Ин аҷабтар ки баришон май гузашт
این عجبتر که بریشان میگذشت
Сад ҳазорон халқ аз саҳроу дашт
صد هزاران خلق از صحرا و دشت
зи орзӯии соя ҷон ме бохтанд
ز آرزوی سایه جان میباختند
Аз гилӣмии соя бон ме сохтанд
از گلیمی سایهبان میساختند
Сояи онро наме диданди ҳеҷ
سایهٔ آن را نمیدیدند هیچ
Сад тФў бар дидаҳои печи печ
صد تفو بر دیدههای پیچ پیچ
Хатм карда қаҳри ҳақ бар дида ҳо
ختم کرده قهر حق بر دیدهها
Ки набинад моҳро бинад сҳо
که نبیند ماه را بیند سها
Зарраеро бинаду хуршед на
ذرهای را بیند و خورشید نه
Лек аз лутфу карами навмед на
لیک از لطف و کرم نومید نه
Корвонҳо бе навои венаи мива ҳо
کاروانها بی نوا وین میوهها
Пухта май резад чаҳ саҳараст эй худо
پخته میریزد چه سحرست ای خدا
Себи пусида ҳаме чиданд халқ
سیب پوسیده همیچیدند خلق
Дарҳами афтодаи биғмои хушки ҳалқ
درهم افتاده بهیغما خشکحلق
Гуфта ҳар баргу шукуфаи он ғсўн
گفته هر برگ و شکوفه آن غصون
Дам бидам ё лӣати қавми иълмўн
دم بدم یا لیت قوم یعلمون
Бонг меомад зи сӯй ҳар дарахт
بانگ میآمد ز سوی هر درخت
Сӯй мо ойед халқи шӯрбахт
سوی ما آیید خلق شوربخت
Бонг меомад зи ғайрат бар шаҷар
بانگ میآمد ز غیرت بر شجر
Чашмашон бастем куллан лои визр
چشمشان بستیم کلا لا وزر
Гар касе мегуфташон кини сӯи равед
گر کسی میگفتشان کین سو روید
То азин ашҷор мстсъд шавед
تا ازین اشجار مستسعد شوید
Ҷумла мегуфтанд кини мискини маст
جمله میگفتند کین مسکین مست
Аз қзоءи аллоҳ девона шудаст
از قضاء الله دیوانه شدست
Мағзи ин мискини зи савдои дароз
مغز این مسکین ز سودای دراز
Вази риёзати гашти фосид чун пиёз
وز ریاضت گشت فاسد چون پیاز
ӯ аҷаб мемонад ё раб ҳол чист
او عجب میماند یا رب حال چیست
Халқро ин парда ва азлол чист
خلق را این پرده و اضلال چیست
Халқи гӯногӯн бо сад ройу ақл
خلق گوناگون با صد رای و عقل
Як қадами он сӯ наме оранди нақл
یک قدم آن سو نمیآرند نقل
Оқилону зираконишони зи иттифоқ
عاقلان و زیرکانشان ز اتفاق
Гашта мункири зини чунин боғӣу оқ
گشته منکر زین چنین باغی و عاق
ё манам девонау хира шуда
یا منم دیوانه و خیره شده
Деви чизеи мари маро бар сар зада
دیو چیزی مر مرا بر سر زده
Чашм май молами баҳри лаҳза ки ман
چشم میمالم بههر لحظه که من
Хоб май байнами хаёли андари змн
خواب میبینم خیال اندر زمن
Хоб чаҳ буд бар дарахтон май рӯм
خواب چه بود بر درختان میروم
Мива ҳоашон мехӯрам чун негроам
میوههاشان میخورم چون نگروم
Боз чун ман бингарам дар мункирон
باز چون من بنگرم در منکران
Ки ҳаме гиранд зини бустони карон
که همیگیرند زین بستان کران
Бо камоли эҳтиёҷу аФтқор
با کمال احتیاج و افتقار
зи орзӯии ним ғӯраи ҷонспор
ز آرزوی نیم غوره جانسپار
зи иштиёқу ҳирси як барги дарахт
ز اشتیاق و حرص یک برگ درخت
намезананд ин бе навоёни оҳи сахт
میزنند این بینوایان آه سخت
Дар ҳазимати зини дарахту зини смор
در هزیمت زین درخت و زین ثمار
Ин хилоиқи сад ҳазор андари ҳазор
این خلایق صد هزار اندر هزار
Боз мегӯям аҷаби ман бе худам
باز میگویم عجب من بیخودم
Даст дар шохи хаёлӣ дар задам
دست در شاخ خیالی در زدم
Ҳатто азои мо астёс алрсл бигӯ
حتی اذا ما استیاس الرسل بگو
То бзнўои анҳми қади кзбўо
تا بظنوا انهم قد کذبوا
Ин қироат хон ки тахфифи кизб
این قرائت خوان که تخفیف کذب
Ин буд ки хеш бинад мҳтҷб
این بود که خویش بیند محتجب
Дар гумон афтод ҷони анбиё
در گمان افتاد جان انبیا
зи иттифоқи мункирии ашқиё
ز اتفاق منکری اشقیا
Ҷоӣҳми баъди алтшкки нсрно
جائهم بعد التشکک نصرنا
Таркашони гӯ бар дарахти ҷон бар о
ترکشان گو بر درخت جان بر آ
Май хур ва медаҳ бидон каш рӯзӣаст
میخور و میده بدان کش روزیست
Ҳар дам ва ҳар лаҳзаи сҳромўзист
هر دم و هر لحظه سحرآموزیست
Халқи гӯйон эй аҷаби ин бонг чист
خلقگویان ای عجب این بانگ چیست
Чунк саҳро аз дарахт ва бар тиҳӣаст
چونک صحرا از درخت و بر تُهیست
Гӣҷ гаштем аз дами сўдоиён
گیج گشتیم از دم سوداییان
Ки ба наздик шумо боғаст ва хон
که به نزدیک شما باغست و خوان
Чашм мемолем ӣнҷо боғ нест
چشم میمالیم اینجا باغ نیست
ё бёбонист ё мушкил раҳеаст
یا بیابانیست یا مشکل رهیست
эй аҷаби чандини дароз ин гуфту гӯ
ای عجب چندین دراز این گفت و گو
Чун буд беҳудаи вар худ ҳаст кӯ
چون بود بیهوده ور خود هست کو
Ман ҳаме гӯям чу эшон эй аҷаб
من همیگویم چو ایشان ای عجب
Ин чунин Меҳрӣ чаро зад сунъи раб
این چنین مُهری چرا زد صنع رب
Зини танозӯъҳо Муҳамад дар аҷаб
زین تنازعها محمد در عجب
Дар таъаҷҷуб низ мондаи бўлҳб
در تعجب نیز مانده بولهب
Зини аҷаб то он аҷаби Фрқисти жарф
زین عجب تا آن عجب فرقیست ژرف
То чаҳ хоҳад кард султони шигарф
تا چه خواهد کرد سلطان شگرف
эй дқўқии тезтари рон ҳин хамӯш
ای دقوقی تیزتر ران هین خموش
Чанд гӯйӣ чанд чун қаҳтаст гӯш
چند گویی چند چون قحطست گوش