Ҳар таомии коўридндӣ ба вай

هر طعامی کآوریدندی به وی

Каси сӯй луқмон фиристодӣ зи пай

کس سوی لقمان فرستادی ز پی

То ки луқмони дасти сӯии он барад

تا که لقمان دست سوی آن برد

Қосдо то хоҷа пас хӯрдаш хӯрд

قاصدا تا خواجه پس‌خوردش خورد

Сؤр ӯ хӯрдӣ ва шӯр ангехтӣ

سؤر او خوردی و شور انگیختی

Ҳар таомӣ кӯ нахурдӣ рехтӣ

هر طعامی کو نخوردی ریختی

Вар бихӯрадӣ бедил ва бе иштиҳо

ور بخوردی بی دل و بی اشتها

Ин буд пайвандӣ бе интиҳо

این بود پیوندی بی انتها

Харбуза оварда буданд армағон

خربزه آورده بودند ارمغان

Гуфт рӯи фарзанди луқмонро бихон

گفت رو فرزند لقمان را بخوان

Чун бурид ва дод ӯро як барин

چون برید و داد او را یک برین

Ҳамчу шукр хӯрдаш ва чун ангабин

همچو شکر خوردش و چون انگبین

Аз хушӣ ки хӯрд дод ӯро дувум

از خوشی که خورد داد او را دوم

То расед он грчҳо то ҳафдаҳум

تا رسید آن گرچها تا هفدهم

Монад гарчи гуфт инро ман хӯрам

ماند گرچی گفت این را من خورم

То чаҳ ширини харбузаи сет ин бингарам

تا چه شیرین خربزه‌ست این بنگرم

ӯ чунин хуш мехӯрд каз завқ ӯ

او چنین خوش می‌خورد کز ذوق او

Табъҳо шуд мштҳӣу луқмаи ҷӯ

طبعها شد مشتهی و لقمه‌جو

Чун бихӯрад аз талхяш оташ фурухт

چون بخورد از تلخیش آتش فروخت

Ҳам забон кард обилаи ҳам ҳалқи сӯхт

هم زبان کرد آبله هم حلق سوخت

Соъатӣ бе худ шуд аз талхии он

ساعتی بی‌خود شد از تلخی آن

Баъд аз он гуфташ ки эй ҷону ҷаҳон

بعد از آن گفتش که ای جان و جهان

Нӯш чун кардӣ ту чандини заҳр ро

نوش چون کردی تو چندین زهر را

Лутф чун ингоштӣ ин қаҳр ро

لطف چون انگاشتی این قهر را

Ин чаҳ сабраст ин сабурӣ азчаҳ рӯаст

این چه صبرست این صبوری ازچه روست

ё магари пеши ту ин ҷонат адуаст

یا مگر پیش تو این جانت عدوست

Чун наёвардӣ ба ҳиялати ҳуҷҷатӣ

چون نیاوردی به حیلت حجتی

Ки марои ъзрист бас кун соъатӣ

که مرا عذریست بس کن ساعتی

Гуфт ман аз дасти неъмати бахши ту

گفت من از دست نعمت‌بخش تو

Хӯрдаам чандон ки аз шармами дўтў

خورده‌ام چندان که از شرمم دوتو

Шармам омад ки яке талх аз кафат

شرمم آمد که یکی تلخ از کفت

Ман нанӯшам эй ту соҳиби маърифат

من ننوشم ای تو صاحب‌معرفت

Чун ҳамаи аҷзоам аз анъоми ту

چون همه اجزام از انعام تو

Рустаанду ғарқи донау доми ту

رسته‌اند و غرق دانه و دام تو

Гар зи як талхӣ кунам фарёд ва дод

گر ز یک تلخی کنم فریاد و داد

Хоки сад раҳ бар сари аҷзоами бод

خاک صد ره بر سر اجزام باد

Лиззати дасти шкрбхшти бдошт

لذت دست شکربخشت بداشت

Андарин бтихи талхӣ кӣ гузошт

اندرین بطیخ تلخی کی گذاشت

Аз муҳаббати талхҳо ширин шавад

از محبت تلخها شیرین شود

Аз муҳаббати мисҳо заррин шавад

از محبت مسها زرین شود

Аз муҳаббати дардҳо софӣ шавад

از محبت دردها صافی شود

Аз муҳаббати дардҳо шоФӣ шавад

از محبت دردها شافی شود

Аз муҳаббати мурда зинда ме кунанд

از محبت مرده زنده می‌کنند

Аз муҳаббати шоҳ банда ме кунанд

از محبت شاه بنده می‌کنند

Ин муҳаббати ҳам натиҷа донишаст

این محبت هم نتیجهٔ دانشست

Кӣ газофа бар чунин Тахтӣ нишаст

کی گزافه بر چنین تختی نشست

Дониши ноқиси куҷои ин ишқи зод

دانش ناقص کجا این عشق زاد

Ишқ зояд ноқис аммо бар ҷамод

عشق زاید ناقص اما بر جماد

Бар ҷамодии ранги матлӯбӣ чу дид

بر جمادی رنگ مطلوبی چو دید

Аз сафирии бонг маҳбӯбӣ шунид

از صفیری بانگ محبوبی شنید

Дониш ноқис надонад фарқ ро

دانش ناقص نداند فرق را

Лоҷарам хуршед донад барқ ро

لاجرم خورشید داند برق را

Чунк малъун хонд ноқисро расӯл

چونک ملعون خواند ناقص را رسول

Буд дар тоўили нуқсони уқул

بود در تاویل نقصان عقول

Зонк ноқиси тан буд марҳӯми раҳм

زانک ناقص‌تن بود مرحوم رحم

Нест бар марҳӯми лоиқи лаъну захм

نیست بر مرحوم لایق لعن و زخم

Нақс ақласт он ки бади рнҷўрист

نقص عقلست آن که بد رنجوریست

Мӯҷиби лаънати сазои дўрист

موجب لعنت سزای دوریست

Зонк такмили хирадҳо давр нест

زانک تکمیل خردها دور نیست

Лек такмили бадан мақдӯр нест

لیک تکمیل بدن مقدور نیست

Куфру фиръавнӣ ҳар габри баъӣд

کفر و فرعونی هر گبر بعید

Ҷумла аз нуқсон ақл омад падед

جمله از نقصان عقل آمد پدید

Баҳри нуқсон бадан омад фараҷ

بهر نقصان بدن آمد فرج

Дар набӣ ки мо алии алоъмии ҳараҷ

در نبی که ما علی الاعمی حرج

Барқ оФл бошаду бас бе вафо

برق آفل باشد و بس بی وفا

ОФл аз боқӣ ндонӣ бе сафо

آفل از باقی ندانی بی صفا

Барқ хандад бар кӣ механдад бигӯ

برق خندد بر کی می‌خندد بگو

Бар касе ки дил наад бар нур ӯ

بر کسی که دل نهد بر نور او

Нурҳои чархи бибридаи пист

نورهای چرخ ببریده‌پیست

Он чу лои шарқӣу ло ғарбӣ кист

آن چو لا شرقی و لا غربی کیست

Барқро хуи ихтФи алобсори дон

برق را خو یخطف الابصار دان

Нури боқиро ҳамаи ансори дон

نور باقی را همه انصار دان

Бар кафи дарёи фарсро рондан

بر کف دریا فرس را راندن

Номае дар нури барқии хондан

نامه‌ای در نور برقی خواندن

Аз ҳарисии оқибати нодиднст

از حریصی عاقبت نادیدنست

Бар дил ва бар ақл худ хандиданаст

بر دل و بر عقل خود خندیدنست

Оқибат байнаст ақл аз хосият

عاقبت بینست عقل از خاصیت

Нафас бошад кӯ набинад оқибат

نفس باشد کو نبیند عاقبت

Ақли кӯи мағлуби нафас , ӯ нафас шуд

عقل کو مغلوب نفس، او نفس شد

Муштарии мот Зуҳал шуд наҳс шуд

مشتری مات زحل شد نحس شد

Ҳам дарин наҳиссӣ бигардон ин назар

هم درین نحسی بگردان این نظر

Дар касе ки кард наҳсат дар нигар

در کسی که کرد نحست در نگر

Он назар ки бингарад ин ҷиру мад

آن نظر که بنگرد این جر و مد

ӯ з наҳиссӣ сӯии саъдӣ нақб зад

او ز نحسی سوی سعدی نقب زد

Зон ҳамеи грдондти ҳоле ба ҳол

زان همی‌گرداندت حالی به حال

Зид ба зиди пидокнон дар интиқол

ضد به ضد پیداکنان در انتقال

То ки хавфат зояд аз зоти алшмол

تا که خوفت زاید از ذات الشمال

Лиззати зоти алимини ирҷии алрҷол

لذت ذات الیمین یرجی الرجال

То ду пар бошӣ ки мурғи як пурҳ

تا دو پر باشی که مرغ یک پره

Оҷиз ояд аз паридан эй сира

عاجز آید از پریدن ای سره

ё раҳо кун то ниёем дар калом

یا رها کن تا نیایم در کلام

ё бидиҳ дастур то гӯям тамом

یا بده دستور تا گویم تمام

Варна ин хоҳӣ на он фармон турост

ورنه این خواهی نه آن فرمان تراست

Кас чаҳ донад мари туро мақсад куҷост

کس چه داند مر ترا مقصد کجاست

Ҷони иброҳӣм бояд то ба нур

جان ابراهیم باید تا به نور

Бинад андари нори фирдавсу қусӯр

بیند اندر نار فردوس و قصور

Пояи поя бар равад бар моҳу хур

پایه پایه بر رود بر ماه و خور

То намонад ҳамчуи ҳалқаи банд дар

تا نماند همچو حلقه بند در

Чун халил аз осмони ҳафтумин

چون خلیل از آسمان هفتمین

Бугзарад ки лои аҳби алоФлин

بگذرد که لا احب الافلین

Ин ҷаҳони тан ғалат андоз шуд

این جهان تن غلط‌انداز شد

Ҷузи мари онро кӯи зи шаҳват боз шуд

جز مر آن را کو ز شهوت باز شد