Чунк сӯфӣ бар нишаст ва шуд равон

چونک صوفی بر نشست و شد روان

Рӯ дар афтодан гирифт ӯ ҳар замон

رو در افتادن گرفت او هر زمان

Ҳар замонаши халқ бар ме доштанд

هر زمانش خلق بر می‌داشتند

Ҷумлаи ранҷураш ҳаме пиндоштанд

جمله رنجورش همی‌پنداشتند

Он яке гӯшаши ҳамеи печиди сахт

آن یکی گوشش همی‌پیچید سخت

Ваон дигар дар зери комаши ҷусти лухт

وان دگر در زیر کامش جست لخت

Ваон дигар дар наъл ӯ май ҷусти санг

وان دگر در نعل او می‌جست سنگ

Ваон дигар дар чашм ӯ медид занг

وان دگر در چشم او می‌دید زنگ

Боз мегуфтанд эй шайхи ин з чист

باز می‌گفتند ای شیخ این ز چیست

Дай намегуфтӣ ки шукри ин хар қавӣаст

دی نمی‌گفتی که شکر این خر قویست

Гуфт он хари кӯи бшби ло ҳавл хӯрд

گفت آن خر کو بشب لا حول خورد

Ҷузи бад-ӣн шева надонад роҳ кард

جز بدین شیوه نداند راه کرد

Чунк қӯти хар ба шаби лои ҳавл буд

چونک قوت خر به شب لا حول بود

Шаби мсбҳ буду рӯзи андари суҷуд

شب مسبح بود و روز اندر سجود

Одамӣ хоранд ағлаби мардумон

آدمی خوارند اغلب مردمان

Аз саломи алейкашон кам ҷӯи амон

از سلام علیکشان کم جو امان

Хона деваст дилҳои ҳама

خانهٔ دیوست دلهای همه

Кампазир аз диўмрдми дмдмаҳ

کم پذیر از دیومردم دمدمه

Аз дами деви онк ӯ ло ҳавл хӯрд

از دم دیو آنک او لا حول خورد

Ҳамчуи он хар дар сар ояд дар набард

همچو آن خر در سر آید در نبرد

Ҳар ки дар дунё хӯрд талбиси дев

هر که در دنیا خورد تلبیس دیو

Вази адуи дӯсти рӯи таъзиму рию

وز عدو دوست‌رو تعظیم و ریو

Дар раҳи ислом ва бар пӯли сирот

در ره اسلام و بر پول صراط

Дар сар ояд ҳамчуи он хар аз хбот

در سر آید همچو آن خر از خباط

Ишваҳои ёри бади мниўши ҳин

عشوه‌های یار بد منیوش هین

Доми байни эмини Марви ту бар замин

دام بین ایمن مرو تو بر زمین

Сад ҳазор Иблиси лои ҳавли ори байн

صد هزار ابلیس لا حول آر بین

Одмои Иблисро дар мори байн

آدما ابلیس را در مار بین

Дам диҳад гуяд туро эй ҷону дӯст

دم دهد گوید ترا ای جان و دوست

То чу қассобӣ кашад аз дӯсти пӯст

تا چو قصابی کشد از دوست پوست

Дам диҳад то пӯстат берун кашад

دم دهد تا پوستت بیرون کشد

Вой ӯ каз душманони афюни чшд

وای او کز دشمنان افیون چشد

Сар наад бар пои ту қассоби вор

سر نهد بر پای تو قصاب‌وار

Дам диҳад то хӯнати резади зори зор

دم دهد تا خونت ریزد زار زار

Ҳамчуи ширии сайди худро хеш кун

همچو شیری صید خود را خویش کن

Тарки ишваи аҷнабӣ ва хеш кун

ترک عشوهٔ اجنبی و خویش کن

Ҳамчуи ходими дони мурооти хасон

همچو خادم دان مراعات خسان

Бе касе беҳтари зи ишваи нокасон

بی‌کسی بهتر ز عشوهٔ ناکسان

Дар замини мардумон хона макун

در زمین مردمان خانه مکن

Кор худ кун кор бегона макун

کار خود کن کار بیگانه مکن

Кист бегонаи тани хокии ту

کیست بیگانه تن خاکی تو

Каз барои ӯст ғамнокии ту

کز برای اوست غمناکی تو

То ту танро чарбу ширин май диҳӣ

تا تو تن را چرب و شیرین می‌دهی

Ҷавҳари худро набинӣ фарбеҳӣ

جوهر خود را نبینی فربهی

Гар миёни машки танро ҷо шавад

گر میان مُشک تن را جا شود

Рӯзи мурдани ганд ӯ пайдо шавад

روز مردن گَند او پیدا شود

Машкро бар тан мазан , бар дил бимол

مُشک را بر تن مزن، بر دل بمال

Машк чаҳ буд номи поки зулҷалол

مُشک چه‌بْوَد نام پاک ذوالجلال

Он мунофиқи машк бар тан май наад

آن منافق مُشک بر تن می‌نهد

Рӯҳро дар қаъри гулхан май наад

روح را در قعر گُلخَن می‌نهد

Бар забони номи ҳақ ва , дар ҷон ӯ

بر زبان نام حق و، در جان او

Гандҳо аз фикр беимон ӯ

گَندها از فکر بی ایمان او

Зикр бо ӯ ҳамчу сабза гулханаст

ذکر با او همچو سبزهٔ گلخنست

Бар сар мбрз гуласт ва сӯсанаст

بر سر مبرز گلست و سوسنست

Он наботи онҷо яқин ориятаст

آن نبات آنجا یقین عاریتست

Ҷои он гул маҷлисасту ъшртст

جای آن گل مجلسست و عشرتست

Таййибот ояд ба сӯии таййибин

طیبات آید به سوی طیبین

Ллхбисин алхбисотаст ҳин

للخبیثین الخبیثات است هین

Кини мадор ; онҳо ки аз кини гмрҳнд

کین مدار؛ آنها که از کین گمرهند

Гӯрашони паҳлавии кин дорон ниҳанд

گورشان پهلوی کین‌داران نهند

Асл кӣна дӯзахасту кини ту

اصل کینه دوزخست و کین تو

Ҷузв он куласту хасми дайни ту

جزو آن کلست و خصم دین تو

Чун ту ҷузви дӯзахии пас ҳуши дор

چون تو جزو دوزخی پس هوش دار

Ҷузви сӯии кул худ гирад қарор

جزو سوی کل خود گیرد قرار

Вари ту ҷузви ҷаннатӣ эй номдор

ور تو جزو جنتی ای نامدار

Айш ту бошад зи ҷинати пойдор

عیش تو باشد ز جنت پایدار

Талх бо талхони яқин мулҳақ шавад

تلخ با تلخان یقین ملحق شود

Кӣ дами ботили қарин ҳақ шавад

کی دم باطل قرین حق شود

эй бародари ту ҳамон андеша Эй

ای برادر تو همان اندیشه‌ای

Мо бқии ту устихону реша Эй

ما بقی تو استخوان و ریشه‌ای

Гар гуласт андешаи ту , гулшанӣ

گر گُلَست اندیشهٔ تو، گلشنی

Вар буд хорӣ , ту ҳемаи гулханӣ

وَر بُوَد خاری، تو هیمهٔ گُلخَنی

Гар гулобӣ , бар сар ҷайбат зананд

گر گلابی، بر سر جیبت زنند

Вари ту чун бўлӣ , бурунат афкананд

ور تو چون بولی، برونت افکنند

Таблаҳо дар пеш атторон бибин

طبله‌ها در پیش عطاران ببین

Ҷинсро бо ҷинс худ карда қарин

جنس را با جنس خود کرده قرین

Ҷинсҳо бо ҷинсҳо омехта

جنسها با جنسها آمیخته

Зини таҷонус зинатӣ ангехта

زین تجانس زینتی انگیخته

Гар дар омезанд авду шукраш

گر در آمیزند عود و شِکّرش

Баргузинад як як аз як дигараш

برگزیند یک‌یک از یک‌دیگرش

Табла ҳо бишикаст ва ҷонҳо рехтанд

طبله‌ها بشکست و جانها ریختند

Неку бад дрҳмдгр омехтанд

نیک و بد درهمدگر آمیختند

Ҳақ фиристод анбиёро бо варақ

حق فرستاد انبیا را با ورق

То гузид ин донаҳоро бар тибқ

تا گزید این دانه‌ها را بر طبق

Пеш аз эшон мо ҳама яксон бадем

پیش از ایشان ما همه یکسان بُدیم

Кас надонистӣ ки мо нек ва бадем

کَس ندانستی که ما نیک و بدیم

Қалбу некӯ дар ҷаҳон будӣ равон

قلب و نیکو در جهان بودی روان

Чун ҳамаи шаб буд ва мо чун шаби равон

چون همه شب بود و ما چون شب‌روان

То бар омад офтоби анбиё

تا بر آمد آفتاب انبیا

Гуфт эй ғаши даври шӯ , софии биё

گفت ای غش دور شو، صافی بیا

Чашм донад фарқ кардани ранг ро

چشم داند فرق کردن رنگ را

Чашм донад лаълроу санг ро

چشم داند لعل را و سنگ را

Чашм донад гавҳару хошок ро

چشم داند گوهر و خاشاک را

Чашмро зон май хулди хошокҳо

چشم را زان می‌خلد خاشاکها

Душман рӯзанд ин қлобкон

دشمن روزند این قلابکان

Ошиқ рӯзанд он зарҳои кон

عاشق روزند آن زرهای کان

Зонк рӯзаст оинаи таъриф ӯ

زانک روزست آینهٔ تعریف او

То бибинад ашрафии ташриф ӯ

تا ببیند اشرفی تشریف او

Ҳақи қиёматро лақаб зон рӯз кард

حق قیامت را لقب زان روز کرد

Рӯз бинмоед ҷамоли сурху зард

روز بنماید جمال سرخ و زرد

Пас ҳақиқати рӯз сар авлиёст

پس حقیقت روز سر اولیاست

Рӯзи пеши моҳашон чун соя ҳост

روز پیش ماهشان چون سایه‌هاست

Акси рози мард ҳақ донед рӯз

عکس راز مرد حق دانید روز

Акси сатторяши шоми чашми дуз

عکس ستاریش شام چشم‌دوز

Зон сабаб фармуд яздони волзҳӣ

زان سبب فرمود یزدان والضحی

Волзҳии нури замири Мустафо

والضحی نور ضمیر مصطفی

Қавли дигари кини зҳиро хости дӯст

قول دیگر کین ضحی را خواست دوست

Ҳам барои онки ин ҳам акс ӯст

هم برای آنک این هم عکس اوست

Варна бар фонии қисм гуфтан хатост

ورنه بر فانی قسم گفتن خطاست

Худ фано чаҳ лоиқ гуфт худост

خود فنا چه لایق گفت خداست

Аз халилии лои аҳби аФлин

از خلیلی لا احب الافلین

Пас фано чун хости раби Алъоламин

پس فنا چون خواست رب العالمین

Лои аҳб аФлин гуфт он халил

لا احب افلین گفت آن خلیل

Кӣ фано хоҳад азин раби ҷалил

کی فنا خواهد ازین رب جلیل

Боз воллиласт сатторӣ ӯ

باز واللیل است ستاری او

Ваон тани хокии зангорӣ ӯ

وان تن خاکی زنگاری او

Офтобаш чун баромад зон фалак

آفتابش چون برآمد زان فلک

Бо шаб тан гуфт ҳин мо вдък

با شب تن گفت هین ما ودعک

Васли пайдои гашт аз айни бало

وصل پیدا گشت از عین بلا

Зон ҳаловат шуд иборати мо қулӣ

زان حلاوت شد عبارت ما قلی

Ҳар иборати худ нишони ҳолтист

هر عبارت خود نشان حالتیست

Ҳол чун дасту иборати олтист

حال چون دست و عبارت آلتیست

Олати заргар ба дасти кафшгар

آلت زرگر به دست کفشگر

Ҳамчуи дона кишт карда рег дар

همچو دانهٔ کشت کرده ریگ در

Ва олати аскоФи пеши барзигар

و آلت اِسکاف پیش برزگر

Пеши саг ки , устихон дар пеши хар

پیش سگ کَه، استخوان در پیش خر

Буд ано алҳақ дар лаби Мансури нур

بود انا الحق در لب منصور نور

Буд анои аллоҳ дар лаби фиръавни зӯр

بود انا الله در لب فرعون زور

Шуд Асои андари кафи Мӯсои гўо

شد عصا اندر کف موسی گوا

Шуд Асои андари кафи соҳири ҳбо

شد عصا اندر کف ساحر هبا

Зини сабаб исо бидон ҳамроҳи худ

زین سبب عیسی بدان همراه خود

Дар нёмўзиди он исми самад

در نیاموزید آن اسم صمد

Кӯ надонад нақс бар олат наад

کو نداند نقص بر آلت نهد

Санг бар гули зани ту оташ кӣ ҷаҳд

سنگ بر گل زن تو آتش کی جهد

Дасту олати ҳамчуи санг ва оҳанаст

دست و آلت همچو سنگ و آهنست

Ҷуфт бояд ҷуфт шарт зоданаст

جفت باید جفت شرط زادنست

Онк бе ҷуфтаст ва беолат якеаст

آنک بی جفتست و بی آلت یکیست

Дар адади шикаст ва он як бе шаккӣаст

در عدد شکست و آن یک بی‌شکیست

Онк ду гуфт ва се гуфт ва беш азин

آنک دو گفت و سه گفت و بیش ازین

Муттафиқ бошанд дар воҳиди яқин

متفق باشند در واحد یقین

Аҳвалӣ чун дафъ шуд яксон шаванд

احولی چون دفع شد یکسان شوند

Ду се гӯйони ҳам яке гӯйон шаванд

دو سه گویان هم یکی گویان شوند

Гар яке гӯйии ту дар майдон ӯ

گر یکی گویی تو در میدان او

Гирд бар май гирд аз чавгон ӯ

گرد بر می‌گرد از چوگان او

Гӯй онгаҳ рост ва бенуқсон шавад

گوی آنگه راست و بی نقصان شود

Кӯи зи захми дасти шаҳ рақсон шавад

کو ز زخم دست شه رقصان شود

Гӯши дор эй аҳвали инҳоро бҳўш

گوش دار ای احول اینها را بهوش

Доруӣ дида бикаш аз роҳи гӯш

داروی دیده بکش از راه گوش

Пас каломи пок дар дилҳои кӯр

پس کلام پاک در دلهای کور

наменапояд меравад то асли нур

می‌نپاید می‌رود تا اصل نور

Ваон фусуни дев дар дилҳои каж

وان فسون دیو در دلهای کژ

намеравад чун кафши каж дар пои каж

می‌رود چون کفش کژ در پای کژ

Гарчи ҳикматро ба такрор оварӣ

گرچه حکمت را به تکرار آوری

Чун ту ноаҳлӣ шавад аз ту барӣ

چون تو نااهلی شود از تو بری

Врчаҳ банависӣ нишонаш ме кунӣ

ورچه بنویسی نشانش می‌کنی

Врчаҳ май лофӣ беонаш ме кунӣ

ورچه می‌لافی بیانش می‌کنی

ӯ зи ту рӯ дар кашад эй пари ситез

او ز تو رو در کشد ای پر ستیز

Бандҳоро бугсалади вази ту гурез

بندها را بگسلد وز تو گریز

Вар нахонӣ ва бибинад сӯзи ту

ور نخوانی و ببیند سوز تو

Илм бошад мурғ даст омӯз ту

علم باشد مرغ دست‌آموز تو

ӯ напояд пеш ҳар ноАвесто

او نپاید پیش هر نااوستا

Ҳамчуи товусӣ ба хонаи рӯсто

همچو طاووسی به خانهٔ روستا