Ин сухан поён надорад тези ду

این سخن پایان ندارد تیز دو

Ҳин намоз омад дқўқии пеши рӯ

هین نماز آمد دقوقی پیش رو

эй ягонаи ҳин дугона бар гузор

ای یگانه هین دوگانه بر گزار

То музайян гардад аз ту рӯзгор

تا مزین گردد از تو روزگار

эй эмоми чашми равшан дар сало

ای امام چشم‌روشن در صلا

Чашми равшан бояд эдар пешво

چشم روشن باید ایدر پیشوا

Дар шариъат ҳаст макрӯҳ эй киё

در شریعت هست مکروه ای کیا

Дар имомати пеш кардани кӯр ро

در امامت پیش کردن کور را

Гарчи ҳофиз бошаду чусту фақиҳ

گرچه حافظ باشد و چست و فقیه

Чашми равшан ба вагар бошад сафеҳ

چشم‌روشن به وگر باشد سفیه

Кӯрро парҳез набӯд аз қзр

کور را پرهیز نبود از قذر

Чашм бошад асли парҳезу ҳазар

چشم باشد اصل پرهیز و حذر

ӯ палидиро набинад дар убӯр

او پلیدی را نبیند در عبور

Ҳеҷ муъминро мабодои чашми кӯр

هیچ مؤمن را مبادا چشم کور

Кӯри зоҳир дар нҷосаҳ зоҳираст

کور ظاهر در نجاسهٔ ظاهرست

Кӯри ботин дар наҷосот сараст

کور باطن در نجاسات سِرست

Ин нҷосаҳи зоҳир аз обӣ равад

این نجاسهٔ ظاهر از آبی رود

Он нҷосаҳи ботин афзӯн ме шавад

آن نجاسهٔ باطن افزون می‌شود

Ҷуз ба об чашм натавон шустан он

جز به آب چشم نتوان شستن آن

Чун наҷосот бўотн шуд аён

چون نجاسات بواطن شد عیان

Чун наҷис хондаст кофарро худо

چون نجس خواندست کافر را خدا

Он наҷосат нест бар зоҳири варо

آن نجاست نیست بر ظاهر ورا

Зоҳири кофар мулаввас нест зин

ظاهر کافر مُلَوَث نیست زین

Он наҷосат ҳаст дар ахлоқу дайн

آن نجاست هست در اخلاق و دین

Ин наҷосат бӯяш ояд бист гом

این نجاست بویش آید بیست گام

Ва он наҷосати бӯяш аз рай то бшом

و آن نجاست بویش از ری تا به‌شام

Блаки бӯяши осмонҳо бар равад

بلک بویش آسمانها بر رود

Бар димоғи ҳуру ризвон бар шавад

بر دماغ حور و رضوان بر شود

Инч мегӯям ба қадари фаҳми тест

اینچ می‌گویم به قدر فهم تست

Мардуми андари ҳасрати фаҳми дуруст

مُردم اندر حسرت فهم درست

Фаҳм обасту вуҷӯди тани сабу

فهم آبست و وجود تن سبو

Чун сабу бишикаст резади оби азу

چون سبو بشکست ریزد آب ازو

Ин сабуро панҷ сӯрохаст жарф

این سبو را پنج سوراخست ژرف

Андрў на об монад худ на барф

اندرو نه آب ماند خود نه برف

Амри ғзўои ғзаҳи абсоркм

امر غضوا غضة ابصارکم

Ҳам шунидӣ рост наниҳодӣ ту сам

هم شنیدی راست ننهادی تو سم

Аз даҳонати нутқи фаҳматро барад

از دهانت نطق فهمت را برد

Гӯш чун регаст фаҳматро хӯрд

گوش چون ریگست فهمت را خورد

Ҳамчунин сӯрохҳои дигарат

همچنین سوراخهای دیگرت

намекашонад оби фаҳми мзмрт

می‌کشاند آب فهم مضمرت

Гар зи дарёи обро берун кунӣ

گر ز دریا آب را بیرون کنی

Бе ивази он баҳрро ҳомӯн кунӣ

بی عوض آن بحر را هامون کنی

Бигҳст ар на бигӯям ҳол ро

بیگهست ار نه بگویم حال را

Мадхали аъўозроу абдол ро

مدخل اعواض را و ابدال را

Кони ивазҳо ва он бадалҳо баҳр ро

کان عوضها و آن بدلها بحر را

Аз куҷо ояд зи баъди харҷҳо

از کجا آید ز بعد خرجها

Сад ҳазорон ҷонвар зу ме хуранд

صد هزاران جانور زو می‌خورند

Абрҳо ҳам аз бурунаш ме баранд

ابرها هم از برونش می‌برند

Бози дарёи он ивазҳо ме кашад

باز دریا آن عوضها می‌کشد

Аз куҷо донанд асҳоби рушд

از کجا دانند اصحاب رشد

Қиссаҳо оғоз кардем аз шитоб

قصه‌ها آغاز کردیم از شتاب

Монад бе мухлиси даруни ин китоб

ماند بی مخلص درون این کتاب

эй зиё алҳақ ҳисоми аддӣни род

ای ضیاء الحق حسام الدین راد

Ки фалаку арқон чу ту шоҳӣ назод

که فلک و ارکان چو تو شاهی نزاد

Ту банодир омадӣ дар ҷону дил

تو به‌نادر آمدی در جان و دل

эй дилу ҷон аз қудуми ту хаҷал

ای دل و جان از قدوم تو خجل

Чанд кардам мадҳи қавми мо мзӣ

چند کردم مدح قوم ما مضی

Қасди ман зонҳо ту будӣ зи иқтизо

قصد من زانها تو بودی ز اقتضا

Хонаи худро шиносади худ дуо

خانهٔ خود را شناسد خود دعا

Ту баном ҳар ки хоҳӣ кун сано

تو بنام هر که خواهی کن ثنا

Баҳри китмони мдиҳ аз нои маҳал

بهر کتمان مدیح از نا محل

Ҳақ ниҳодаст ин ҳикоёт ва мисл

حق نهادست این حکایات و مثل

Гарчи он мадҳ аз ту ҳам омад хаҷал

گرچه آن مدح از تو هم آمد خجل

Лек бипазиради худои ҷаҳди алмқл

لیک بپذیرد خدا جهد المقل

Ҳақи пазиради касра Эй дорад муъоф

حق پذیرد کسره‌ای دارد معاف

Каз ду дидаи кӯри ду қатраи кафоф

کز دو دیدهٔ کور دو قطره کفاف

Мурғ ва моҳӣ донад он ибҳом ро

مرغ و ماهی داند آن ابهام را

Ки ситудам муҷмали ин хуши ном ро

که ستودم مجمل این خوش‌نام را

То бирав оҳи ҳасудон кам вазад

تا برو آه حسودان کم وزد

То хаёлашро ба дандон кам газад

تا خیالش را به دندان کم گزد

Худ хаёлашро куҷо ёбад ҳасуд

خود خیالش را کجا یابد حسود

Дар всоқи мӯши тӯтӣ кӣ ғунуд

در وثاق موش طوطی کی غنود

Он хаёл ӯ буд аз аҳтёл

آن خیال او بود از احتیال

Мӯӣ абрӯӣ вайаст он на ҳилол

موی ابروی ویست آن نه هلال

Мадҳ ту гӯям бурун аз панҷ ва ҳафт

مدح تو گویم برون از پنج و هفت

Бар навис акнӯн дқўқӣ пеш рафт

بر نویس اکنون دقوقی پیش رفت