Гуфт дарвешӣ ба дарвешӣ ки ту
گفت درویشی به درویشی که تو
Чун бидидӣ ҳазрати ҳақро бигӯ
چون بدیدی حضرت حق را بگو
Гуфт бе чун дидам аммо баҳри қол
گفت بیچون دیدم اما بهر قال
Бозгуем мухтасари онро мисол
بازگویم مختصر آن را مثال
Дидамаш сӯии чап ӯ озарӣ
دیدمش سوی چپ او آذری
Сӯии дасти рости ҷӯии кавсарӣ
سوی دست راست جوی کوثری
Сӯии чапаши баси ҷаҳони сӯзи оташӣ
سوی چپش بس جهانسوز آتشی
Сӯии дасти росташи ҷӯии хушӣ
سوی دست راستش جوی خوشی
Сӯии он оташи гуруҳеи бардаи даст
سوی آن آتش گروهی برده دست
Баҳри он кавсари гуруҳеи шоду маст
بهر آن کوثر گروهی شاد و مست
Лек лаъиби бозгўнаҳ буд сахт
لیک لعب بازگونه بود سخت
Пеши пой ҳар шқӣу некбахт
پیش پای هر شقی و نیکبخت
Ҳар ки дар оташ ҳаме рафту шарар
هر که در آتش همی رفت و شرر
Аз миёни об бар мекард сар
از میان آب بر میکرد سر
Ҳар ки сӯй об мерафт аз миён
هر که سوی آب میرفت از میان
ӯ дар оташ ёфт мешуд дар замон
او در آتش یافت میشد در زمان
Ҳар ки сӯй рост шуду оби зулол
هر که سوی راست شد و آب زلال
Сари зи оташ бар зад аз сӯии шимол
سر ز آتش بر زد از سوی شمال
Вонк шуд сӯии шимоли оташин
وانک شد سوی شمال آتشین
Сар бурун мекард аз сӯии ямин
سر برون میکرد از سوی یمین
Кам касе бар сари ин мзмр задӣ
کم کسی بر سر این مضمر زدی
Лоҷарам кам кас дар он оташ шудӣ
لاجرم کم کس در آن آتش شدی
Ҷуз касе ки бар сараши иқболи рехт
جز کسی که بر سرش اقبال ریخت
Кӯ раҳо кард об ва дар оташ гурехт
کو رها کرد آب و در آتش گریخت
Карда завқи нақдро маъбуди халқ
کرده ذوق نقد را معبود خلق
Лоҷарами зини лаъиби мағбун буд халқ
لاجرم زین لعب مغبون بود خلق
Ҷўқи ҷўқу сафи саф аз ҳирсу шитоб
جوقجوق و صفصف از حرص و شتاب
Мҳтрзи зи оташи гурезони сӯии об
محترز ز آتش گریزان سوی آب
Лоҷарами з оташ бароварданд сар
لاجرم ز آتش برآوردند سر
Аътборолоътбор эй бе хабар
اعتبارالاعتبار ای بیخبر
Бонг мезад оташ эй гӣҷони гӯл
بانگ میزد آتش ای گیجان گول
Ман ним оташи манам чашмаи қабул
من نیم آتش منم چشمهٔ قبول
Чашм бандӣ кардаанд эй бе назар
چشمبندی کردهاند ای بینظر
Дар ман ой ва ҳеҷ магрез аз шарар
در من آی و هیچ مگریز از شرر
эй халили ӣнҷои шарор ва дӯд нест
ای خلیل اینجا شرار و دود نیست
Ҷуз ки саҳару худъа намруд нест
جز که سحر و خدعهٔ نمرود نیست
Чун халили ҳақ агар фарзона Эй
چون خلیل حق اگر فرزانهای
Оташи оби тест ва ту парвона Эй
آتش آب تست و تو پروانهای
Ҷони парвона ҳаме дорад Нидо
جان پروانه همیدارد ندا
К-эй дариғо сад ҳазорам пари бадӣ
کای دریغا صد هزارم پر بدی
То ҳаме сӯзед зи оташ бе амон
تا همی سوزید ز آتش بیامان
Кӯрии чашму дили номаҳрамон
کوری چشم و دل نامحرمان
Бар ман оради раҳми ҷоҳил аз харӣ
بر من آرد رحم جاهل از خری
Ман бирав раҳми орм аз бениши варӣ
من برو رحم آرم از بینشوری
Хоссаи ин оташ ки ҷони обҳост
خاصه این آتش که جان آبهاست
Кори парвона ба акси кори мост
کار پروانه به عکس کار ماست
ӯ бибинад нур ва дар норай равад
او ببیند نور و در ناری رود
Дил бибинад нор ва дар нурӣ шавад
دل ببیند نار و در نوری شود
Ин чунин лаъиб омад аз раби ҷалил
این چنین لعب آمد از رب جلیل
То бибинӣ кист аз оли халил
تا ببینی کیست از آل خلیل
Оташиро шакл обӣ дода анд
آتشی را شکل آبی دادهاند
Вондри оташи чашмае бигушода анд
واندر آتش چشمهای بگشادهاند
Соҳирии саҳни биринҷиро ба фан
ساحری صحن برنجی را به فن
Саҳни пар Карамӣ кунад дар анҷуман
صحن پر کرمی کند در انجمن
Хонаро ӯ пари з кздмҳо намӯд
خانه را او پر ز کزدمها نمود
Аз дами саҳар ва худ он кздм набӯд
از دم سحر و خود آن کزدم نبود
Чунк ҷодӯ май намояди сад чунин
چونک جادو مینماید صد چنین
Чун буд дастони ҷодўоФрин
چون بود دستان جادوآفرین
Лоҷарам аз саҳари яздони қарни қарн
لاجرم از سحر یزدان قرن قرن
Андари афтоданд чун зани зери паҳн
اندر افتادند چون زن زیر پهن
Соҳиронишон банда буданду ғулом
ساحرانشان بنده بودند و غلام
Андари афтоданд чун съўаҳ ба дом
اندر افتادند چون صعوه به دام
Ҳин бихон қуръон бибин саҳари ҳалол
هین بخوان قرآن ببین سحر حلال
Сарнигӯнии макрҳои колҷбол
سرنگونی مکرهای کالجبال
Ман ним фиръавни к-эйами сӯии нил
من نیم فرعون کایم سوی نیل
Сӯии оташ май рӯми ман чун халил
سوی آتش میروم من چون خلیل
Нест оташ ҳаст он моءи муайян
نیست آتش هست آن ماء معین
Вон дигар аз макри оби оташин
وآن دگر از مکر آب آتشین
Пас накӯ гуфт он расӯли хуши ҷавоз
پس نکو گفت آن رسول خوشجواز
Заррае ақлат ба аз савму намоз
ذرهای عقلت به از صوم و نماز
Зонк ақлат ҷавҳараст ин ду арз
زانک عقلت جوهرست این دو عرض
Ин ду дар такмил он шуд мФтрз
این دو در تکمیل آن شد مفترض
То ҷило бошад мари он ойӣна ро
تا جلا باشد مر آن آیینه را
Ки сафо ояд зи тоъати сина ро
که صفا آید ز طاعت سینه را
Лекгар ойӣна аз бен фосидаст
لیک گر آیینه از بن فاسدست
Сайқал ӯро дайри бози орад ба даст
صیقل او را دیر باز آرد به دست
Ваон гузин ойӣна ки хуш мғрс аст
وان گزین آیینه که خوش مغرس است
Андакии сайқалгарӣ онро бас аст
اندکی صیقل گری آن را بس است