Гуфт рӯбаҳи софи моро дард нест

گفت روبه صاف ما را درد نیست

Лек тхиилот ваҳмӣ хӯрд нест

لیک تخییلات وهمی خورد نیست

Ин ҳама ваҳм туаст эй содаи дил

این همه وهم توست ای ساده‌دل

Варна бар ту на ғашӣ дорам на ғул

ورنه بر تو نه غشی دارم نه غل

Аз хаёли зишти худ мангар ба ман

از خیال زشت خود منگر به من

Бар муҳибон аз чаҳ дории суъи занн

بر محبان از چه داری سؤ ظن

Занни некӯ бар бар ихвони сафо

ظن نیکو بر بر اخوان صفا

Гарчи ояд зоҳиран зишони ҷафо

گرچه آید ظاهرا زیشان جفا

Ин хаёлу ваҳми бад чун шуд падед

این خیال و وهم بد چون شد پدید

Сад ҳазорон ёрро аз ҳам бурид

صد هزاران یار را از هم برید

Мушфиқӣ гар кард ҷавру имтиҳон

مشفقی گر کرد جور و امتحان

Ақл бояд ки набошад бадгумон

عقل باید که نباشد بدگمان

Хоссаи ман бдрг набудам зишти исм

خاصه من بدرگ نبودم زشت‌اسم

Онк дидӣ бад набад буд он тилисм

آنک دیدی بد نبد بود آن طلسم

Вари бадии бади он сголши қдро

ور بدی بد آن سگالش قدرا

Афв фармойанд ёрон зон хато

عفو فرمایند یاران زان خطا

Олами ваҳму хаёли тамаъу бим

عالم وهم و خیال طمع و بیم

Ҳаст раҳи рӯро яке садии азим

هست ره‌رو را یکی سدی عظیم

Нақшҳои ин хаёли нақши банд

نقشهای این خیال نقش‌بند

Чун халилиро ки ки бад шуд газанд

چون خلیلی را که که بد شد گزند

Гуфт ҳозои рабии иброҳӣми род

گفت هذا ربی ابراهیم راد

Чунк андари олами ваҳми аўФтод

چونک اندر عالم وهم اوفتاد

Зикри кавкабро чунин тоўил гуфт

ذکر کوکب را چنین تاویل گفت

Он касе ки гавҳари тоўили сифт

آن کسی که گوهر تاویل سفت

Олами ваҳму хаёли чашми банд

عالم وهم و خیال چشم‌بند

Ончунон киро зи ҷой хеш кунад

آنچنان که را ز جای خویش کند

То ки ҳозо рабӣ омад қол ӯ

تا که هذا ربی آمد قال او

Хрбту харро чаҳ бошад ҳол ӯ

خربط و خر را چه باشد حال او

Ғарқ гашта ақлҳои чун ҷибол

غرق گشته عقلهای چون جبال

Дар баҳори ваҳму гирдоби хаёл

در بحار وهم و گرداب خیال

Кӯҳҳоро ҳаст зини тӯфони Фзўҳ

کوهها را هست زین طوفان فضوح

Кӯамоне ҷуз ки дар киштии Нӯҳ

کو امانی جز که در کشتی نوح

Зини хаёли раҳи зани роҳи яқин

زین خیال ره‌زن راه یقین

Гашти ҳафтод ва ду миллати аҳли дайн

گشت هفتاد و دو ملت اهل دین

Мард аиқон раст аз ваҳму хаёл

مرد ایقان رست از وهم و خیال

Мӯии абрӯро намегуяд ҳилол

موی ابرو را نمی‌گوید هلال

Вонки нур умраш набӯд санад

وآنک نور عمرش نبود سند

Мӯии абрӯии кажӣ роҳаш занад

موی ابروی کژی راهش زند

Сад ҳазорон киштӣ бо ҳавлу саҳм

صد هزاران کشتی با هول و سهم

Таҳта таҳта гашта дар дарёии ваҳм

تخته تخته گشته در دریای وهم

Камтарини фиръавни чусти файласуф

کمترین فرعون چست فیلسوف

Моҳ ӯ дар бурҷи ваҳмӣ дар хусуф

ماه او در برج وهمی در خسوف

Кас надонад рус‍‍пӣ зан кист он

کس نداند روسپی‌زن کیست آن

Вонк донад несташ бар худ гумон

وانک داند نیستش بر خود گمان

Чун турои ваҳм ту дорад хираи сар

چون ترا وهم تو دارد خیره‌سر

Аз чаҳ гардии гирди ваҳми он дигар

از چه گردی گرد وهم آن دگر

Оҷизами ман аз манӣ хештан

عاجزم من از منی خویشتن

Чаҳ нишастӣ пари манӣ ту пеши ман

چه نشستی پر منی تو پیش من

Бе ман ва мое ҳаме ҷӯям ба ҷон

بی‌من و مایی همی‌جویم به جان

То шавам ман гӯии он хуши сўлҷон

تا شوم من گوی آن خوش صولجان

Ҳар ки бе ман шуд ҳамаи манҳо худ ӯст

هر که بی‌من شد همه من‌ها خود اوست

Дӯст ҷумла шуд чу худро нест дӯст

دوست جمله شد چو خود را نیست دوست

Оина бенақш шуд ёбад баҳо

آینه بی‌نقش شد یابد بها

Зонк шуд ҳокии ҷумлаи нақшҳо

زانک شد حاکی جمله نقشها