Он яке густохи рӯи андар ҳарӣ

آن یکی گستاخ رو اندر هری

Чун бидидӣ ӯ ғуломи меҳтарӣ

چون بدیدی او غلام مهتری

Ҷомаи атласи камари заррини равон

جامهٔ اطلس کمر زرین روان

Рӯй кардӣ сӯии қиблаи осмон

روی کردی سوی قبلهٔ آسمان

К-эии худои зини хоҷаи соҳиби мнн

کای خدا زین خواجهٔ صاحب منن

Чун нёмўзии ту бандаи доштан

چون نیاموزی تو بنده داشتن

Банда парвардани биомуз эй худо

بنده پروردن بیاموز ای خدا

Зини раису ихтиёри шоҳи мо

زین رئیس و اختیار شاه ما

Буд муҳтоҷу бараҳна ва бе наво

بود محتاج و برهنه و بی‌نوا

Дар зимистони ларзи ларзон аз ҳаво

در زمستان لرز لرزان از هوا

Инбисотӣ кард он аз худ барӣ

انبساطی کرد آن از خود بری

Ҷуръатӣ бинмуд ӯ аз лмтрӣ

جراتی بنمود او از لمتری

Эътимодаш бар ҳазорон мавҳибат

اعتمادش بر هزاران موهبت

Ки надим ҳақ шуд аҳли маърифат

که ندیم حق شد اهل معرفت

Гар надими шоҳ густохӣ кунад

گر ندیم شاه گستاخی کند

Ту макун онки надории он санад

تو مکن آنک نداری آن سند

Ҳақ миён доду миён ба аз камар

حق میان داد و میان به از کمر

Гар касе тоҷӣ диҳад ӯ дод сар

گر کسی تاجی دهد او داد سر

То яке рӯзӣ ки шоҳи он хоҷа ро

تا یکی روزی که شاه آن خواجه را

Муттаҳам кард ва бибасташ дасту по

متهم کرد و ببستش دست و پا

Он ғуломонро шиканҷа ме намӯд

آن غلامان را شکنجه می‌نمود

Ки дафина хоҷа бинмоӣед зуд

که دفینهٔ خواجه بنمایید زود

Сар ӯ бо ман бигӯед эй хасон

سر او با من بگویید ای خسان

Варна барам аз шумо ҳалқу лисон

ورنه برم از شما حلق و لسان

Муддати як моҳашон тъзиб кард

مدت یک ماهشان تعذیب کرد

Рӯзу шаби ашкнҷаҳу Афшору дард

روز و شب اشکنجه و افشار و درد

Пора пора кардашон ва як ғулом

پاره پاره کردشان و یک غلام

Рози хоҷа во нагуфт аз иҳтимом

راز خواجه وا نگفت از اهتمام

Гуфташ андари хоби ҳотифи к-эии киё

گفتش اندر خواب هاتف کای کیا

Банда бӯдан ҳам биомузу биё

بنده بودن هم بیاموز و بیا

эй даридаи пӯстин Юсуфон

ای دریده پوستین یوسفان

Гар бадаради гургати он аз хеши дон

گر بدرد گرگت آن از خویش دان

Зонк май бофии ҳама сола бапуш

زانک می‌بافی همه‌ساله بپوش

Зонк май кории ҳама сола бануш

زانک می‌کاری همه ساله بنوش

Феъли тести ин ғуссаҳои дам ба дам

فعل تست این غصه‌های دم به دم

Ин буд маънии қади ҷеффи алқлм

این بود معنی قد جف القلم

Ки нагардад суннати мо аз рушд

که نگردد سنت ما از رشد

Некро некӣ буд бади рости бад

نیک را نیکی بود بد راست بد

Кор кун ҳин ки сулаймон зинда аст

کار کن هین که سلیمان زنده است

То ту девии теғ ӯ баранда аст

تا تو دیوی تیغ او برنده است

Чун фиришта гашта аз теғи омнист

چون فرشته گشته از تیغ آمنیست

Аз сулаймони ҳеҷ ӯро хавф нест

از سلیمان هیچ او را خوف نیست

Ҳукм ӯ бар дев бошад на малик

حکم او بر دیو باشد نه ملک

Ранҷ дар хокаст на фавқи фалак

رنج در خاکست نه فوق فلک

Тарк кун ин ҷабрро ки бас тиҳӣаст

ترک کن این جبر را که بس تهیست

То бадонеи сари сар ҷабр чист

تا بدانی سر سر جبر چیست

Тарк кун ин ҷабри ҷамъи мнблон

ترک کن این جبر جمع منبلان

То хабари ёбӣ аз он ҷабр чу ҷон

تا خبر یابی از آن جبر چو جان

Тарк маъшӯқӣ кун ва кун ошиқӣ

ترک معشوقی کن و کن عاشقی

эй гумони барда ки хубу Фоиқӣ

ای گمان برده که خوب و فایقی

эй ки дар маънии зи шаби хомаш тарӣ

ای که در معنی ز شب خامش‌تری

Гуфт худро чанд ҷӯии муштарӣ

گفت خود را چند جویی مشتری

Сари бҷнбоннди пешати баҳри ту

سر بجنبانند پیشت بهر تو

Рафт дар савдои эшон даҳри ту

رفت در سودای ایشان دهر تو

Ту марои гӯйии ҳасад андар мапӣч

تو مرا گویی حسد اندر مپیچ

Чаҳ ҳасади орад касе аз фӯти ҳеҷ

چه حسد آرد کسی از فوت هیچ

Ҳаст таълими хасон эй чашми шӯх

هست تعلیم خسان ای چشم‌شوخ

Ҳам чу нақши хирад кардан бар кулӯх

هم‌چو نقش خرد کردن بر کلوخ

Хешро таълим кун ишқу назар

خویش را تعلیم کن عشق و نظر

Ки он буд чун нақши фии ҷурми алҳҷр

که آن بود چون نقش فی جرم الحجر

Нафаси ту бо тести шогирди вафо

نفس تو با تست شاگرد وفا

Ғайр фонӣ шуд куҷои ҷӯии куҷо

غیر فانی شد کجا جویی کجا

То кунӣ мари ғайрро ҳбру суннӣ

تا کنی مر غیر را حبر و سنی

Хешро бдхў ва холӣ ме кунӣ

خویش را بدخو و خالی می‌کنی

Муттасил чун шуд дилат бо он адан

متصل چون شد دلت با آن عدن

Ҳин бигӯ мҳрос аз холӣ шудан

هین بگو مهراس از خالی شدن

Амри қул зин омадаш к-эии ростин

امر قل زین آمدش کای راستین

Кам нахоҳад шуд бигӯ дарёст ин

کم نخواهد شد بگو دریاست این

Анстўо яъне ки обатро балоғ

انصتوا یعنی که آبت را بلاغ

Ҳин талаф кам кун ки лаб хушкаст боғ

هین تلف کم کن که لب‌خشکست باغ

Ин сухан поён надорад эй падар

این سخن پایان ندارد ای پدر

Ин суханро тарк кун поёни нигар

این سخن را ترک کن پایان نگر

Ғайритем ояд ки пешат бистанд

غیرتم آید که پیشت بیستند

Бар ту май хнднд ошиқ нестанд

بر تو می‌خندند عاشق نیستند

Ошиқонат дар пас пардаи карам

عاشقانت در پس پردهٔ کرم

Баҳри ту наъраи занони байн дам бидам

بهر تو نعره‌زنان بین دم بدم

Ошиқи он ошиқон ғайб бош

عاشق آن عاشقان غیب باش

Ошиқони панҷ рӯза кам тарош

عاشقان پنج روزه کم تراش

Ки бхўрдндти зи худъау ҷазба Эй

که بخوردندت ز خدعه و جذبه‌ای

Солҳо зишон надидӣ ҳуба Эй

سالها زیشان ندیدی حبه‌ای

Чанд ҳангома наҳй бар роҳи ом

چند هنگامه نهی بر راه عام

Гоми хстӣ бар наомад ҳеҷ ком

گام خستی بر نیامد هیچ کام

Вақти сиҳҳат ҷумла ёранду ҳариф

وقت صحت جمله یارند و حریف

Вақти дарду ғам ба ҷузи ҳақи кӯи алиФ

وقت درد و غم به جز حق کو الیف

Вақти дарди чашму дандони ҳеҷ кас

وقت درد چشم و دندان هیچ کس

Даст ту гирад ба ҷузи фарёди рас

دست تو گیرد به جز فریاد رس

Пас ҳамон дарду маразро ёди дор

پس همان درد و مرض را یاد دار

Чун Аёз аз пӯстин кун эътибор

چون ایاز از پوستین کن اعتبار

Пӯстин он ҳолат дард туаст

پوستین آن حالت درد توست

Ки гирифтаст он Аёзи онро ба даст

که گرفتست آن ایاز آن را به دست