эй дариғо ки даво дар ранҷатон
ای دریغا که دوا در رنجتان
Гашти заҳри қаҳри ҷони оҳнҷтон
گشت زهر قهر جان آهنجتان
Зулмати афзуди ин чароғи он чашм ро
ظلمت افزود این چراغ آن چشم را
Чун худо багумошт пардаи хашм ро
چون خدا بگماشت پردهٔ خشم را
Чаҳ раисии ҷусти хоҳем аз шумо
چه رئیسی جست خواهیم از شما
Ки раёсатмон фузунаст аз само
که ریاستمان فزونست از سما
Чаҳ шараф ёбад зи киштии баҳр дар
چه شرف یابد ز کشتی بحر در
Хоссаи киштеи з саргин гашта пар
خاصه کشتیی ز سرگین گشته پر
эй дареғи он дидаи кӯру кабӯд
ای دریغ آن دیدهٔ کور و کبود
Офтобии андрў зарра намӯд
آفتابی اندرو ذره نمود
зи одамӣ ки буд бе мисли ва надид
ز آدمی که بود بی مثل و ندید
Дидаи Иблиси ҷуз тинӣ надид
دیده ابلیس جز طینی ندید
Чашми девонаи баҳораш дай намӯд
چشم دیوانه بهارش دی نمود
Зон тараф ҷанбед кӯро хона буд
زان طرف جنبید کو را خانه بود
эй басои давлат ки ояд гоҳи гоҳ
ای بسا دولت که آید گاه گاه
Пеш бе давлати бигардад ӯ зи роҳ
پیش بیدولت بگردد او ز راه
эй басо маъшӯқ коед ношинохт
ای بسا معشوق کاید ناشناخت
Пеш бадбахтӣ надонад ишқи бохт
پیش بدبختی نداند عشق باخت
Ин ғалати даҳ дидаро ҳурмони мост
این غلطده دیده را حرمان ماست
Венаи мқлби қалбро суъи алқзост
وین مقلب قلب را سؤ القضاست
Чун бути сангини шуморо қибла шуд
چون بت سنگین شما را قبله شد
Лаънату кӯрии шуморо зилла шуд
لعنت و کوری شما را ظله شد
Чун бшоиди сангатони анбози ҳақ
چون بشاید سنگتان انباز حق
Чун нишоед ақлу ҷони ҳамрози ҳақ
چون نشاید عقل و جان همراز حق
Пашшаи мурдаи ҳуморо шуд шарик
پشهٔ مرده هما را شد شریک
Чун нишоед зиндаи ҳамрози млик
چون نشاید زنده همراز ملیک
ё магари мурда тарошида шумост
یا مگر مرده تراشیدهٔ شماست
Пашшаи зинда тарошида худост
پشهٔ زنده تراشیدهٔ خداست
Ошиқ хешед ва санъат кард хеш
عاشق خویشید و صنعتکرد خویش
Дами моронро сар мораст кеш
دم ماران را سر مارست کیش
На дар он дами давлатӣу неъматӣ
نه در آن دم دولتی و نعمتی
На дар он сари роҳатӣу лиззатӣ
نه در آن سر راحتی و لذتی
Гирди сари гардон буд он дами мор
گرد سر گردان بود آن دم مار
Лоиқанд ва дархуранд он ҳар ду ёр
لایقاند و درخورند آن هر دو یار
Ончунон гуяд ҳакими ғазнавӣ
آنچنان گوید حکیم غزنوی
Дар илоҳии номагар хуш бишинавӣ
در الهینامه گر خوش بشنوی
Кам фузулӣ кун ту дар ҳукми қадар
کم فضولی کن تو در حکم قدر
Дархур омад шахси хар бо гӯши хар
درخور آمد شخص خر با گوش خر
Шуд муносиби узвҳоу абдонҳо
شد مناسب عضوها و ابدانها
Шуд муносиби васфҳо бо ҷонҳо
شد مناسب وصفها با جانها
Васф ҳар ҷонӣ таносуб бошадаш
وصف هر جانی تناسب باشدش
Бегумон бо ҷон ки ҳақи бтрошдш
بی گمان با جان که حق بتراشدش
Чун сифат бо ҷон қарин кардаст ӯ
چون صفت با جان قرین کردست او
Пас муносиби дониш ҳамчун чашму рӯ
پس مناسب دانش همچون چشم و رو
Шуд муносиби васфҳо дар хубу зишт
شد مناسب وصفها در خوب و زشت
Шуд муносиби ҳарфҳо ки ҳақи набшат
شد مناسب حرفها که حق نبشت
Дида ва дил ҳаст байни асбъин
دیده و دل هست بین اصبعین
Чун қалам дар дасти котиб эй ҳусайн
چون قلم در دست کاتب ای حسین
Асбъ лутфасту қаҳр ва дар миён
اصبع لطفست و قهر و در میان
Калаки дил бо қабзу бастии зини бенон
کلک دل با قبض و بسطی زین بنان
эй қалам бингаргар аҷлолистӣ
ای قلم بنگر گر اجلالیستی
Ки миён асбъин кистӣ
که میان اصبعین کیستی
Ҷумлаи қасду ҷунбишати зини асбъст
جمله قصد و جنبشت زین اصبعست
Фарқи ту бар чор роҳ маҷмаъаст
فرق تو بر چار راه مجمعست
Ин ҳуруфи ҳолҳот аз насх ӯст
این حروف حالهات از نسخ اوست
Азму фасхати ҳам зи азм ва фасх ӯст
عزم و فسخت هم ز عزم و فسخ اوست
Ҷузи ниёзу ҷузи тазаррӯъ роҳ нест
جز نیاز و جز تضرع راه نیست
Зини тақаллуб ҳар қалам огоҳ нест
زین تقلب هر قلم آگاه نیست
Ин қалам донад вале бар қадари худ
این قلم داند ولی بر قدر خود
Қадари худ пайдо кунад дар неку бад
قدر خود پیدا کند در نیک و بد
Онч дар харгӯш ва пел овехтанд
آنچ در خرگوش و پیل آویختند
То азалро бо ҳиял омехтанд
تا ازل را با حیل آمیختند