Гуфт на валлоҳи биллоҳи алъзим

گفت نه والله بالله العظیم

Молики алмалик ва ба раҳмону раҳим

مالک الملک و به رحمان و رحیم

Он худоӣ ки фиристод анбиё

آن خدایی که فرستاد انبیا

На бҳоҷти бали бФзлу кибриё

نه بحاجت بل بفضل و کبریا

Он худовандӣ ки аз хоки залил

آن خداوندی که از خاک ذلیل

Офарид ӯ шаҳсаворони ҷалил

آفرید او شهسواران جلیل

Покашон кард аз мизоҷи хокён

پاکشان کرد از مزاج خاکیان

Бигузаронед аз так афлокён

بگذرانید از تک افلاکیان

Бар гирифт аз нору нури софи сохт

بر گرفت از نار و نور صاف ساخت

Вонгаҳ ӯ бар ҷумлаи анвори тохт

وانگه او بر جملهٔ انوار تاخت

Он снобрқӣ ки бар арвоҳ тофт

آن سنابرقی که بر ارواح تافت

То ки одами маърифат зон нур ёфт

تا که آدم معرفت زان نور یافت

Он каз одам расту дасти шиси чид

آن کز آدم رست و دست شیث چید

Пас Халифа ш кард одам кон бидид

پس خلیفه‌ش کرد آدم کان بدید

Нӯҳ аз он гавҳар ки бархӯрдор буд

نوح از آن گوهر که برخوردار بود

Дар ҳавои баҳри ҷони дарбор буд

در هوای بحر جان دربار بود

Ҷони иброҳӣм аз он анвори зафт

جان ابراهیم از آن انوار زفت

Беҳазар дар шуълаҳои нор рафт

بی حذر در شعله‌های نار رفت

Чунк асмъил дар ҷӯяш фитод

چونک اسمعیل در جویش فتاد

Пеши дашнаи обдорши сари ниҳод

پیش دشنهٔ آبدارش سر نهاد

Ҷони Довӯд аз шуъоъаш гарм шуд

جان داوود از شعاعش گرم شد

Оҳани андари дасти бофаш нарм шуд

آهن اندر دست‌بافش نرم شد

Чун сулаймони бади висолашро рзиъ

چون سلیمان بد وصالش را رضیع

Деви гашташи бандаи фармону мутӣъ

دیو گشتش بنده فرمان و مطیع

Дар қазои ёқӯб чун биниҳод сар

در قضا یعقوب چون بنهاد سر

Чашм равшан кард аз буии писар

چشم روشن کرد از بوی پسر

Юсуфи маи рӯ чу дид он офтоб

یوسف مه‌رو چو دید آن آفتاب

Шуд чунон бедор дар таъбири хоб

شد چنان بیدار در تعبیر خواب

Чун Асо аз дасти Мӯсо об хӯрд

چون عصا از دست موسی آب خورد

Маликати фиръавнро як луқма кард

ملکت فرعون را یک لقمه کرد

Нардбонаши исои Марям чу ёфт

نردبانش عیسی مریم چو یافت

Бар фарози гунбади чорами шитофт

بر فراز گنبد چارم شتافت

Чун Муҳамад ёфт он малику Наим

چون محمد یافت آن ملک و نعیم

Қурси маро кард ӯ дар дами ду ним

قرص مه را کرد او در دم دو نیم

Чун Абубакри оят тавфиқ шуд

چون ابوبکر آیت توفیق شد

Бо чунон шаҳи соҳиб ва садиқ шуд

با چنان شه صاحب و صدیق شد

Чун умри шайдои он маъшӯқ шуд

چون عمر شیدای آن معشوق شد

Ҳақу ботилро чу дил форуқ шуд

حق و باطل را چو دل فاروق شد

Чунк Усмони он аёнро айни гашт

چونک عثمان آن عیان را عین گشت

Нури фоиз буду зии алнўрини гашт

نور فایض بود و ذی النورین گشت

Чун зи рӯйиш Муртазо шуд дирафшон

چون ز رویش مرتضی شد درفشان

Гашт ӯ шери худо дар мараҷи ҷон

گشت او شیر خدا در مرج جان

Чун ҷунайд аз ҷанд ӯ дид он мадад

چون جنید از جند او دید آن مدد

Худ мақомоташ фузун шуд аз адад

خود مقاماتش فزون شد از عدد

Боязиди андари мазидаш роҳ дид

بایزید اندر مزیدش راه دید

Номи қутби алъорФин аз ҳақ шунид

نام قطب العارفین از حق شنید

Чунк крхии крх ӯро шуд ҳрс

چونک کرخی کرخ او را شد حرس

Шуд Халифаи ишқу раббонии нафас

شد خلیفهٔ عشق و ربانی نفس

Пӯри адҳами мураккаби он сӯ ронад шод

پور ادهم مرکب آن سو راند شاد

Гашт ӯ султон султонон дод

گشت او سلطان سلطانان داد

Ваон шқиқ аз шқи он роҳи шигарф

وان شقیق از شق آن راه شگرف

Гашт ӯ хуршеди ройу тези тараф

گشت او خورشید رای و تیز طرف

Сад ҳазорон подшоҳони ниҳон

صد هزاران پادشاهان نهان

Сари Фрозоннд зон сӯии ҷаҳон

سر فرازانند زان سوی جهان

Номашон аз рашки ҳақ пинҳон бимонад

نامشان از رشک حق پنهان بماند

Ҳар гадои номашонро бар нахонд

هر گدایی نامشان را بر نخواند

Ҳақи он нуру ҳақи нӯронӣон

حق آن نور و حق نورانیان

Кандар он баҳранд ҳамчун моҳён

کاندر آن بحرند همچون ماهیان

Баҳри ҷону ҷони баҳр ар гӯямаш

بحر جان و جان بحر ار گویمش

Нест лоиқи ном нав ме ҷӯямаш

نیست لایق نام نو می‌جویمش

Ҳақи он онӣ ки ин ва он азуаст

حق آن آنی که این و آن ازوست

Мағзҳо нисбат бадв бошанд пӯст

مغزها نسبت بدو باشند پوست

Ки сифоти хоҷа тоашу ёри ман

که صفات خواجه‌تاش و یار من

Ҳаст сад чандон ки ин гуфтори ман

هست صد چندان که این گفتار من

Онч медонам зи васфи он надим

آنچ می‌دانم ز وصف آن ندیم

Боварат ноед чаҳ гӯям эй Карим

باورت ناید چه گویم ای کریم

Шоҳ гуфт акнӯн аз он худ бигӯ

شاه گفت اکنون از آنِ خود بگو

Чанд гӯйии он ин ва он ӯ

چند گویی آنِ این و آنِ او

Ту чаҳ дорӣ ва чаҳ ҳосил карда Эй

تو چه داری و چه حاصل کرده‌ای

Аз так дарё чаҳ дар оварда Эй

از تک دریا چه دُر آورده‌ای

Рӯзи марги ин ҳиси ту ботил шавад

روز مرگ این حس تو باطل شود

Нури ҷони дорӣ ки ёр дил шавад

نور جان داری که یار دل شود

Дар лаҳади кини чашмро хоки огнд

در لحد کین چشم را خاک آگند

Ҳаст ончи гӯрро равшан кунад

هست آنچ گور را روشن کند

Он замон ки дасту поят бар дард

آن زمان که دست و پایت بر درد

Пар ва болат ҳаст то ҷон бар пурд

پر و بالت هست تا جان بر پرد

Он замони кини ҷон ҳайвонӣ намонад

آن زمان کین جان حیوانی نماند

Ҷони боқӣ боядат бар ҷои нишонд

جان باقی بایدت بر جا نشاند

Шарти ман ҷои болҳсн на карданаст

شرط من جا بالحسن نه کردنست

Ин ҳасанро сӯй ҳазрат бурданаст

این حسن را سوی حضرت بردنست

Ҷавҳарии дории зи инсон ё харӣ

جوهری داری ز انسان یا خری

Ин арзҳо ки фано шуд чун барӣ

این عرضها که فنا شد چون بری

Ин арзҳои намозу рӯза ро

این عرضهای نماز و روزه را

Чунк лоибқии замонин антФӣ

چونک لایبقی زمانین انتفی

Нақл натавон кард мари эъроз ро

نقل نتوان کرد مر اعراض را

Лек аз ҷавҳар баранд амроз ро

لیک از جوهر برند امراض را

То мубаддили гашти ҷавҳари зини арз

تا مبدل گشت جوهر زین عرض

Чун зи парҳезӣ ки зоил шуд мараз

چون ز پرهیزی که زایل شد مرض

Гашти парҳези арз ҷавҳар биҷаҳад

گشت پرهیز عرض جوهر بجهد

Шуд даҳони талх аз парҳези шаҳд

شد دهان تلخ از پرهیز شهد

Аз зироат хокҳо шуд сунбула

از زراعت خاکها شد سنبله

Доруӣ мӯ кард мӯро силсила

داروی مو کرد مو را سلسله

Он никоҳи зани арз бад шуд фано

آن نکاح زن عرض بد شد فنا

Ҷавҳари фарзанд ҳосил шуд зи мо

جوهر فرزند حاصل شد ز ما

Ҷуфт кардани аспу уштурро арз

جفت کردن اسپ و اشتر را عرض

Ҷавҳари караи бзоиидни ғараз

جوهر کره بزاییدن غرض

Ҳаст он бустон нишондан ҳам арз

هست آن بستان نشاندن هم عرض

Кишти ҷавҳари гашт бустон нак ғараз

کشت جوهر گشت بستان نک غرض

Ҳам арзи дони кимиёи бурдан ба кор

هم عرض دان کیمیا بردن به کار

Ҷавҳарӣ зон кимиё гар шуд биор

جوهری زان کیمیا گر شد بیار

Сайқалӣ кардан арз бошад шҳо

صیقلی کردن عرض باشد شها

Зини арзи ҷавҳар ҳаме зояд сафо

زین عرض جوهر همی‌زاید صفا

Пас магӯ ки ман амалҳо карда ам

پس مگو که من عملها کرده‌ام

Дахли он эърозро бинмо марам

دخل آن اعراض را بنما مرم

Ин сифат кардан арз бошад хамаш

این صفت کردن عرض باشد خمش

Сояи бузро паии қурбони макаш

سایهٔ بز را پی قربان مکش

Гуфт шоҳо беқнўт ақл нест

گفت شاها بی قنوط عقل نیست

Гар ту фармое арзро нақл нест

گر تو فرمایی عرض را نقل نیست

Подшоҳои ҷуз ки ёс банда нест

پادشاها جز که یاس بنده نیست

Гар арз кон рафт боз оянда нест

گر عرض کان رفت باز آینده نیست

Гар набӯдӣ мари арзро нақлу ҳашар

گر نبودی مر عرض را نقل و حشر

Феъл будӣ ботилу ақволи фишур

فعل بودی باطل و اقوال فشر

Ин арзҳо нақл шуд лавнӣ дигар

این عرضها نقل شد لونی دگر

Ҳашар ҳар фонӣ буд кунӣ дигар

حشر هر فانی بود کونی دگر

Нақл ҳар чизе буд ҳам лоиқаш

نقل هر چیزی بود هم لایقش

Лоиқи гила буд ҳам соиқш

لایق گله بود هم سایقش

Вақти маҳшар ҳар арзро сӯратӣаст

وقت محشر هر عرض را صورتیست

Сӯрат ҳар як арзро навбатӣаст

صورت هر یک عرض را نوبتیست

Бингар андари худ на ту будӣ арз

بنگر اندر خود نه تو بودی عرض

Ҷунбиши ҷуфтӣу ҷуфтӣ бо ғараз

جنبش جفتی و جفتی با غرض

Бингар андари хонау кошона ҳо

بنگر اندر خانه و کاشانه‌ها

Дар муҳандис буд чун афсона ҳо

در مهندس بود چون افسانه‌ها

Он фалони хона ки мо дидеми хуш

آن فلان خانه که ما دیدیم خوش

Буд мавзуни сафау сақф ва дараш

بود موزون صفه و سقف و درش

Аз муҳандиси он арзу андеша ҳо

از مهندس آن عرض و اندیشه‌ها

Олат овараду сутун аз беша ҳо

آلت آورد و ستون از بیشه‌ها

Чист аслу моя ҳар пеша Эй

چیست اصل و مایهٔ هر پیشه‌ای

Ҷузи хаёлу ҷузи арзу андеша Эй

جز خیال و جز عرض و اندیشه‌ای

Ҷумлаи аҷзои ҷаҳонро бе ғараз

جمله اجزای جهان را بی غرض

Дар нигар ҳосил нашуд ҷуз аз арз

در نگر حاصل نشد جز از عرض

Аввали фикр охир омад дар амал

اول فکر آخر آمد در عمل

Бенят олами чунон дон дар азал

بُنیَت عالم چنان دان در ازل

Миваҳо дар фикри дили аввал буд

میوه‌ها در فکر دل اول بود

Дар амали зоҳир ба охир ме шавад

در عمل ظاهر به آخر می‌شود

Чун амал кардӣ шаҷари бншондӣ

چون عمل کردی شجر بنشاندی

Андари охири ҳарф аввал хондӣ

اندر آخر حرف اول خواندی

Гарчи шоху барг ва бехаш авваласт

گرچه شاخ و برگ و بیخش اولست

Он ҳама аз баҳр мива мурсаласт

آن همه از بهر میوه مرسلست

Пас сиррӣ ки мағзи он афлок буд

پس سِری که مغز آن افلاک بود

Андари охири хоҷаи лўлок буд

اندر آخر خواجهٔ لولاک بود

Нақл эърозаст ин баҳсу мақол

نقل اعراضست این بحث و مقال

Нақл эърозаст ин шеру шгол

نقل اعراضست این شیر و شگال

Ҷумлаи олами худ арз буданд то

جمله عالم خود عرض بودند تا

Андарин маънӣ биёмад ҳилли ?утӣ

اندرین معنی بیامد هل اتی

Ин арзҳо аз чаҳ зояд аз сувар

این عرضها از چه زاید از صور

Венаи сувари ҳам аз чаҳ зояд аз фикр

وین صور هم از چه زاید از فکر

Ин ҷаҳони як Фкртст аз ақли кул

این جهان یک فکرتست از عقل کل

Ақл чун шоҳаст ва сӯратҳо русул

عقل چون شاهست و صورتها رسل

Олами аввали ҷаҳони имтиҳон

عالم اول جهان امتحان

Олами сонии ҷазои ин ва он

عالم ثانی جزای این و آن

Чокарати шоҳо ҷиноят ме кунад

چاکرت شاها جنایت می‌کند

Он арзи занҷир ва зиндон ме шавад

آن عرض زنجیر و زندان می‌شود

Бандаи ?ут чун хизмат шоиста кард

بنده‌ات چون خدمت شایسته کرد

Он арзи не хлътӣ шуд дар набард

آن عرض نی خلعتی شد در نبرد

Ин арз бо ҷавҳари он бизсту тайр

این عرض با جوهر آن بیضست و طیر

Ин аз он ва он азин зояд ба сайр

این از آن و آن ازین زاید به سیر

Гуфт шоҳаншаҳи чунин гири алмрод

گفت شاهنشه چنین گیر المراد

Ин арзҳои ту як ҷавҳар назод

این عرضهای تو یک جوهر نزاد

Гуфт махфӣ доштаст онро хирад

گفت مخفی داشتست آن را خرد

То буд ғайби ин ҷаҳони неку бад

تا بود غیب این جهان نیک و بد

Зонкгар пайдо шудӣ ашколи фикр

زانک گر پیدا شدی اشکال فکر

Кофар ва муъмин нагуфтӣ ҷуз ки зикр

کافر و مؤمن نگفتی جز که ذکر

Пас аён будӣ на ғайб эй шоҳи ин

پس عیان بودی نه غیب ای شاه این

Нақши дайну куфр будӣ бар ҷабин

نقش دین و کفر بودی بر جبین

Кӣ дарин олами буту бутгари бадӣ

کی درین عالم بت و بتگر بدی

Чун касеро Зуҳраи тсхри бадӣ

چون کسی را زهره تسخر بدی

Пас қиёмат будӣ ин дунёии мо

پس قیامت بودی این دنیای ما

Дар қиёмат кӣ кунад ҷурму хато

در قیامت کی کند جرم و خطا

Гуфт шаҳи пӯшеди ҳақи подоши бад

گفت شه پوشید حق پاداش بد

Лек аз омма на аз хосони худ

لیک از عامه نه از خاصان خود

Гар ба домии афканами ман як амир

گر به دامی افکنم من یک امیر

Аз амирон хФиаҳ дорам на аз вазир

از امیران خفیه دارم نه از وزیر

Ҳақ ба ман бинмуд пас подоши кор

حق به من بنمود پس پاداش کار

Вази суварҳои амалҳо сад ҳазор

وز صورهای عملها صد هزار

Ту нишонеи даҳ ки ман донам тамом

تو نشانی ده که من دانم تمام

Моҳро бар ман наме пӯшади ғмом

ماه را بر من نمی‌پوشد غمام

Гуфт пас аз гуфт ман мақсӯд чист

گفت پس از گفت من مقصود چیست

Чун ту май доне ки онч буд чист

چون تو می‌دانی که آنچ بود چیست

Гуфт шаҳи ҳикмат дар изҳори ҷаҳон

گفت شه حکمت در اظهار جهان

Онки дониста бурун ояд аён

آنک دانسته برون آید عیان

Онч медонист то пайдо накард

آنچ می‌دانست تا پیدا نکرد

Бар ҷаҳон наниҳод ранҷи талқу дард

بر جهان ننهاد رنج طلق و درد

Як замон бекор натавонӣ нишаст

یک زمان بی کار نتوانی نشست

То бадӣ ё неке аз ту наҷуст

تا بدی یا نیکیی از تو نجست

Ин тақозоҳои кор аз баҳри он

این تقاضاهای کار از بهر آن

Шуд муваккил то шавад сарати аён

شد موکل تا شود سرت عیان

Пас клобаҳи тани куҷо сокин шавад

پس کلابهٔ تن کجا ساکن شود

Чун сари ришта замираш ме кашад

چون سر رشتهٔ ضمیرش می‌کشد

Тоса ту шуд нишони он кашиш

تاسهٔ تو شد نشان آن کشش

Бар ту бекорӣ буд чун ҷони куниш

بر تو بی کاری بود چون جان‌کنش

Ин ҷаҳон ва он ҷаҳон зояд абад

این جهان و آن جهان زاید ابد

Ҳар сабаби модари асар аз ваии валад

هر سبب مادر اثر از وی ولد

Чун асар зойед он ҳам шуд сабаб

چون اثر زایید آن هم شد سبب

То бзоид ӯ асарҳои аҷаб

تا بزاید او اثرهای عجب

Ин сабабҳо насл бар насласт лек

این سببها نسل بر نسلست لیک

Дидае бояд мунаввари неки нек

دیده‌ای باید منور نیک نیک

Шоҳ бо ӯ дар сухан ӣнҷо расед

شاه با او در سخن اینجا رسید

ё бидид аз ваии нишоне ё надид

یا بدید از وی نشانی یا ندید

Гар бидид он шоҳи ҷӯё давр нест

گر بدید آن شاه جویا دور نیست

Лек моро зикри он дастур нест

لیک ما را ذکر آن دستور نیست

Чун з гармоба биёмад он ғулом

چون ز گرمابه بیامد آن غلام

Сӯй хешаш хонд он шоҳ ва ҳамам

سوی خویشش خواند آن شاه و همام

Гуфт сҳои лаки Наими доим

گفت صحا لک نعیم دائم

Баси латифӣу зарифу хуби рӯ

بس لطیفی و ظریف و خوب‌رو

эй дариғо гар набӯдӣ дар ту он

ای دریغا گر نبودی در تو آن

Ки ҳаме гуяд барои ту фалон

که همی‌گوید برای تو فلان

Шоди гаштӣ ҳар ки рӯят диде

شاد گشتی هر که رویت دیدیی

Диданати малики ҷаҳони арзидиӣ

دیدنت ملک جهان ارزیدیی

Гуфт рамзӣ зон бигӯ эй подшоҳ

گفت رمزی زان بگو ای پادشاه

Каз барои ман бигуфт он дайни табоҳ

کز برای من بگفت آن دین‌تباه

Гуфт аввали васф дўрўиит кард

گفت اول وصف دوروییت کرد

Кошкорои ту давоеи хФиаҳи дард

کاشکارا تو دوایی خفیه درد

Хбси ёрашро чу аз шаҳ гӯш кард

خبث یارش را چو از شه گوش کرد

Дар замони дарёии хашмаш ҷӯш кард

در زمان دریای خشمش جوش کرد

Каф баровард он ғулому сурхи гашт

کف برآورد آن غلام و سرخ گشت

То ки мавҷи ҳаҷв ӯ аз ҳади гузашт

تا که موج هجو او از حد گذشت

Кӯи зи аввали дам ки бо ман ёр буд

کو ز اول دم که با من یار بود

Ҳамчуи саг дар қаҳти баси гуҳи хор буд

همچو سگ در قحط بس گه‌خوار بود

Чун дамодам кард ҳаҷваш чун ҷарас

چون دمادم کرد هجوش چون جرس

Даст бар лаб зад шаҳаншоҳаш ки бас

دست بر لب زد شهنشاهش که بس

Гуфт донистам туро аз вай бидон

گفت دانستم ترا از وی بدان

Аз ту ҷони гандаи сет ва аз ёрати даҳон

از تو جان گنده‌ست و از یارت دهان

Пас нишин эй гандаи ҷон аз даври ту

پس نشین ای گنده‌جان از دور تو

То амир ӯ бошаду маъмури ту

تا امیر او باشد و مامور تو

Дар ҳадис омад ки тасбеҳ аз риё

در حدیث آمد که تسبیح از ریا

Ҳамчуи сабзаи гўлхни дон эй киё

همچو سبزهٔ گولخن دان ای کیا

Пас бидон ки сӯрати хубу накӯ

پس بدان که صورت خوب و نکو

Бо хисол бад наярзад як тсў

با خصال بد نیرزد یک تسو

Вар буд сӯрати ҳақир ва нопазир

ور بود صورت حقیر و ناپذیر

Чун буд халқаши накӯ дар поши мейр

چون بود خلقش نکو در پاش میر

Сӯрати зоҳир фано гардад бидон

صورت ظاهر فنا گردد بدان

Олам маънӣ бимонад ҷовдон

عالم معنی بماند جاودان

Чанд бозии ишқ бо нақши сабу

چند بازی عشق با نقش سبو

Бигузар аз нақши сабуи рӯи оби ҷӯ

بگذر از نقش سبو رو آب جو

Сӯраташ дидӣ зи маънии ғофилӣ

صورتش دیدی ز معنی غافلی

Аз садаф дарӣ гузингар оқилӣ

از صدف دُری گزین گر عاقلی

Ин садафҳои қўолб дар ҷаҳон

این صدفهای قوالب در جهان

Гарчи ҷумла зиндаанд аз баҳри ҷон

گرچه جمله زنده‌اند از بحر جان

Лек андар ҳар садаф набӯд гуҳар

لیک اندر هر صدف نبود گهر

Чашм бигушо дар дил ҳар як нигар

چشم بگشا در دل هر یک نگر

Кон чаҳ дорад вена чаҳ дорад ме гузин

کان چه دارد وین چه دارد می‌گزین

Зонк кам ёбаст он дар смин

زانک کم‌یابست آن در ثمین

Гар ба сӯрат май рӯй кӯҳӣ ба шакл

گر به صورت می‌روی کوهی به شکل

Дар бузургӣ ҳаст сад чандон ки лаъл

در بزرگی هست صد چندان که لعل

Ҳам ба сӯрати дасту поу пашми ту

هم به صورت دست و پا و پشم تو

Ҳаст сад чандон ки нақши чашми ту

هست صد چندان که نقش چشم تو

Лек пӯшида набошад бар ту ин

لیک پوشیده نباشد بر تو این

Каз ҳамаи аъзои ду чашм омад гузин

کز همه اعضا دو چشم آمد گزین

Аз як андеша ки ояд дар дарун

از یک اندیشه که آید در درون

Сад ҷаҳон гардад ба як дами сарнигӯн

صد جهان گردد به یک دم سرنگون

Ҷисми султонгар ба сӯрати як буд

جسم سلطان گر به صورت یک بود

Сад ҳазорон лашкараш дар паии дӯд

صد هزاران لشکرش در پی دود

Бози шаклу сӯрати шоҳи сафӣ

باز شکل و صورت شاه صفی

Ҳаст маҳкӯми яке фикри хФӣ

هست محکوم یکی فکر خفی

Халқ бе поёни зи як андешаи байн

خلق بی‌پایان ز یک اندیشه بین

Гашта чун силии равона бар замин

گشته چون سیلی روانه بر زمین

Ҳаст он андешаи пеши халқи хирад

هست آن اندیشه پیش خلق خرد

Лек чун силии ҷаҳонро хӯрду барад

لیک چون سیلی جهان را خورد و برد

Пас чу май бинӣ ки аз андеша Эй

پس چو می‌بینی که از اندیشه‌ای

Қоимаст андари ҷаҳон ҳар пеша Эй

قایمست اندر جهان هر پیشه‌ای

Хонаҳо ва қасрҳо ва шаҳрҳо

خانه‌ها و قصرها و شهرها

Кӯҳҳо ва даштҳо ва наҳрҳо

کوهها و دشتها و نهرها

Ҳам замину баҳр ва ҳам меҳру фалак

هم زمین و بحر و هم مهر و فلک

Зинда аз ваии ҳамчу каз дарёи смк

زنده از وی همچو کز دریا سمک

Пас чаро аз аблаҳии пеши ту кӯр

پس چرا از ابلهی پیش تو کور

Тан сулаймонасту андеша чу мӯр

تن سلیمانست و اندیشه چو مور

Май намояди пеши чашмат ки бузург

می‌نماید پیش چشمت کُه بزرگ

Ҳаст андеша чу мӯшу кӯҳи гург

هست اندیشه چو موش و کوه گرگ

Олами андари чашми ту ҳавлу азим

عالم اندر چشم تو هول و عظیم

зи абру раъду чархи дории ларзу бим

ز ابر و رعد و چرخ داری لرز و بیم

Вази ҷаҳони Фкртӣ эй кам зи хар

وز جهان فکرتی ای کم ز خر

Эмину ғофил чу санг бе хабар

ایمن و غافل چو سنگ بی‌خبر

Зонк нақшии вази хирад бебаҳра Эй

زانک نقشی وز خرد بی‌بهره‌ای

Одамии хуи нестии хркраҳ Эй

آدمی خو نیستی خرکره‌ای

Сояро ту шахс май бинии зи ҷаҳл

سایه را تو شخص می‌بینی ز جهل

Шахс аз он шуд назд ту бозӣу саҳл

شخص از آن شد نزد تو بازی و سهل

Бош то рӯзӣ ки он фикру хаёл

باش تا روزی که آن فکر و خیال

Бар кушояд бе ҳиҷобии пару бол

بر گشاید بی‌حجابی پر و بال

Кӯҳҳо бинӣ шуда чун пашми нарм

کوهها بینی شده چون پشم نرم

Нест гашта ин замини сарду гарм

نیست گشته این زمین سرد و گرم

На самои бинӣ на ахтар на вуҷӯд

نه سما بینی نه اختر نه وجود

Ҷузи худои воҳиди ҳии вдўд

جز خدای واحد حی ودود

Як фасона рост омад ё дурӯғ

یک فسانه راست آمد یا دروغ

То диҳад мари ростӣҳоро фурӯғ

تا دهد مر راستیها را فروغ