Пеши бинии ин хирад то гӯр буд
پیشبینی این خرد تا گور بود
Вони соҳиби дил ба нафхи сувар буд
وآن صاحب دل به نفخ صور بود
Ин хирад аз гӯр ва хокӣ нагзарад
این خرد از گور و خاکی نگذرد
Венаи қадами арса аҷоиб насупурд
وین قدم عرصهٔ عجایب نسپرد
Зини қадами венаи ақли рӯи безори шӯ
زین قدم وین عقل رو بیزار شو
Чашми ғайбии ҷӯйу бархӯрдори шӯ
چشم غیبی جوی و برخوردار شو
Ҳам чу Мӯсои нур кӣ ёбад зи ҷайб
همچو موسی نور کی یابد ز جیب
Сухраи устоду шогирдони ктиб
سخرهٔ استاد و شاگردان کتیب
Зини назари вена ақл ноед ҷузи даввор
زین نظر وین عقل ناید جز دوار
Пас назар бигзор ва багазин интизор
پس نظر بگذار و بگزین انتظار
Аз сухани гӯйии мҷўииди иртифоъ
از سخنگویی مجویید ارتفاع
Мунтазирро ба зи гуфтани истимоъ
منتظر را به ز گفتن استماع
Мансаби таълим навъ шаҳватаст
منصب تعلیم نوع شهوتست
Ҳар хаёли шаҳватӣ дар раҳ бутаст
هر خیال شهوتی در ره بتست
Гар бФзлши паии ббрдӣ ҳар фузул
گر بفضلش پی ببردی هر فضول
Кӣ фиристодӣ худои чандини расӯл
کی فرستادی خدا چندین رسول
Ақли ҷузвии ҳам чу барқасту дурахш
عقل جزوی همچو برقست و درخش
Дар дурахшӣ кӣ тавон шуд сӯии Вахш
در درخشی کی توان شد سوی وخش
Нест нури барқи баҳри раҳбарӣ
نیست نور برق بهر رهبری
Блак амреаст абрро ки май гарӣ
بلک امریست ابر را که میگری
Барқи ақли мо барои гиря аст
برق عقل ما برای گریه است
То бгриди нестӣ дар шавқ ҳаст
تا بگرید نیستی در شوق هست
Ақл кӯдак гуфт бар китоби тан
عقل کودک گفت بر کتاب تن
Лек натавонад ба худ омухтан
لیک نتواند به خود آموختن
Ақли ранҷури орадаши сӯии табиб
عقل رنجور آردش سوی طبیب
Лек набӯд дар давои ақлаши мсиб
لیک نبود در دوا عقلش مصیب
Нак шаётини сӯй гардун ме шуданд
نک شیاطین سوی گردون میشدند
Гӯш бар асрор боло ме заданд
گوش بر اسرار بالا میزدند
Май рабуданди андакӣ зон розҳо
میربودند اندکی زان رازها
То шҳб меронадашон зуд аз само
تا شهب میراندشان زود از سما
Ки раведи онҷо расӯлӣ омадаст
که روید آنجا رسولی آمدست
Ҳар чаҳ мехоҳед зу ояд ба даст
هر چه میخواهید زو آید به دست
Гар ҳаме ҷӯйед дар бе баҳо
گر همیجویید در بیبها
Адхлўои алобёти ман абвобҳо
ادخلوا الابیات من ابوابها
Май зани он ҳалқа дар ва бар боби бист
میزن آن حلقهٔ در و بر باب بیست
Аз сӯии боми фалакатон роҳ нест
از سوی بام فلکتان راه نیست
Нест ҳоҷататони бад-ӣни роҳи дароз
نیست حاجتتان بدین راه دراز
Хокеро додаем асрори роз
خاکیی را دادهایم اسرار راز
Пеш ӯ ойед агар хоин неед
پیش او آیید اگر خاین نیید
Нешикар гардид азу гарчи неед
نیشکر گردید ازو گرچه نیید
Сабза рӯйанд зи хокати он далел
سبزه رویاند ز خاکت آن دلیل
Нест кам аз сами аспи Ҷабраил
نیست کم از سم اسپ جبرئیل
Сабзаи гардии тозаи гардӣ дар навай
سبزه گردی تازه گردی در نوی
Гар тўхоки аспи ҷбрилии шӯй
گر توخاک اسپ جبریلی شوی
Сабзаи ҷони бахш ки онро сомрӣ
سبزهٔ جانبخش که آن را سامری
Кард дар гӯсола то шуд гавҳарӣ
کرد در گوساله تا شد گوهری
Ҷон гирифт ва бонг зад зон сабза ӯ
جان گرفت و بانگ زد زان سبزه او
Ончунон бонгӣ ки шуд фитнаи аду
آنچنان بانگی که شد فتنهٔ عدو
Гар амин ойед сӯии аҳли роз
گر امین آیید سوی اهل راز
Во раҳед аз сари калла монанди боз
وا رهید از سر کله مانند باز
Сари кулоҳи чашми банди гӯши банд
سر کلاه چشمبند گوشبند
Ки азу бозаст мискину нижанд
که ازو بازست مسکین و نژند
Зон каллаи мари чашми бозонро садаст
زان کله مر چشم بازان را سدست
Ки ҳамаи майлаши сӯй ҷинс худаст
که همه میلش سوی جنس خودست
Чун бурид аз ҷинс бо шаҳи гашти ёр
چون برید از جنس با شه گشت یار
Бар кушояди чашм ӯро боздор
بر گشاید چشم او را بازدار
Ронад девонро ҳақ аз мирсоди хеш
راند دیوان را حق از مرصاد خویش
Ақли ҷузвиро зи истибдоди хеш
عقل جزوی را ز استبداد خویش
Ки сиррӣ кам кун нае ту мустабид
که سری کم کن نهای تو مستبد
Блаки шогирди дилӣу мустаъид
بلک شاگرد دلی و مستعد
Рӯ бар дили рӯ ки ту ҷузви дилӣ
رو بر دل رو که تو جزو دلی
Ҳин ки бандаи подшоҳи одилӣ
هین که بندهٔ پادشاه عادلی
Бандагӣ ӯ ба аз султонӣаст
بندگی او به از سلطانیست
Ки анои хайр дам шайтонӣаст
که انا خیر دم شیطانیست
Фарқи байн ва баргузин ту эй ҳбис
فرق بین و برگزین تو ای حبیس
Бандагии одам аз кибри блис
بندگی آدم از کبر بلیس
Гуфт онк ҳаст хуршеди раҳ ӯ
گفت آنک هست خورشید ره او
Ҳарфи тӯбо ҳар ки зиллат нафса
حرف طوبی هر که ذلت نفسه
Соя тӯбо бибин вхўши бхсп
سایهٔ طوبی ببین وخوش بخسپ
Сари буна дар соя бе саркаши бхсп
سر بنه در سایه بیسرکش بخسپ
Зилли зиллат нафса хуши мзҷъист
ظل ذلت نفسه خوش مضجعیست
Мустаъиди он сафоу мҳҷъист
مستعد آن صفا و مهجعیست
Гар азин соя рӯй сӯии манӣ
گر ازین سایه روی سوی منی
Зуди тоғии гардӣу раҳ гум кунӣ
زود طاغی گردی و ره گم کنی