Зан чу оҷиз шуд бигуфт аҳвол ро
زن چو عاجز شد بگفت احوال را
Мардии он рустами сад зол ро
مردیِ آن رستم صد زال را
Шарҳи он грдк ки андари роҳ буд
شرح آن گِردک که اندر راه بود
Як ба як бо он Халифа во намӯд
یک به یک با آن خلیفه وا نمود
Шери куштан , сӯии хайма омадан
شیر کشتن، سوی خیمه آمدن
Ваон зикри қоим чу шохи каргадан
وان ذکر قایم چو شاخ کرگدن
Бози ин сустии ин номӯс кӯш
باز این سستی این ناموسکوش
Кови фурӯи мард аз яке хаши хишти мӯш
کاو فرو مرد از یکی خشخشت موش
Розҳоро мекунад ҳақи ошкор
رازها را میکند حق آشکار
Чун бихоҳад раст , тухми бади макор
چون بخواهد رُست، تخم بد مکار
Обу абру оташ ва ин офтоб
آب و ابر و آتش و این آفتاب
Розҳоро май برارد аз туроб
رازها را می برآرد از تراب
Ин баҳори нави зи баъди барги рез
این بهار نو ز بعد برگریز
Ҳаст бурҳони вуҷӯди растхез
هست برهان وجود رستخیز
Дар баҳори он сарҳо пайдо шавад
در بهار آن سِرّها پیدا شود
Ҳар чаҳ хӯрдаи сети ин замин расво шавад
هرچه خوردهست این زمین رسوا شود
Бар дамади он аз даҳон ва аз лабаш
بردمد آن از دهان و از لبش
То падед ояд замиру мазҳабаш
تا پدید آید ضمیر و مذهبش
Сари бех ҳар дарахтӣу хӯриш
سرّ بیخ هر درختی و خورش
Ҷумлагӣ пайдо шавад он бар сараш
جملگی پیدا شود آن بر سَرش
Ҳар ғамӣ каз ваии ту дили озурда Эй
هر غمی کز وی تو دلآزردهای
Аз хумор май буд кони хӯрда Эй
از خمار مِیْ بود کان خوردهای
Лек кӣ доне ки он ранҷи хумор
لیک کی دانی که آن رنج خمار
Аз кадомин мебар омад ошкор
از کدامین مِیْ برآمد آشکار
Ин хумори ашкўФаҳи он дона аст
این خمار اشکوفهٔ آن دانه است
Он шиносади когаҳ ва фарзона аст
آن شناسد کاگه و فرزانه است
Шох ва ашкўФаҳ намонад дона ро
شاخ و اشکوفه نماند دانه را
Нутфа кӣ монад тани мардонаро ?
نطفه کی ماند تن مردانه را؟
Нест монндои ҳаюло бо асар
نیست مانندا هیولا با اثر
Дона кӣ монанда омад бо шаҷар ?
دانه کی ماننده آمد با شجر؟
Нутфа аз нонаст кӣ бошад чу нон
نطفه از نانست کی باشد چو نان
Мардум аз нутфаи сет кӣ бошад чунон
مردم از نطفهست کی باشد چنان
Ҷинӣ аз норст кӣ монад ба нор
جنی از نارست کی مانَد به نار
Аз бухораст абр ва набӯд чун бухор
از بخارست ابر و نبود چون بخار
Аз дами ҷбрил исо шуд падед
از دم جبریل عیسی شد پدید
Кӣ ба сӯрати ҳам чу ӯ бад ё надид
کی به صورت همچو او بد یا ندید
Одам аз хокаст кӣ монад ба хок
آدم از خاکست کی ماند به خاک
Ҳеҷ ангурӣ намемонад ба ток
هیچ انگوری نمیماند به تاک
Кӣ буд дуздӣ ба шакли пои дор
کی بود دزدی به شکل پایدار
Кӣ буд тоъат чу хулди пойдор
کی بود طاعت چو خلد پایدار
Ҳеҷ аслӣ нест монанди асар
هیچ اصلی نیست مانند اثر
Пас ндонӣ асли ранҷу дарди сар
پس ندانی اصل رنج و درد سر
Лек беаслӣ набошадат ин ҷазо
لیک بیاصلی نباشدت این جزا
Бегуноҳӣ кӣ биринҷанд худо ?
بیگناهی کی برنجاند خدا
Онч асласту кушандаи он шайъ аст
آنچ اصلست و کشندهٔ آن شی است
Гар намемонад буии ҳам аз вай аст
گر نمیماند بوی هم از وی است
Пас бидон ранҷати натиҷаи злтии сет
پس بدان رنجت نتیجهٔ زلتیست
Офати ин зрбтт аз шаҳватии сет
آفت این ضربتت از شهوتیست
Гар ндонӣ он гунаҳро зи эътибор
گر ندانی آن گنه را ز اعتبار
Зуд зорӣ кун талаб кун ағтФор
زود زاری کن طلب کن اغتفار
Саҷда кун сад бор май гӯй эй худо
سجده کن صد بار میگوی ای خدا
Нест ин ғами ғайри дархураду сазо
نیست این غم غیر درخورد و سزا
эй ту субҳони пок аз зулму ситам
ای تو سبحان پاک از ظلم و ستم
Кӣ диҳӣ бе ҷурми ҷонро дарду ғам
کی دهی بیجرم جان را درد و غم
Ман муайян менадонам ҷурм ро
من معین میندانم جُرم را
Лек ҳам ҷурмӣ бибояд гарм ро
لیک هم جُرمی بباید گُرم را
Чун бпўшидии сабабро зи эътибор
چون بپوشیدی سبب را ز اعتبار
Доимои он ҷурмро пӯшидаи дор
دایما آن جرم را پوشیده دار
Ки ҷазои изҳори ҷурми ман буд
که جزا اظهار جُرم من بود
Каз сиёсат дуздем зоҳир шавад
کز سیاست دزدیم ظاهر شود