی تو تو روی من

Онкасӣ ки ӯ бибинад рӯй хеш

آنکسی که او ببیند روی خویش

Нур ӯ аз нури хлқонст беш

نور او از نور خلقانست بیش

Гар бимирад дид ӯ боқӣ буд

گر بمیرد دید او باقی بود

Зонк дидаш дид халлоқӣ буд

زانک دیدش دید خلاقی بود

Нур ҳиссӣ набӯд он нурӣ ки ӯ

نور حسی نبود آن نوری که او

Рӯй худ маҳсус бинад пеши рӯ

روی خود محسوس بیند پیش رو

Гуфт акнӯн айбҳои ӯ бигӯ

گفت اکنون عیبهای او بگو

Ончунон ки гуфт ӯ аз айби ту

آنچنان که گفت او از عیب تو

То бидонам ки ту ғмхўори манӣ

تا بدانم که تو غمخوار منی

Кадхудои маликату кори манӣ

کدخدای ملکت و کار منی

Гуфт эй шаҳ ман бигӯям ъибҳош

گفت ای شه من بگویم عیبهاش

Гарчи ҳаст ӯ мари марои хуши хоҷа тоаш

گرچه هست او مر مرا خوش خواجه‌تاش

Айб ӯ меҳру вафоу мардумӣ

عیب او مهر و وفا و مردمی

Айб ӯ сидқу зкоу ҳамдамӣ

عیب او صدق و ذکا و همدمی

Камтарини айбаши ҷўомрдӣ ва дод

کمترین عیبش جوامردی و داد

Он ҷўомрдӣ ки ҷонро ҳам бидод

آن جوامردی که جان را هم بداد

Сад ҳазорон ҷон худо карда падед

صد هزاران جان خدا کرده پدید

Чаҳ ҷўомрдӣ буд конро надид

چه جوامردی بود کان را ندید

Вар бидидӣ кӣ ба ҷони бухлаши бадӣ ?

ور بدیدی کی به جان بخلش بدی؟

Баҳри як ҷон кӣ чунин ғамгин шудӣ ?

بهر یک جان کی چنین غمگین شدی؟

Бар лаби ҷӯи бухли оби онро буд

بر لب جو بخل آب آن را بود

Кӯи зи ҷӯии оби нобӣно буд

کو ز جوی آب نابینا بود

Гуфт пайғомбар ки ҳар ки аз яқин

گفت پیغامبر که هر که از یقین

Донад ӯ подоши худ дар явми дайн

داند او پاداش خود در یوم دین

Ки якеро даҳ иваз ме оядаш

که یکی را ده عوض می‌آیدش

Ҳар замони ҷўдӣ дигаргун зоядаш

هر زمان جودی دگرگون زایدش

Ҷӯади ҷумла аз ивазҳо диданаст

جود جمله از عوضها دیدنست

Пас иваз дидан зид тарсиданаст

پس عوض دیدن ضد ترسیدنست

Бухл нодидан буд аъўоз ро

بخل نادیدن بود اعواض را

Шод дорад дид дар хўоз ро

شاد دارد دید در خواض را

Пас бъолми ҳеҷ кас набӯд бахил

پس بعالم هیچ کس نبود بخیل

Зонк кас чизе набозад бе бадӣл

زانک کس چیزی نبازد بی بدیل

Пас сахо аз чашм омад на зи даст

پس سخا از چشم آمد نه ز دست

Дид дорад кори ҷуз бино нараст

دید دارد کار جز بینا نرست

Айби дигари ин ки худбин нест ӯ

عیب دیگر این که خودبین نیست او

Ҳаст ӯ дар ҳастӣ худ айби ҷӯ

هست او در هستی خود عیب‌جو

Айби гӯйу айби ҷӯии худ бадаст

عیب‌گوی و عیب‌جوی خود بدست

Бо ҳамаи некӯ ва бо худ бади бадаст

با همه نیکو و با خود بد بدست

Гуфт шаҳ ҷилдӣ макун дар мадҳи ёр

گفت شه جلدی مکن در مدح یار

Мадҳи худ дар зимни мадҳ ӯ меар

مدح خود در ضمن مدح او میار

Зонк ман дар имтиҳони орми варо

زانک من در امتحان آرم ورا

Шармсорӣ оядат дар моваро

شرمساری آیدت در ماورا