Гарчи бар ноед ба ҷаҳду зӯри ту

گرچه بر ناید به جهد و زور تو

Лек масҷидро براردи пӯри ту

لیک مسجد را برآرد پور تو

Карда ӯ карда тест эй ҳаким

کردهٔ او کردهٔ تست ای حکیم

Муъминонро иттисолии дони қадим

مؤمنان را اتصالی دان قدیم

Муъминони маъдӯд лек имони яке

مؤمنان معدود لیک ایمان یکی

Ҷисмашони маъдӯди лекини ҷони яке

جسمشان معدود لیکن جان یکی

Ғайрифаҳму ҷон ки дар гов ва хараст

غیرفهم و جان که در گاو و خرست

Одамиро ақл ва ҷонӣ дигараст

آدمی را عقل و جانی دیگرست

Бози ғайриҷону ақли одамӣ

باز غیرجان و عقل آدمی

Ҳаст ҷонӣ дар вале он дамӣ

هست جانی در ولی آن دمی

Ҷон ҳайвонӣ надорад иттиҳод

جان حیوانی ندارد اتحاد

Ту мҷуи ин иттиҳод аз рӯҳи бод

تو مجو این اتحاد از روح باد

Гар хӯрд ин нон нагардад сайри он

گر خورد این نان نگردد سیر آن

Вар кашад бор ин нагардад ӯ гарон

ور کشد بار این نگردد او گران

Блаки ин шодӣ кунад аз марг ӯ

بلک این شادی کند از مرگ او

Аз ҳасад мерад чу бинад барг ӯ

از حسد میرد چو بیند برگ او

Ҷони гиреҳгон ва сегон ҳар як ҷудост

جان گرگان و سگان هر یک جداست

Муттаҳиди ҷонҳои шерон худост

متحد جانهای شیران خداست

Ҷамъ гуфтам ҷонҳошони ман ба исм

جمع گفتم جانهاشان من به اسم

Кони яке ҷони сад буд нисбат ба ҷисм

کان یکی جان صد بود نسبت به جسم

Ҳам чу он як нури хуршеди само

هم‌چو آن یک نور خورشید سما

Сад буд нисбати бсҳни хона ҳо

صد بود نسبت بصحن خانه‌ها

Лек як бошад ҳамаи анворашон

لیک یک باشد همه انوارشان

Чунк баргирӣ ту девор аз миён

چونک برگیری تو دیوار از میان

Чун намонад хонаҳоро қоида

چون نماند خانه‌ها را قاعده

Муъминон монанди нафаси воҳида

مؤمنان مانند نفس واحده

Фарқ ва ишколот ояд зини мақол

فرق و اشکالات آید زین مقال

Зонк набӯд мисли ин бошад мисол

زانک نبود مثل این باشد مثال

Фарқҳо беҳад буд аз шахси шер

فرقها بی‌حد بود از شخص شیر

То ба шахси одамии зоди далер

تا به شخص آدمی‌زاد دلیر

Лек дар вақти мисол эй хуши назар

لیک در وقت مثال ای خوش‌نظر

Иттиҳод аз рӯй ҷонбозии нигар

اتحاد از روی جانبازی نگر

Кони далери охири мисоли шер буд

کان دلیر آخر مثال شیر بود

Нест мисли шер дар ҷумлаи ҳудӯд

نیست مثل شیر در جملهٔ حدود

Муттаҳид нақшӣ надорад ин саро

متحد نقشی ندارد این سرا

То ки мислии вои намоями ман туро

تا که مثلی وا نمایم من ترا

Ҳам мисол наақсо даст оварам

هم مثال ناقصی دست آورم

То зи ҳайронии хирадро вои хуррам

تا ز حیرانی خرد را وا خرم

Шаби баҳри хона чароғӣ ме ниҳанд

شب بهر خانه چراغی می‌نهند

То ба нури он з зулмат ме раҳанд

تا به نور آن ز ظلمت می‌رهند

Он чароғи ин тан буд нураш чу ҷон

آن چراغ این تن بود نورش چو جان

Ҳаст муҳтоҷи Фтил ва ин ва он

هست محتاج فتیل و این و آن

Он чароғи шаш фатилаи ин ҳавос

آن چراغ شش فتیلهٔ این حواس

Ҷумлагӣ бар хоб ва хур дорад асос

جملگی بر خواب و خور دارد اساس

Бехур ва бехоб назайд ним дам

بی‌خور و بی‌خواب نزید نیم دم

Бо хур ва бо хоб назайд низ ҳам

با خور و با خواب نزید نیز هم

БеФтил ва равғанаш набӯд бақо

بی‌فتیل و روغنش نبود بقا

Бо Фтилу равған ӯ ҳам бе вафо

با فتیل و روغن او هم بی‌وفا

Зонк нури иллатиаш марг ҷӯаст

زانک نور علتی‌اش مرگ‌جوست

Чун зайд ки рӯзи равшан марг ӯст

چون زید که روز روشن مرگ اوست

Ҷумлаи ҳисҳои башари ҳам бе бақост

جمله حسهای بشر هم بی‌بقاست

Зонк пеши нури рӯз ҳашар лост

زانک پیش نور روز حشر لاست

Нури ҳису ҷони бобоёни мо

نور حس و جان بابایان ما

Нест куллӣ фонӣу ло чун гё

نیست کلی فانی و لا چون گیا

Лек монанди ситорау моҳтоб

لیک مانند ستاره و ماهتاب

Ҷумла маҳванд аз шуъоъи офтоб

جمله محوند از شعاع آفتاب

Ончунон ки сӯзу дарди захми кейк

آنچنان که سوز و درد زخم کیک

Маҳв гардад чун дар ояд мори алик

محو گردد چون در آید مار الیک

Ончунон ки ъўри андари оби ҷуст

آنچنان که عور اندر آب جست

То дар об аз захм занбӯрон бараст

تا در آب از زخم زنبوران برست

намекунад занбӯр бар болои тавоф

می‌کند زنبور بر بالا طواف

Чун бар орад сар надорандаш муъоф

چون بر آرد سر ندارندش معاف

Оби зикри ҳақу занбӯри ин замон

آب ذکر حق و زنبور این زمان

Ҳаст ёди он фалона ваон фалон

هست یاد آن فلانه وان فلان

Дам бихӯр дар оби зикр ва сабр кун

دم بخور در آب ذکر و صبر کن

То раҳе аз фикру васвоси куҳан

تا رهی از فکر و وسواس کهن

Баъд аз он ту табъи он оби сафо

بعد از آن تو طبع آن آب صفا

Худ бигирӣ ҷумлагии сар то ба по

خود بگیری جملگی سر تا به پا

Ончунон ки аз оби он занбӯри шар

آنچنان که از آب آن زنبور شر

Май гурезад аз ту ҳам гирад ҳазар

می‌گریزد از تو هم گیرد حذر

Баъд аз он хоҳии ту давр аз об бош

بعد از آن خواهی تو دور از آب باش

Ки басари ҳам табъи обии хоҷа тоаш

که بسر هم‌طبع آبی خواجه‌تاش

Баси касоне каз ҷаҳон бигузашта анд

بس کسانی کز جهان بگذشته‌اند

Ло наянд ва дар сифот оғишта анд

لا نیند و در صفات آغشته‌اند

Дар сифоти ҳақи сифоти ҷумлаи шан

در صفات حق صفات جمله‌شان

Ҳам чу ахтари пеши он хур бе нишон

هم‌چو اختر پیش آن خور بی‌نشان

Гар зи қуръони нақли хоҳӣ эй ҳрўн

گر ز قرآن نقل خواهی ای حرون

Хон ҷамеъи ҳам лдинои мҳзрўн

خوان جمیع هم لدینا محضرون

Мҳзрўн маъдӯм набӯд неки байн

محضرون معدوم نبود نیک بین

То бақои рӯҳҳо донеи яқин

تا بقای روحها دانی یقین

Рӯҳи маҳҷӯб аз бақои бас дар азоб

روح محجوب از بقا بس در عذاب

Рӯҳи восил дар бақои пок аз ҳиҷоб

روح واصل در بقا پاک از حجاب

Зини чароғи ҳиси ҳайвони алмрод

زین چراغ حس حیوان المراد

Гуфтамат ҳон то наҷӯӣ иттиҳод

گفتمت هان تا نجویی اتحاد

Рӯҳи худро муттасил кун эй фалон

روح خود را متصل کن ای فلان

Зуд бо арвоҳи қудси соликон

زود با ارواح قدس سالکان

Сад чароғат ар Маранд ар бистанд

صد چراغت ار مرند ار بیستند

Пас ҷудоанд ва ягона нестанд

پس جدا اند و یگانه نیستند

Зон ҳама ҷанганд ин асҳоби мо

زان همه جنگند این اصحاب ما

Ҷанг кас нишнид андари анбиё

جنگ کس نشنید اندر انبیا

Зонк нури анбиёи хуршед буд

زانک نور انبیا خورشید بود

Нури ҳиси мо чароғу шамъу дӯд

نور حس ما چراغ و شمع و دود

Як бимирад як бимонад то ба рӯз

یک بمیرد یک بماند تا به روز

Як буд пажмурдаи дигар бо фурӯз

یک بود پژمرده دیگر با فروز

Ҷони ҳайвонӣ буд ҳӣ аз ғизо

جان حیوانی بود حی از غذا

Ҳам бимирад ӯ баҳри неку бзӣ

هم بمیرد او بهر نیک و بذی

Гар бимиради ин чароғ ва тай шавад

گر بمیرد این چراغ و طی شود

Хонаи ҳамсояи мзлм кӣ шавад

خانهٔ همسایه مظلم کی شود

Нури он хона чу бе ин ҳам ба пост

نور آن خانه چو بی این هم به پاست

Пас чароғи ҳис ҳар хона ҷудост

پس چراغ حس هر خانه جداست

Ин мисоли ҷони ҳайвонӣ буд

این مثال جان حیوانی بود

На мисоли ҷони раббонӣ буд

نه مثال جان ربانی بود

Боз аз ҳиндӯии шаб чун моҳи зод

باز از هندوی شب چون ماه زاد

Дар сар ҳар равзанӣ нурӣ фитод

در سر هر روزنی نوری فتاد

Нури он сад хонаро ту як шимур

نور آن صد خانه را تو یک شمر

Ки намонад нури ин бе он дигар

که نماند نور این بی آن دگر

То буд хуршеди тобон бар уфуқ

تا بود خورشید تابان بر افق

Ҳаст дар ҳар хонаи нур ӯ қнқ

هست در هر خانه نور او قنق

Боз чун хуршеди ҷон оФл шавад

باز چون خورشید جان آفل شود

Нури ҷумлаи хонаҳо зоил шавад

نور جمله خانه‌ها زایل شود

Ин мисол нур омад мисли не

این مثال نور آمد مثل نی

Мари турои ҳодии адуро раҳи занӣ

مر ترا هادی عدو را ره‌زنی

Бар мисоли анкабути он зишти ху

بر مثال عنکبوت آن زشت‌خو

Пардаҳои гандаро бар бофад ӯ

پرده‌های گنده را بر بافد او

Аз луоби хеши парда нур кард

از لعاب خویش پردهٔ نور کرد

Дидаи идроки худро кӯр кард

دیدهٔ ادراک خود را کور کرد

Гардани асп ар бигирад бар хӯрд

گردن اسپ ار بگیرد بر خورد

Вар бигирад пош бастанд лагад

ور بگیرد پاش بستاند لگد

Кам нишин бар аспи тавсан бе лагом

کم نشین بر اسپ توسن بی‌لگام

Ақлу дайнро пешво кун вассалом

عقل و دین را پیشوا کن والسلام

Андарин оҳанги мангар сусту паст

اندرین آهنگ منگر سست و پست

Кандарин раҳи сабр ва шқ анфусаст

کاندرین ره صبر و شق انفسست