Қиссаи шоҳу амирону ҳасад
قصهٔ شاه و امیران و حسد
Бар ғуломи хосу султони хирад
بر غلام خاص و سلطان خرد
Давр монад аз ҷири ҷаррори калом
دور ماند از جر جرار کلام
Боз бояд гашт ва кард онро тамом
باز باید گشت و کرد آن را تمام
Боғбони малик бо иқболу бахт
باغبان ملک با اقبال و بخت
Чун дарахтиро надонад аз дарахт
چون درختی را نداند از درخت
Он дарахтиро ки талху рад буд
آن درختی را که تلخ و رد بود
Ва он дарахтӣ ки якаш ҳФсд буд
و آن درختی که یکش هفصد بود
Кӣ баробар дорад андари тарбият
کی برابر دارد اندر تربیت
Чун ббиндшон ба чашми оқибат
چون ببیندشان به چشم عاقبت
Кони дарахтонро ниҳоят чист бар
کان درختان را نهایت چیست بر
Гарчи яксонанд ин дам дар назар
گرچه یکسانند این دم در نظر
Шайхи кӯи инзри бнўр аллоҳ шуд
شیخ کو ینظر بنور الله شد
Аз ниҳояти вази нахуст огоҳ шуд
از نهایت وز نخست آگاه شد
Чашм охрбин бибаст аз баҳри ҳақ
چشم آخُربین ببست از بهر حق
Чашми охрбини кушоди андари сабақ
چشم آخِربین گشاد اندر سبق
Он ҳасудони бад дарахтон бӯда анд
آن حسودان بد درختان بودهاند
Талхи гавҳар шӯрбахтон бӯда анд
تلخ گوهر شوربختان بودهاند
Аз ҳасади ҷӯшон ва каф ме рехтанд
از حسد جوشان و کف میریختند
Дар наоне макр ме ангехтанд
در نهانی مکر میانگیختند
То ғуломи хосро гардан зананд
تا غلام خاص را گردن زنند
Бех ӯро аз замона бар кунанд
بیخ او را از زمانه بر کنند
Чун шавад фонӣ чу ҷонаши шоҳ буд
چون شود فانی چو جانش شاه بود
Бех ӯ дар исмати аллоҳ буд
بیخ او در عصمت الله بود
Шоҳ аз он асрори воқифи омада
شاه از آن اسرار واقف آمده
Ҳамчуи бўбкри рубобӣ тан зада
همچو بوبکر ربابی تن زده
Дар тамошои дили бадгавҳарон
در تماشای دل بدگوهران
намезадӣ хнбк бар он кӯзаи гарон
میزدی خنبک بر آن کوزهگران
Макр май созанди қавмии ҳилаи манд
مکر میسازند قومی حیلهمند
То ки шаҳро дар Фқоъӣ дар кунанд
تا که شه را در فقاعی در کنند
Подшоҳии баси азимӣ бе карон
پادشاهی بس عظیمی بی کران
Дар Фқоъӣ кӣ бгнҷд эй харон
در فقاعی کی بگنجد ای خران
Аз барои шоҳ домӣ дӯхтанд
از برای شاه دامی دوختند
Охири ин тадбир азу омухтанд
آخر این تدبیر ازو آموختند
Наҳси шогирдӣ ки бо устоди хеш
نحس شاگردی که با استاد خویش
Ҳамсарии оғозад ва ояд ба пеш
همسری آغازد و آید به پیش
Бо кадоми устоди устоди ҷаҳон
با کدام استاد استاد جهان
Пеш ӯ яксони ҳувайдоу ниҳон
پیش او یکسان هویدا و نهان
Чашм ӯ инзри бнўри аллоҳ шуда
چشم او ینظر بنور الله شده
Пардаҳои ҷаҳлро хориқ бидиҳ
پردههای جهل را خارق بده
Аз дили сӯрох чун куҳнаи гилӣм
از دل سوراخ چون کهنه گلیم
Пардае бандад ба пеши он ҳаким
پردهای بندد به پیش آن حکیم
Парда механдад бирав бо сад даҳон
پرده میخندد برو با صد دهان
Ҳар даҳоне гашта ашкоФӣ бар он
هر دهانی گشته اشکافی بر آن
Гуяд он устоди мари шогирд ро
گوید آن استاد مر شاگرد را
эй кам аз саг нестат бо ман вафо
ای کم از سگ نیستت با من وفا
Худ марои астои мгири оҳани гусал
خود مرا استا مگیر آهنگسل
Ҳамчуи худ шогирди гиру кӯрдил
همچو خود شاگرد گیر و کوردل
На аз миннат ёрӣаст дар ҷону равон
نه از منت یاریست در جان و روان
Беминнат обӣ намегардад равон
بی منت آبی نمیگردد روان
Пас дили ман коргоҳи бахти тест
پس دل من کارگاه بخت تست
Чаҳ шикании ин коргоҳ эй нодуруст
چه شکنی این کارگاه ای نادرست
Гӯйяши пинҳони занами оташи зана
گوییش پنهان زنم آتشزنه
Не ба қалб аз қалб бошад равзана
نی به قلب از قلب باشد روزنه
Охир аз равзан бибинад фикри ту
آخر از روزن ببیند فکر تو
Дил гувоҳе диҳад зини зикри ту
دل گواهیی دهد زین ذکر تو
Гир дар рӯят намолад аз карам
گیر در رویت نمالد از کرم
Ҳарчӣ гӯйӣ хандад ва гуяд нъм
هرچه گویی خندد و گوید نعم
ӯ намехандад зи завқи молшт
او نمیخندد ز ذوق مالشت
ӯ ҳаме хандад бар он асголшт
او همیخندد بر آن اسگالشت
Пас хдоъиро хдоъӣ шуд ҷазо
پس خداعی را خداعی شد جزا
Косаи зан кӯза бихӯр инак сазо
کاسه زن کوزه بخور اینک سزا
Гар бадӣ бо ту варои хандаи ризо
گر بدی با تو ورا خندهٔ رضا
Сад ҳазорон гули шкФтии мари туро
صد هزاران گل شکفتی مر ترا
Чун дил ӯ дар ризои оради амал
چون دل او در رضا آرد عمل
Офтобии дон ки ояд дар ҳамл
آفتابی دان که آید در حمل
Зу бихандад ҳам наҳор ва ҳам баҳор
زو بخندد هم نهار و هم بهار
Дар ҳамомезад шукуфау сабзаи зор
در هم آمیزد شکوفه و سبزهزار
Сад ҳазорон булбулу қамарии наво
صد هزاران بلبل و قمری نوا
Афкананд андари ҷаҳон бе наво
افکنند اندر جهان بینوا
Чунк барги рӯҳи худ зарду сиёҳ
چونک برگ روح خود زرد و سیاه
намебибинӣ чун ндонӣ хашми шоҳ
میببینی چون ندانی خشم شاه
Офтоби шоҳ дар бурҷи итоб
آفتاب شاه در برج عتاب
намекунад рӯҳо сияҳ ҳамчун китоб
میکند روها سیه همچون کتاب
Он Уторидро варақҳо ҷони мост
آن عطارد را ورقها جان ماست
Он сипедӣ ва он сияҳи мизони мост
آن سپیدی و آن سیه میزان ماست
Боз маншурӣ нависад сурху сабз
باز منشوری نویسد سرخ و سبز
То раҳанд арвоҳ аз савдоу аҷз
تا رهند ارواح از سودا و عجز
Сурх ва сабз афтод насхи навбаҳор
سرخ و سبز افتاد نسخ نوبهار
Чун хати қавсу қзҳ дар эътибор
چون خط قوس و قزح در اعتبار