Ҳаст бозӣҳои он шери илм

هست بازیهای آن شیر علم

Мухбирӣ аз бодҳои мкттм

مخبری از بادهای مکتتم

Гар набӯдӣ ҷунбиши он бодҳо

گر نبودی جنبش آن بادها

Шери мурда кӣ биҷустӣ дар ҳаво

شیر مرده کی بجستی در هوا

Зон шиносии бодрогар он сабост

زان شناسی باد را گر آن صباست

ё дбўрсти ин баён он хафост

یا دبورست این بیان آن خفاست

Ин бадан монанди он шери илм

این بدن مانند آن شیر علم

Фикр меҷанбанд ӯро дам ба дам

فکر می‌جنباند او را دم به دم

Фикри кон аз машриқ ояд он сабост

فکر کان از مشرق آید آن صباست

Вонк аз мағриби дбўр бо вабост

وآنک از مغرب دبور با وباست

Машриқи ин бод фикрат дигараст

مشرق این باد فکرت دیگرست

Мағриби ин боди фикрат зон сараст

مغرب این باد فکرت زان سرست

Ма ҷамодаст ва буд шарқаши ҷамод

مه جمادست و بود شرقش جماد

Ҷони ҷони ҷон буд шарқи фуод

جان جان جان بود شرق فؤاد

Шарқи хуршедӣ ки шуд ботин фурӯз

شرق خورشیدی که شد باطن‌فروز

Қишру акси он буд хуршеди рӯз

قشر و عکس آن بود خورشید روز

Зонк чун мурда буд тан бе лҳб

زآنک چون مرده بود تن بی‌لهب

Пеш ӯ на рӯз бинмоед на шаб

پیش او نه روز بنماید نه شب

Вар набошад он чу ин бошад тамом

ور نباشد آن چو این باشد تمام

Бешаб ва берӯз дорад интизом

بی‌شب و بی روز دارد انتظام

Ҳам чунонк чашм мебинад ба хоб

هم‌چنانک چشم می‌بیند به خواب

Бемау хуршеди моҳу офтоб

بی‌مه و خورشید ماه و آفتاب

Навами мо чун шуд ахи аламут эй фалон

نوم ما چون شد اخ الموت ای فلان

Зини бародари он бародарро бидон

زین برادر آن برادر را بدان

Вар бигӯяндат ки ҳаст он фаръи ин

ور بگویندت که هست آن فرع این

Машну онро эй муқаллид бе яқин

مشنو آن را ای مقلد بی‌یقین

намебинад хоби ҷонати васфи ҳол

می‌بیند خواب جانت وصف حال

Ки ба бедорӣ набинӣ бист сол

که به بیداری نبینی بیست سال

Дар паии таъбири он ту умрҳо

در پی تعبیر آن تو عمرها

Май дуӣ сӯии шаҳон бо дҳо

می‌دوی سوی شهان با دها

Ки бигӯ он хобро таъбир чист

که بگو آن خواب را تعبیر چیست

Фаръи гуфтани ин чунин сарро сгист

فرع گفتن این چنین سر را سگیست

Хоб омаст ин ва худ хоби хавос

خواب عامست این و خود خواب خواص

Бошад асли аҷтбоу ихтисос

باشد اصل اجتبا و اختصاص

Пел бояд то чу хспд ӯ ситон

پیل باید تا چو خسپد او ستان

Хоб бинад хиттаи Ҳиндӯстон

خواب بیند خطهٔ هندوستان

Хар набинад ҳеҷ ҳндстон ба хоб

خر نبیند هیچ هندستان به خواب

Хари з ҳндстон накардаст ағтроб

خر ز هندستان نکردست اغتراب

Ҷони ҳам чун пел бояд неки зафт

جان هم‌چون پیل باید نیک زفت

То ба хоб ӯ ҳинд донад рафт тафт

تا به خواب او هند داند رفت تفت

Зикр ҳндстон кунад пел аз талаб

ذکر هندستان کند پیل از طلب

Пас мусаввир гардад он зикраш ба шаб

پس مصور گردد آن ذکرش به شب

Азкрўои аллоҳи кор ҳар авбош нест

اذکروا الله کار هر اوباش نیست

Арҷъӣ бар пой ҳар қлош нест

ارجعی بر پای هر قلاش نیست

Лек ту оис машав ҳам пел бош

لیک تو آیس مشو هم پیل باش

Вар на пелӣ дар пай табдил бош

ور نه پیلی در پی تبدیل باش

Кимёсозони гардунро бибин

کیمیاسازان گردون را ببین

Бишинав аз миногарон ҳар дами танин

بشنو از میناگران هر دم طنین

Нақш бандонанд дар ҷӯи фалак

نقش‌بندانند در جو فلک

Корсозоннди баҳри лӣу лак

کارسازانند بهر لی و لک

Гар набинӣ халқи мишкӣни ҷайб ро

گر نبینی خلق مشکین جیب را

Бингар эй шаби кӯри ин осеб ро

بنگر ای شب‌کور این آسیب را

Ҳар дам осебаст бар идроки ту

هر دم آسیبست بر ادراک تو

Набут нави нави рустаи байн аз хоки ту

نبت نو نو رسته بین از خاک تو

Зини бади иброҳӣми адҳами дидаи хоб

زین بد ابراهیم ادهم دیده خواب

Басти ҳндстони дилро бе ҳиҷоб

بسط هندستان دل را بی‌حجاب

Лоҷарами занҷирҳоро бар дарид

لاجرم زنجیرها را بر درید

Мамлакат бар ҳам зад ва шуд нопадид

مملکت بر هم زد و شد ناپدید

Он нишон дид ҳндстон буд

آن نشان دید هندستان بود

Ки ҷаҳд аз хоб ва девона шавад

که جهد از خواب و دیوانه شود

намефишонд хок бар тадбирҳо

می‌فشاند خاک بر تدبیرها

намедаранд ҳалқаи занҷирҳо

می‌دراند حلقهٔ زنجیرها

Ончунон ки гуфт пайғомбари зи нур

آنچنان که گفت پیغامبر ز نور

Ки нишонаши он буд андари судӯр

که نشانش آن بود اندر صدور

Ки тҷоФии орад аз дори алғрўр

که تجافی آرد از دار الغرور

Ҳам инобати орад аз дори алсрўр

هم انابت آرد از دار السرور

Баҳри шарҳи ин ҳадиси Мустафо

بهر شرح این حدیث مصطفی

Достонӣ бишинав эй ёри сафо

داستانی بشنو ای یار صفا