Чун паямбар сарварӣ кард аз ҳзил

چون پیمبر سروری کرد از هذیل

Аз барои лашкари Мансури хайл

از برای لشکر منصور خیل

БўолФзўлӣ аз ҳасад тоқат надошт

بوالفضولی از حسد طاقت نداشت

Эътирозу лонслм бар фаррошат

اعتراض و لانسلم بر فراشت

Халқро бингар ки чун зулмоне анд

خلق را بنگر که چون ظلمانی‌اند

Дар матоъи ?фоне чун фонӣ анд

در متاع فانیی چون فانی‌اند

Аз такаббури ҷумлаи андари тафриқа

از تکبر جمله اندر تفرقه

Мурда аз ҷон зиндаанд аз мхрқаҳ

مرده از جان زنده‌اند از مخرقه

Ин аҷаб ки ҷон ба зиндон андараст

این عجب که جان به زندان اندرست

Вонгаҳе мифтоҳ занадонаш ба даст

وانگهی مفتاح زندانش به دست

Пой то сари ғарқи саргини он ҷавон

پای تا سر غرق سرگین آن جوان

намезанад бар доманаши ҷӯии равон

می‌زند بر دامنش جوی روان

Доимои паҳлу ба паҳлу бе қарор

دایما پهلو به پهلو بی‌قرار

Паҳлавии оромгоҳу пушти дор

پهلوی آرامگاه و پشت‌دار

Нур пинҳонасту ҷусту ҷӯи гувоҳ

نور پنهانست و جست و جو گواه

Каз газофа дил намеҷӯяд паноҳ

کز گزافه دل نمی‌جوید پناه

Гар набӯдӣ ҳабси дунёро мнос

گر نبودی حبس دنیا را مناص

На бадии ваҳшат на дили ҷустии халос

نه بدی وحشت نه دل جستی خلاص

Ваҳшатати ҳам чун муваккил ме кашад

وحشتت هم‌چون موکل می‌کشد

Ки биҷӯ эй золи минҳоҷи рушд

که بجو ای ضال منهاج رشد

Ҳаст минҳоҷу ниҳон дар мкмнст

هست منهاج و نهان در مکمنست

Ёфташ раҳн газофа ҷустанаст

یافتش رهن گزافه جستنست

Тафриқаи ҷӯёни ҷамъи андари камӣн

تفرقه‌جویان جمع اندر کمین

Ту дарин толиби рухи матлӯби байн

تو درین طالب رخ مطلوب بین

Мурдагони боғи барҷастаи зи бен

مردگان باغ برجسته ز بن

Кондиҳанда зиндагиро фаҳм кун

کان دهندهٔ زندگی را فهم کن

Чашми ин зиндониён ҳар дам ба дар

چشم این زندانیان هر دم به در

Кӣ бадигар нестии каси муждаи вар

کی بدی گر نیستی کس مژده‌ور

Сад ҳазор олӯдагони оби ҷӯ

صد هزار آلودگان آب‌جو

Кӣ бдндӣ гар набӯдӣ оби ҷӯ

کی بدندی گر نبودی آب جو

Бар замини паҳлуатро ором нест

بر زمین پهلوت را آرام نیست

Дон ки дар хонаи лиҳоф ва бистарӣаст

دان که در خانه لحاف و بستریست

Бемқргоҳӣ набошад бе қарор

بی‌مقرگاهی نباشد بی‌قرار

Бехумор ашкн набошад ин хумор

بی‌خمار اشکن نباشد این خمار

Гуфт на на ё расӯл аллоҳ макун

گفت نه نه یا رسول الله مکن

Сарвари лашкари магари шайхи куҳан

سرور لشکر مگر شیخ کهن

ё расӯли аллоҳи ҷавон ар ширзод

یا رسول الله جوان ار شیرزاد

Ғайри марди пери сар лашкар мабод

غیر مرد پیر سر لشکر مباد

Ҳам ту гФтстӣ ва гуфт ту гўо

هم تو گفتستی و گفت تو گوا

Пер бояд пер бояд пешво

پیر باید پیر باید پیشوا

ё расӯли аллоҳи дарин лашкари нигар

یا رسول‌الله درین لشکر نگر

Ҳаст чандини пер ва аз ваии пештар

هست چندین پیر و از وی پیشتر

Зини дарахти он барги зардашро мубин

زین درخت آن برگ زردش را مبین

Себҳои пухта ӯро бичин

سیبهای پختهٔ او را بچین

Баргҳои зард ӯ худ кӣ тиҳӣаст

برگهای زرد او خود کی تهیست

Ин нишони пухтагӣу комлист

این نشان پختگی و کاملیست

Барги зарди риш ва он мӯии сипед

برگ زرد ریش و آن موی سپید

Баҳри ақли пухта май оради навид

بهر عقل پخته می‌آرد نوید

Баргҳои нави расидаи сбзФом

برگهای نو رسیدهٔ سبزفام

Шуд нишони онки он миваи сети хом

شد نشان آنک آن میوه‌ست خام

Барг бе баррагии нишони ъорФист

برگ بی‌برگی نشان عارفیست

Зардии зари сурхи рӯеи сорФист

زردی زر سرخ رویی صارفیست

Онк ӯ гул оризаст ар нав хатаст

آنک او گل عارضست ار نو خطست

ӯ ба мактаби гоҳи мухбири нўхтст

او به مکتب گاه مخبر نوخطست

Ҳарфҳои хат ӯ кжмж буд

حرفهای خط او کژمژ بود

Музмин ақласт агар тан май дӯд

مزمن عقلست اگر تن می‌دود

Пои пер аз суръат ар чаҳ боз монад

پای پیر از سرعت ار چه باز ماند

Ёфт ақл ӯ ду пар бар авҷ ронад

یافت عقل او دو پر بر اوج راند

Гар мисли хоҳӣ ба ҷаъфар дар нигар

گر مثل خواهی به جعفر در نگر

Дод ҳақ бар ҷои дасту поши пар

داد حق بر جای دست و پاش پر

Бигузар аз зари кин сахт шуд мҳтҷб

بگذر از زر کین سخت شد محتجب

Ҳам чу симоби ин дилам шуд музтариб

هم‌چو سیماب این دلم شد مضطرب

зи андарунами сдхмўши хуши нафас

ز اندرونم صدخموش خوش‌نفس

Даст бар лаб мезанад яъне ки бас

دست بر لب می‌زند یعنی که بس

Хомшӣ баҳрасту гуфтани ҳам чу ҷӯ

خامشی بحرست و گفتن هم‌چو جو

Баҳр меҷӯяд турои ҷӯро мҷу

بحر می‌جوید ترا جو را مجو

Аз ишоратҳои дарёи сари мтоб

از اشارتهای دریا سر متاب

Хатм кун валлоҳи аълами болсўоб

ختم کن والله اعلم بالصواب

Ҳам чунин пайваста кард он бе адаб

هم‌چنین پیوسته کرد آن بی‌ادب

Пеши пайғомбари сухан зон сарди лаб

پیش پیغامبر سخن زان سرد لب

Даст медодаш сухан ӯ бе хабар

دست می‌دادش سخن او بی‌خبر

Ки хабари ҳарза буд пеши назар

که خبر هرزه بود پیش نظر

Ин хабарҳо аз назар худ нойибаст

این خبرها از نظر خود نایبست

Баҳр ҳозир нест баҳр ғоибаст

بهر حاضر نیست بهر غایبست

Ҳар ки ӯ андари назар мавсул шуд

هر که او اندر نظر موصول شد

Ин хабарҳо пеш ӯ маъзул шуд

این خبرها پیش او معزول شد

Чунк бо маъшӯқ гаштӣ ҳамнишин

چونک با معشوق گشتی همنشین

Дафъ кун длолгонро баъди азин

دفع کن دلالگان را بعد ازین

Ҳар ки аз тифлии гузашт ва мард шуд

هر که از طفلی گذشت و مرد شد

Номау даллола бар вай сард шуд

نامه و دلاله بر وی سرد شد

Нома хонд аз паии таълим ро

نامه خواند از پی تعلیم را

Ҳарф гуяд аз паии тафҳим ро

حرف گوید از پی تفهیم را

Пеши биноёни хабар гуфтан хатост

پیش بینایان خبر گفتن خطاست

Кони далели ғифлату нуқсони мост

کان دلیل غفلت و نقصان ماست

Пеш бино шуд хамӯшӣ нафъи ту

پیش بینا شد خموشی نفع تو

Баҳр ин омад хитоби анстўо

بهر این آمد خطاب انصتوا

Гар бифармоед бигӯ бар гӯии хуш

گر بفرماید بگو بر گوی خوش

Лек андаки гӯи дарози андари макаш

لیک اندک گو دراز اندر مکش

Вар бифармоед ки андари каши дароз

ور بفرماید که اندر کش دراز

Ҳам чунон шармин бигӯ бо амри соз

هم‌چنان شرمین بگو با امر ساز

Ҳамчунин ки ман дарин зебои фусун

همچنین که من درین زیبا فسون

Бо зиё алҳақ ҳисоми аддӣн кунун

با ضیاء الحق حُسام‌الدین کنون

Чунк кӯтаҳ мекунам ман аз рушд

چونک کوته می‌کنم من از رَشَد

ӯ ба сад навъам бгФтн ме кашад

او به صد نوعم بگفتن می‌کشد

эй ҳисоми аддӣни зиёи зулҷалол

ای حسام‌الدین ضیاء ذوالجلال

Чунк май бинӣ чаҳ май ҷӯии мақол

چونک می‌بینی چه می‌جویی مقال

Ин магар бошад зи ҳуби мштҳӣ

این مگر باشد ز حُبِّ مُشتَهَی

Асқнии хмро ва қул лии анҳо

اِسقِنِی خَمراً و قُل لِی انَّها

Бар даҳони тести ин дами ҷом ӯ

بر دهان تست این دم جام او

Гӯш мегуяд ки қисми гӯши кӯ

گوش می‌گوید که قسم گوش کو

Қисм ту гармӣаст нак гармӣу маст

قسم تو گرمیست نک گرمی و مست

Гуфт ҳирси ман азин афзӯн тараст

گفت حرص من ازین افزون‌ترست