Қавм гуфтандаш макун ҷилдӣ бирав
قوم گفتندش مکن جلدی برو
То нагардад ҷомау ҷонати гарав
تا نگردد جامه و جانت گرو
Он зи даври осони намояд ба нигар
آن ز دور آسان نماید به نگر
Ки ба охир сахт бошад раҳи гузар
که به آخر سخت باشد رهگذر
Хештан овехт баси марду сексат
خویشتن آویخت بس مرد و سُکُست
Вақти пичопичи дасти овези ҷуст
وقت پیچاپیچ دستآویز جست
Пештар аз воқеаи осон буд
پیشتر از واقعه آسان بود
Дар дили мардуми хаёли неку бад
در دل مردم خیال نیک و بد
Чун дар ояд андаруни корзор
چون در آید اندرون کارزار
Он замон гардад бар онкаси кори зор
آن زمان گردد بر آنکس کار زار
Чун на ширӣ ҳин манеҳ ту пои пеш
چون نه شیری هین منه تو پای پیش
Кон аҷал гургасту ҷони тести мяш
کان اجل گرگست و جان تست میش
Вари зи абдолӣу мишт шер шуд
ور ز ابدالی و میشت شیر شد
Омни о ки марги ту срзир шуд
آمن آ که مرگ تو سرزیر شد
Кист абдоли онк ӯ мубаддил шавад
کیست ابدال آنک او مُبْدَل شود
Хамраш аз табдили яздон хул шавад
خمرش از تبدیل یزدان خَل شود
Лек мастии ширгирии вази гумон
لیک مستی شیرگیری وز گمان
Шери пиндории ту худро ҳин марон
شیر پنداری تو خود را هین مران
Гуфт ҳақи зи аҳли нифоқи ноСадид
گفت حق ز اهل نفاق ناسدید
Босаҳми мо бинҳми боси шадид
باسهم ما بینهم باس شدید
Дар миён ҳамдигар мардона анд
در میان همدگر مردانهاند
Дар ғзо чун уратон хона анд
در غزا چون عورتان خانهاند
Гуфт пайғомбари сипаҳдори ғиўб
گفت پیغامبر سپهدار غیوب
Лои шуҷоъа ё Фтӣ қабл алҳрўб
لا شجاعة یا فتی قبل الحروب
Вақти лофи ғзўи мисатон каф кунанд
وقت لاف غزو مستان کف کنند
Вақти ҷӯши ҷанг чун каф бе фананд
وقت جوش جنگ چون کف بیفنند
Вақти зикри ғзўи шамшераши дароз
وقت ذکر غزو شمشیرش دراز
Вақти кару фари теғаш чун пиёз
وقت کر و فر تیغش چون پیاز
Вақти андешаи дил ӯ захми ҷӯ
وقت اندیشه دل او زخمجو
Пас ба як сӯзан тиҳӣ шуд хик ӯ
پس به یک سوزن تهی شد خیک او
Ман аҷаб дорам зи ҷӯёии сафо
من عجب دارم ز جویای صفا
Кӯи Ромад дар вақти сайқал аз ҷафо
کو رمد در وقت صیقل از جفا
Ишқ чун даъвии ҷафо дидани гувоҳ
عشق چون دعوی جفا دیدن گواه
Чун гувоҳат нест шуд даъвии табоҳ
چون گواهت نیست شد دعوی تباه
Чун гувоҳат хоҳад ин қозӣ маранҷ
چون گواهت خواهد این قاضی مرنج
Бӯсаи даҳ бар мор то ёбии ту ганҷ
بوسه ده بر مار تا یابی تو گنج
Он ҷафо бо ту набошад эй писар
آن جفا با تو نباشد ای پسر
Блак бо васфи бадии андари ту дар
بلک با وصف بدی اندر تو در
Бар намад чӯбӣ ки онро мард зад
بر نمد چوبی که آن را مرد زد
Бар намад онро назд бар гирд зад
بر نمد آن را نزد بر گرد زد
Гар бузади мари аспро он кӣнаи каш
گر بزد مر اسپ را آن کینه کش
Он назд бар асп зад бар скскш
آن نزد بر اسپ زد بر سُکسُکش
То зи сксквораад хуш пай шавад
تا ز سُکسُک وارهد خوشپی شود
Шираро зиндон кунӣ то ме шавад
شیره را زندان کنی تا مِیْ شود
Гуфт чандон он итимкро задӣ
گفت چندان آن یتیمک را زدی
Чун нтрсидии зи қаҳри эзадӣ
چون نترسیدی ز قهر ایزدی
Гуфт ӯро кӣ задам эй ҷону дӯст
گفت او را کی زدم ای جان و دوست
Ман бар он девӣ задам кӯи андрўст
من بر آن دیوی زدم کو اندروست
Модар ар гуяд турои марги ту бод
مادر ار گوید ترا مرگ تو باد
Марги он ху хоҳаду марги фасод
مرگ آن خو خواهد و مرگ فساد
Он гуруҳе каз адаб бигурехтанд
آن گروهی کز ادب بگریختند
Оби мардӣу об мардон рехтанд
آب مردی و آب مردان ریختند
Ъозлоншон аз вғои воронднд
عاذلانشان از وغا واراندند
То чунин ҳизу мхнси монданд
تا چنین حیز و مخنث ماندند
Лофу ғарраи жожхоро кам шинав
لاف و غرهٔ ژاژخا را کم شنو
Бо чунинҳо дар сафи ҳиҷои Марв
با چنینها در صف هیجا مرو
Зонк зодўкм хболо гуфт ҳақ
زانک زادوکم خبالا گفت حق
Каз рФоқи сусти баргардони варақ
کز رفاق سست برگردان ورق
Кигар эшон бо шумо ҳамраҳ шаванд
که گر ایشان با شما همره شوند
Ғозён бемағз ҳамчун ки шаванд
غازیان بیمغز همچون که شوند
Хештанро бо шумо ҳам саф кунанд
خویشتن را با شما همصف کنند
Пас гурезанду дил саф башикананд
پس گریزند و دل صف بشکنند
Пас сипоҳии андакӣ бе ин нафар
پس سپاهی اندکی بی این نفر
Ба ки бо аҳл нифоқ ояд ҳашар
به که با اهل نفاق آید حشر
Ҳаст бодом кам хуши бихтаҳ
هست بادام کم خوش بیخته
Ба з бисёре ба талхи омехта
به ز بسیاری به تلخ آمیخته
Талху ширин дар жғожғи як шайъ анд
تلخ و شیرین در ژغاژغ یک شیاند
Нақс аз он афтод ки ҳамдил наянд
نقص از آن افتاد که همدل نیند
Габри тарсони дил буд кӯ аз гумон
گبر ترسان دل بود کو از گمان
Май зайд дар шаки зи ҳоли он ҷаҳон
میزید در شک ز حال آن جهان
намеравад дар раҳ надонад манзилӣ
میرود در ره نداند منزلی
Гоми тарсон май наад аъамии дилӣ
گام ترسان مینهد اعمی دلی
Чун надонад раҳи мусофир чун равад
چون نداند ره مسافر چون رود
Бо тараддудҳоу дил пурхӯн равад
با ترددها و دل پرخون رود
Ҳарки гуяд ,ҳои ин сӯ роҳ нест
هرکه گوید، های اینسو راه نیست
ӯ кунад аз бими онҷои вақфу ист
او کند از بیم آنجا وقف و ایست
Вари бидонади раҳи дил бо ҳуш ӯ
ور بداند ره دل با هوش او
Кӣ равад ҳарҳоиу ҳў дар гӯш ӯ
کی رود هر های و هو در گوش او
Пас машав ҳамроҳи ин аштрдлон
پس مشو همراه این اشتردلان
Зонк вақти зиқ ва беманд оФлон
زانک وقت ضیق و بیمند آفلان
Пас гурезанду туро танҳо ҳоланд
پس گریزند و ترا تنها هلند
Гарчи андари лофи саҳари бобаланд
گرچه اندر لاف سحر بابلند
Ту зи раъноёни мҷуи ҳин корзор
تو ز رعنایان مجو هین کارزار
Ту зи тоўсони мҷуи сайду шикор
تو ز طاوسان مجو صید و شکار
Табъи тоўсст ва васвосат кунад
طبع طاوسست و وسواست کند
Дам занад то аз мақомат барканд
دم زند تا از مقامت برکند