Ончнонк гуфт ҷолинуси род

آنچنانک گفت جالینوس راد

Аз ҳавои ин ҷаҳон ва аз мурод

از هوای این جهان و از مراد

Розӣам каз ман бимонад ним ҷон

راضیم کز من بماند نیم جان

Ки зи куни астарии байнами ҷаҳон

که ز کون استری بینم جهان

Гурба мебинад бигард худ қатор

گربه می‌بیند بگرد خود قطار

Мурғаш оис гашта будаст аз мтор

مرغش آیس گشته بودست از مطار

ё адам дидаст ғайри ин ҷаҳон

یا عدم دیدست غیر این جهان

Дар адами нодида ӯ ҳашарии ниҳон

در عدم نادیده او حشری نهان

Чун ҷанин каш мекашад беруни карам

چون جنین کش می‌کشد بیرون کرم

Май гурезад ӯ сипас сӯии шикам

می‌گریزد او سپس سوی شکم

Лутфи рӯйиши сӯй масдар ме кунад

لطف رویش سوی مصدر می‌کند

ӯ мақар дар пушт модар ме кунад

او مقر در پشت مادر می‌کند

Ки агар беруни Фтми зини шаҳру ком

که اگر بیرون فتم زین شهر و کام

эй аҷаб байнам бидида ин мақом

ای عجب بینم بدیده این مقام

ё дарӣ будӣ дар он шаҳри вхм

یا دری بودی در آن شهر وخم

Ки назора кардамӣ андари раҳм

که نظاره کردمی اندر رحم

ё чу чашмаи сӯзании роҳами бадӣ

یا چو چشمهٔ سوزنی راهم بدی

Ки зи берунами раҳм дида шудӣ

که ز بیرونم رحم دیده شدی

Он ҷанин ҳам ғофиласт аз олимӣ

آن جنین هم غافلست از عالمی

Ҳамчуи ҷолинус ӯ номаҳрамӣ

همچو جالینوس او نامحرمی

Аўндонди кони ртўботӣ ки ҳаст

اونداند کآن رطوباتی که هست

Он мадад аз олам берӯнӣ аст

آن مدد از عالم بیرونی است

Ончнонки чори унсур дар ҷаҳон

آنچنانک چار عنصر در جهان

Сад мадади оради зи шаҳри ломакон

صد مدد آرد ز شهر لامکان

Обу дона дар қафас гар ёфтаст

آب و دانه در قفس گر یافتست

Он зи боғу арсае дртоФтст

آن ز باغ و عرصه‌ای درتافتست

Ҷонҳои анбиёи бенанди боғ

جانهای انبیا بینند باغ

Зини қафас дар вақти нақлону фироқ

زین قفس در وقت نقلان و فراغ

Пас зи ҷолинус ва олам фориғанд

پس ز جالینوس و عالم فارغند

Ҳамчуи моҳи андари фалакҳо бозғнд

همچو ماه اندر فلکها بازغند

Вари зи ҷолинус ин гуфт ифтирост

ور ز جالینوس این گفت افتراست

Пас ҷавобами баҳр ҷолинус нест

پس جوابم بهر جالینوس نیست

Ин ҷавоб онкас омад кин бигуфт

این جواب آنکس آمد کین بگفت

Ки нбўдстши дили пари нури ҷуфт

که نبودستش دل پر نور جفت

Мурғи ҷонаш мӯш шуд сӯрохи ҷӯ

مرغ جانش موش شد سوراخ‌جو

Чун шунид аз гурбагон ӯ ърҷўо

چون شنید از گربگان او عرجوا

Зон сабаби ҷонаш ватан диду қарор

زان سبب جانش وطن دید و قرار

Андарин сӯрохи дунёи мӯши вор

اندرین سوراخ دنیا موش‌وار

Ҳам дарин сӯрох банноӣ гирифт

هم درین سوراخ بنایی گرفت

Дархури сӯрох доноӣ гирифт

درخور سوراخ دانایی گرفت

Пешаҳоӣ ки мар ӯро дар мазид

پیشه‌هایی که مر او را در مزید

Кандарин сӯрох кор ояд , гузид

کاندرین سوراخ کار آید،گزید

Зонк дил бар кунад аз берун шудан

زانک دل بر کند از بیرون شدن

Баста шуд роҳи рҳидн аз бадан

بسته شد راه رهیدن از بدن

Анкабут ар табъ анқо доштӣ

عنکبوت ار طبع عنقا داشتی

Аз луобии хайма кӣ афроштӣ

از لعابی خیمه کی افراشتی

Гурба карда чанги худ андари қафас

گربه کرده چنگ خود اندر قفس

Номи чангаши дарду сарсому мғс

نام چنگش درد و سرسام و مغص

Гурба маргасту марази чангол ӯ

گربه مرگست و مرض چنگال او

намезанад бар мурғу пару бол ӯ

می‌زند بر مرغ و پر و بال او

Гӯшаи гӯша май ҷаҳди сӯии даво

گوشه گوشه می‌جهد سوی دوا

Марг чун қозӣасту ранҷурии гўо

مرگ چون قاضیست و رنجوری گوا

Чун пиёда қозӣ омад ин гувоҳ

چون پیادهٔ قاضی آمد این گواه

Ки ҳаме хонд туро то ҳукми гоҳ

که همی‌خواند ترا تا حکم گاه

Муҳлатӣ май хоҳӣ аз вай дар гурез

مهلتی می‌خواهی از وی در گریز

Гар пазирад шуд ва гарна гуфт хез

گر پذیرد شد و گرنه گفت خیز

Ҷустани муҳлати давоу чора ҳо

جستن مهلت دوا و چاره‌ها

Ки занӣ бар хирқаи тани пора ҳо

که زنی بر خرقهٔ تن پاره‌ها

Оқибат ояд сабоҳии хашми вор

عاقبت آید صباحی خشم‌وار

Чанд бошад муҳлати охири шарми дор

چند باشد مهلت آخر شرم دار

Узри худ аз шаҳ бихоҳ эй пурҳасад

عذر خود از شه بخواه ای پرحسد

Пеш аз онки ончунон рӯзӣ расад

پیش از آنک آنچنان روزی رسد

Вонк дар зулмат баранд борагӣ

وانک در ظلمت براند بارگی

Барканд зон нури дили якборагӣ

برکند زان نور دل یکبارگی

Май гурезад аз гўоу мақсадаш

می‌گریزد از گوا و مقصدش

Кони гўои сӯй қазо ме хондаш

کان گوا سوی قضا می‌خواندش