эй мубаддил карда хокиро ба зар

ای مبدل کرده خاکی را به زر

Хоки дигарро бкрдаҳи бўолбшр

خاک دیگر را بکرده بوالبشر

Кори ту табдили аъёну ато

کار تو تبدیل اعیان و عطا

Кор ман саҳвасту нисёну хато

کار من سهوست و نسیان و خطا

Саҳву нисёнро мубаддил кун ба илм

سهو و نسیان را مبدل کن به علم

Ман ҳамаи хлмм маро кун сабру ҳалам

من همه خلمم مرا کن صبر و حلم

эй ки хоки шӯраро ту нон кунӣ

ای که خاک شوره را تو نان کنی

Вай ки нони мурдаро ту ҷон кунӣ

وی که نان مرده را تو جان کنی

эй ки ҷони хираро раҳбар кунӣ

ای که جان خیره را رهبر کنی

Вай ки бераҳро ту пайғамбар кунӣ

وی که بی‌ره را تو پیغمبر کنی

намекунӣ ҷузви заминро осмон

می‌کنی جزو زمین را آسمان

намефизойӣ дар замин аз ахтарон

می‌فزایی در زمین از اختران

Ҳар ки созад зини ҷаҳони оби ҳаёт

هر که سازد زین جهان آب حیات

Зўтрш аз дигарон ояд мамот

زوترش از دیگران آید ممات

Дидаи дили кӯ ба гардуни бнгрист

دیدهٔ دل کو به گردون بنگریست

Дид ки ӣнҷо ҳар дамии миногрист

دید که اینجا هر دمی میناگریست

Қалб аъёнасту эксирии муҳӣт

قلب اعیانست و اکسیری محیط

АитлоФи хирқаи тан бе мхит

ایتلاف خرقهٔ تن بی‌مخیط

Ту аз он рӯзӣ ки дар ҳаст омадӣ

تو از آن روزی که در هست آمدی

Оташӣ ё бодӣ ё хокии бадӣ

آتشی یا بادی یا خاکی بدی

Гар бар он ҳолати туро будӣ бақо

گر بر آن حالت ترا بودی بقا

Кӣ раседӣ мари турои ин иртиқо

کی رسیدی مر ترا این ارتقا

Аз мубаддил ҳастӣ аввал намонад

از مبدل هستی اول نماند

Ҳастӣ беҳтар ба ҷои он нишонд

هستی بهتر به جای آن نشاند

Ҳам чунин то сад ҳазорон ҳастҳо

هم‌چنین تا صد هزاران هستها

Баъди якдигари дувум ба зи ибтидо

بعد یکدیگر دوم به ز ابتدا

Аз мубаддили байни Васоитро бимон

از مبدل بین وسایط را بمان

Каз Васоити даври гардии зи асли он

کز وسایط دور گردی ز اصل آن

Восита ҳар ҷо фузун шуд васли ҷуст

واسطه هر جا فزون شد وصل جست

Восита кам завқи васли аФзўнтрст

واسطه کم ذوق وصل افزونترست

Аз сабаб доне шавад кам ҳайратат

از سبب‌دانی شود کم حیرتت

Ҳайрати ту раҳ диҳад дар ҳазратат

حیرت تو ره دهد در حضرتت

Ин бақоҳо аз фаноҳо ёфтӣ

این بقاها از فناها یافتی

Аз Фнооши рӯ чаро бартофтӣ

از فنااش رو چرا برتافتی

Зон фаноҳо чаҳ зиён будат ки то

زان فناها چه زیان بودت که تا

Бар бақои чФсидаҳ эй эй ноФқо

بر بقا چفسیده‌ای ای نافقا

Чун дувум аз аввалинат беҳтараст

چون دوم از اولینت بهترست

Пас фанои ҷӯу мубаддилро параст

پس فنا جو و مبدل را پرست

Сад ҳазорон ҳашар дидӣ эй ънўд

صد هزاران حشر دیدی ای عنود

Токунӯн ҳар лаҳза аз бадви вуҷӯд

تاکنون هر لحظه از بدو وجود

Аз ҷамод бе хабари сӯии намо

از جماد بی‌خبر سوی نما

Вази намои сӯии ҳаёту ибтило

وز نما سوی حیات و ابتلا

Бози сӯии ақлу тмиизоти хуш

باز سوی عقل و تمییزات خوش

Бози сӯии хориҷи ин панҷ ва шаш

باز سوی خارج این پنج و شش

То лаби баҳри ин нишони поиҳост

تا لب بحر این نشان پایهاست

Пас нишони пои дарун баҳр лост

پس نشان پا درون بحر لاست

Зонк манзилҳои хушкии зи эҳтиёт

زانک منزلهای خشکی ز احتیاط

Ҳаст даҳҳо ва ватанҳоу работ

هست دهها و وطنها و رباط

Бози манзилҳои дарё дар вуқуф

باز منزلهای دریا در وقوف

Вақти мавҷу ҳабс беарсау сқўФ

وقت موج و حبس بی‌عرصه و سقوف

Нест пайдои он мароҳилро сенаам

نیست پیدا آن مراحل را سنام

На нишонаст он манозилро на ном

نه نشانست آن منازل را نه نام

Ҳаст сад чандон миёни манзилин

هست صد چندان میان منزلین

Он тараф ки аз намо то рӯҳи айн

آن طرف که از نما تا روح عین

Дар фаноҳо ин бақоҳо дида Эй

در فناها این بقاها دیده‌ای

Бар бақои ҷисм чун чФсидаҳ Эй

بر بقای جسم چون چفسیده‌ای

Ҳин бидиҳ эй зоғи ин ҷон боз бош

هین بده ای زاغ این جان باز باش

Пеши табдили худо ҷонбоз бош

پیش تبدیل خدا جانباز باش

Тоза май гиру куҳанро ме сипор

تازه می‌گیر و کهن را می‌سپار

Ки ҳар имсолат фузунаст аз се пор

که هر امسالت فزونست از سه پار

Гар набошӣ нахли вор эсор кун

گر نباشی نخل‌وار ایثار کن

Куҳна бар куҳна на ва анбор кун

کهنه بر کهنه نه و انبار کن

Куҳнау гандидау пусида ро

کهنه و گندیده و پوسیده را

Тӯҳфа май бар баҳр ҳар нодида ро

تحفه می‌بر بهر هر نادیده را

Онк нав дид ӯ харидор ту нест

آنک نو دید او خریدار تو نیست

Сайд ҳақаст ӯ гирифтор ту нест

صید حقست او گرفتار تو نیست

Ҳар куҷо бошанд ҷўқи мурғи кӯр

هر کجا باشند جوق مرغ کور

Бар ту ҷамъ оянд эй сайлоби шӯр

بر تو جمع آیند ای سیلاب شور

То фазояд кӯрӣ аз шўробҳо

تا فزاید کوری از شورابها

Зонк об шӯр афзоед ъмӣ

زانک آب شور افزاید عمی

Аҳли дунё зон сабаби аъамӣ дил анд

اهل دنیا زان سبب اعمی‌دل‌اند

Шорби шӯробаи об ва гул анд

شارب شورابهٔ آب و گل‌اند

Шӯр май даҳ кӯр май хар дар ҷаҳон

شور می‌ده کور می‌خر در جهان

Чун надории оби ҳайвон дар ниҳон

چون نداری آب حیوان در نهان

Бо чунин ҳолати бақои хоҳӣу ёд

با چنین حالت بقا خواهی و یاد

Ҳам чу зангӣ дар сияҳи рӯеи ту шод

هم‌چو زنگی در سیه‌رویی تو شاد

Дар сиёҳии зангӣ зон осӯда аст

در سیاهی زنگی زان آسوده است

Кӯи зи зоду асл зангӣ бӯда аст

کو ز زاد و اصل زنگی بوده است

Онки рӯзии шоҳиду хуши рӯ буд

آنک روزی شاهد و خوش‌رو بود

Гар сияҳ гардад тадоруки ҷӯ буд

گر سیه‌گردد تدارک‌جو بود

Мурғи паранда чу монад дар замин

مرغ پرنده چو ماند در زمین

Бошад андари ғуссау дарду ҳнин

باشد اندر غصه و درد و حنین

Мурғи хона бар замин хуш ме равад

مرغ خانه بر زمین خوش می‌رود

Донаи чину шоду шотир май дӯд

دانه‌چین و شاد و شاطر می‌دود

Зонк ӯ аз асл бепарвоз буд

زآنک او از اصل بی‌پرواز بود

Вон дигар парандау парвоз буд

وآن دگر پرنده و پرواز بود