Гуфт Ҳамза чунк будам ман ҷавон
گفت حمزه چونک بودم من جوان
Марг медидам видоъи ин ҷаҳон
مرگ میدیدم وداع این جهان
Сӯии мурдани кас ба рағбат кӣ равад
سوی مردن کس به رغبت کی رود
Пеши аждарҳо бараҳна кӣ шавад
پیش اژدرها برهنه کی شود
Лек аз нури Муҳамади ман кунун
لیک از نور محمد من کنون
Нестам ин шаҳри фониро забун
نیستم این شهر فانی را زبون
Аз буруни ҳиси лашкаргоҳи шоҳ
از برون حس لشکرگاه شاه
Пари ҳамеи байнами зи нури ҳақи сипоҳ
پر همیبینم ز نور حق سپاه
Хайма дар хаймаи таноби андари таноб
خیمه در خیمه طناب اندر طناب
Шукр онк кард бедорами зи хоб
شکر آنک کرد بیدارم ز خواب
Онки мурдани пеши чашмаши тҳлкаҳи сет
آنک مردن پیش چشمش تهلکهست
Амри ло тлқўо бигирад ӯ ба даст
امر لا تلقوا بگیرد او به دست
Ва онки мурдани пеш ӯ шуд фатҳи боб
و آنک مردن پیش او شد فتح باب
Соръўо ояд мрўро дар хитоб
سارعوا آید مرورا در خطاب
Алҳзр эй марги байнони боръўо
الحذر ای مرگبینان بارعوا
Алъҷл эй ҳшрбинони соръўо
العجل ای حشربینان سارعوا
Алсло эй лутфи байнони аФрҳўо
الصلا ای لطفبینان افرحوا
Албло эй қҳрбинони атрҳўо
البلا ای قهربینان اترحوا
Ҳар ки Юсуф дид ҷон кардаш Фдӣ
هر که یوسف دید جان کردش فدی
Ҳар ки гургаш дид баргашт аз ҳудо
هر که گرگش دید برگشت از هدی
Марг ҳар як эй писар ҳамранг ӯст
مرگ هر یک ای پسر همرنگ اوست
Пеши душмани душман ва бар дӯсти дӯст
پیش دشمن دشمن و بر دوست دوست
Пеши тарки ойӣнаро хуш рангӣ аст
پیش ترک آیینه را خوش رنگیاست
Пеши зангии оинаи ҳам зангӣ аст
پیش زنگی آینه هم زنگیاست
Онк май тарсии зи марги андари фирор
آنک میترسی ز مرگ اندر فرار
Он зи худ тарсоне эй ҷони ҳуши дор
آن ز خود ترسانی ای جان هوش دار
Рӯй зишти тест на рухсори марг
روی زشت تست نه رخسار مرگ
Ҷони ту ҳамчун дарахту марги барг
جان تو همچون درخت و مرگ برگ
Аз ту рустаи сет ар накӯй сет ар бадаст
از تو رُستهست اَر نکویست اَر بَدست
Нохушу хуш , ҳар замири т , аз худаст
ناخوش و خوش، هر ضمیرت، از خودست
Гар ба « хор » ӣ хастае , худ кушта Эй
گَر به «خار»ی خستهای، خود کِشتهای
Вар « ҳарир » ва « қз » дарӣ , худ ришта Эй
وَر «حریر» و «قَز» دَری، خود رِشتهای
Донк набӯд феъли ҳамранги ҷазо
دانک نبود فعل همرنگ جزا
Ҳеҷ хизмат нест ҳамранги ато
هیچ خدمت نیست همرنگ عطا
Музд муздурон намемонад ба кор
مزد مزدوران نمیماند بهکار
Кони арзи венаи ҷавҳари сету пойдор
کان عرض وین جوهرست و پایدار
Он ҳамаи сахтӣ ва зӯрасту арақ
آن همه سختی و زورست و عرق
Венаи ҳама симасту зари сету тибқ
وین همه سیم است و زرست و طبق
Гар туро ояд з ҷое тӯҳматӣ
گر ترا آید ز جایی تهمتی
Кард мазлӯмати дуо дар меҳнатӣ
کرد مظلومت دعا در محنتی
Ту ҳамеи гӯйӣ ки ман озода ам
تو همیگویی که من آزادهام
Бар касе ман тӯҳматӣ наниҳода ам
بر کسی من تهمتی ننهادهام
Ту гуноҳӣ кардае шакл дигар
تو گناهی کردهای شکل دگر
Донаи киштӣ , дона кӣ монад ба бар ?
دانه کشتی، دانه کی ماند به بر؟
ӯ зино карду ҷазои сад чӯб буд
او زنا کرد و جزا صد چوب بود
Гуяд ӯ « ман кӣ задам касро ба авд ? »
گوید او «من کی زدم کس را بهعود؟»
На ҷазои он зино буд ин бало ?
نه جزای آن زنا بود این بلا؟
Чӯб кӣ монад зиноро дар хало ?
چوب کی ماند زنا را در خلا؟
Мор кӣ монад Асоро Эй кулем
مار کی ماند عصا را ای کلیم
Дард кӣ монад даворо эй ҳаким
درد کی ماند دوا را ای حکیم
Ту ба ҷои он Асои оби манӣ
تو به جای آن عصا آب منی
Чун биФкндӣ шуд он шахси суннӣ
چون بیفکندی شد آن شخص سنی
Ёр шуд ё мор шуд он оби ту
یار شد یا مار شد آن آب تو
Зон Асо чунаст ин эъҷоби ту
زان عصا چونست این اعجاب تو
Ҳеҷ монад оби он фарзандро ?
هیچ ماند آب آن فرزند را؟
Ҳеҷ монад нешикари мари қандро ?
هیچ ماند نیشکر مر قند را؟
Чун суҷудӣ ё рукӯъии марди кишт
چون سجودی یا رکوعی مرد کشت
Шуд дар он олами суҷуд ӯ биҳишт
شد در آن عالم سجود او بهشت
Чунк парид аз даҳонаш ҳамди ҳақ
چونک پرید از دهانش حمد حق
Мурғи ҷинати сохташ раби алФлқ
مرغ جنت ساختش ربالفلق
Ҳамд ва тасбеҳат намонад мурғ ро
حمد و تسبیحت نماند مرغ را
Гарчи нутфа мурғ бодасту ҳаво
گرچه نطفهٔ مرغ بادست و هوا
Чун з дастат раст эсору закот
چون ز دستت رست ایثار و زکات
Гашти ин дасти он тарафи нахлу набот
گشت این دست آن طرف نخل و نبات
Оби сабрати ҷӯии об хулд шуд
آب صبرت جوی آب خلد شد
Ҷӯии шери хулди меҳри тест ва ваад
جوی شیر خلد مهر تست و ود
Завқи тоъати гашти ҷӯии ангабин
ذوق طاعت گشت جوی انگبین
Мастӣу шавқи ту ҷӯии хамри байн
مستی و شوق تو جوی خمر بین
Ин сабабҳо он асарҳоро намонад
این سببها آن اثرها را نماند
Кас надонад чунаш ҷои он нишонд
کس نداند چونش جای آن نشاند
Ин сабабҳо чун ба фармони ту буд
این سببها چون به فرمان تو بود
Чори ҷӯи ҳам мари туро фармон намӯд
چار جو هم مر ترا فرمان نمود
Ҳар тарафи хоҳӣ рӯонаш ме кунӣ
هر طرف خواهی روانش میکنی
Он сифат чун бад чунонаш ме кунӣ
آن صفت چون بُد چنانش میکنی
Чун манӣ ту ки дар фармони тест
چون منی تو که در فرمان تست
Насли он дар амр ту оянд чуст
نسل آن در امر تو آیند چست
Май дӯд бар амри ту фарзанди нав
میدود بر امر تو فرزند نو
Ки манам ҷузват ки кардиаш гарав
که منم جزوت که کردیاش گرو
Он сифат дар амри ту буд ин ҷаҳон
آن صفت در امر تو بود این جهان
Ҳам дар амри тести он ҷӯҳо равон
هم در امر تست آن جوها روان
Он дарахтони мари туро фармон баранд
آن درختان مر ترا فرمانبرند
Кони дарахтон аз сифотат бо баранд
کان درختان از صفاتت بابَرَند
Чун ба амри тести ӣнҷои ин сифот
چون به امر تست اینجا این صفات
Пас дар амри тести онҷои он ҷузот
پس در امر تست آنجا آن جزات
Чун зи дастати захм бар мазлӯм раст
چون ز دستت زخم بر مظلوم رست
Он дарахтии гашти азу зақум раст
آن درختی گشت ازو زقوم رست
Чун зи хашми оташи ту дар дил ҳо задӣ
چون ز خشم آتش تو در دلها زدی
Мояи нор ҷаҳаннам омадӣ
مایهٔ نار جهنم آمدی
Оташати ӣнҷо чу одами сӯз буд
آتشت اینجا چو آدمسوز بود
Онч аз ваии зоди марди афрӯз буд
آنچ از وی زاد مرد افروز بود
Оташи ту қасд мардум ме кунад
آتش تو قصد مردم میکند
Нор каз ваии зод бар мардум занад
نار کز وی زاد بر مردم زند
Он суханҳои чу мору кздмт
آن سخنهای چو مار و کزدمت
Мору кздми гашт ва мегирад дамат
مار و کزدم گشت و میگیرد دمت
Авлиёро доштӣ дар интизор
اولیا را داشتی در انتظار
Интизори растхези ти гашти ёр
انتظار رستخیزت گشت یار
Ваъдаи фардо ва пас фардои ту
وعدهٔ فردا و پسفردای تو
Интизор ҳашарат омад вои ту
انتظار حشرت آمد وای تو
Мунтазири Монӣ дар он рӯзи дароз
منتظر مانی در آن روز دراز
Дар ҳисобу офтоби ҷони гудоз
در حساب و آفتاب جانگداز
Ки осмонро мунтазир ме доштӣ
کهآسمان را منتظر میداشتی
Тухм « фардои раҳи рӯм » ме коштӣ
تخم «فردا ره روم» میکاشتی
Хашми ту тухми съир дӯзах аст
خشم تو تخم سعیر دوزخ است
Ҳин бикаш ин дӯзахатро кин Фх аст
هین بکش این دوزخت را کاین فخ است
Куштани ин нор набӯд ҷуз ба нур
کشتن این نار نبود جز به نور
Нўрки итфои норнои нҳни алшкўр
نورک اطفا نارنا نحن الشکور
Гар ту бенурӣ кунӣ ҳлмии бадаст
گر تو بی نوری کنی حلمی بدست
Оташати зиндаи сет ва дар хокистари сет
آتشت زندهست و در خاکسترست
Он такаллуф бошаду рӯпӯши ҳин
آن تکلف باشد و روپوش هین
Норро накушуд ба ғайри нури дайн
نار را نکشد به غیر نور دین
То набинӣ нури дайн омн мабош
تا نبینی نور دین آمن مباش
Ки оташ пинҳон шавад як рӯзи фош
کهآتش پنهان شود یک روز فاش
Нури обии дон ва ҳам дар оби чФс
نور آبی دان و هم در آب چفس
Чунк дории об аз оташ матарс
چونک داری آب از آتش مترس
Оби оташро кашад котш ба ху
آب آتش را کشد کآتش به خو
намебисӯзад наслу фарзандон ӯ
میبسوزد نسل و فرزندان او
Сӯии он Мурғобёни рӯи рӯз чанд
سوی آن مرغابیان رو روز چند
То туро дар оби ҳайвонии кашанд
تا ترا در آب حیوانی کشند
Мурғи хокии мурғи обӣ ҳам тананд
مرغ خاکی مرغ آبی همتنند
Лек здоннди об ва равғананд
لیک ضدانند آب و روغنند
Ҳар яке мари асли худро банда анд
هر یکی مر اصل خود را بندهاند
Эҳтиётӣ кун ба ҳам монанда анд
احتیاطی کن بههم مانندهاند
Ҳамчунонк васвасау ваҳии аласт
همچنانک وسوسه و وحی الست
Ҳар ду маъқӯланд лекин фарқ ҳаст
هر دو معقولند لیکن فرق هست
Ҳар ду даллолони бозори замир
هر دو دلالان بازار ضمیر
Рахтҳоро меситоянд эй амир
رختها را میستایند ای امیر
Гар ту саррофи дилии фикрати шинос
گر تو صراف دلی فکرت شناس
Фарқ кун сари ду фикр чун нхос
فرق کن سر دو فکر چون نخاس
Вар ндонӣ ин ду фикрат аз гумон
ور ندانی این دو فکرت از گمان
Лои хлобаҳи гӯйу мштобу марон
لا خلابه گوی و مشتاب و مران