Ҳушро тавзеъ кардӣ бар ҷаҳот

هوش را توزیع کردی بر جهات

наменаярзад тарае он тараот

می‌نیرزد تره‌ای آن ترهات

Оби ҳашро мекашад ҳар бехи хор

آب هش را می‌کشد هر بیخ خار

Оби ҳушат чун расад сӯии смор

آب هوشت چون رسد سوی ثمار

Ҳин бизан он шохи бадро хуи куниш

هین بزن آن شاخ بد را خو کنش

Оби даҳ ин шохи хушро нави куниш

آب ده این شاخ خوش را نو کنش

Ҳар ду сабзанд ин замони охири нигар

هر دو سبزند این زمان آخر نگر

Кин шавад ботил аз он раведи самар

کین شود باطل از آن روید ثمر

Оби боғи инро ҳалоли онро ҳаром

آب باغ این را حلال آن را حرام

Фарқро охир бибинӣ вассалом

فرق را آخر ببینی والسلام

Адл чаҳ буд оби даҳ ашҷор ро

عدل چه بود آب ده اشجار را

Зулм чаҳ буд об додани хор ро

ظلم چه بود آب دادن خار را

Адли вазъи неъматӣ дар мавзеаш

عدل وضع نعمتی در موضعش

На баҳри бехӣ ки бошад обкаш

نه بهر بیخی که باشد آبکش

Зулм чаҳ буд вазъ дар номузиъӣ

ظلم چه بود وضع در ناموضعی

Ки набошад ҷузи балоро манбаӣ

که نباشد جز بلا را منبعی

Неъмати ҳақро ба ҷону ақли даҳ

نعمت حق را به جان و عقل ده

На ба табъи пари зҳири пари гиреҳ

نه به طبع پر زحیر پر گره

Бор кун бигори ғамро бар танат

بار کن بیگار غم را بر تنت

Бар дилу ҷон кам на он ҷон канданат

بر دل و جان کم نه آن جان کندنت

Бар сари исои ниҳодаи танги бор

بر سر عیسی نهاده تنگ بار

Хар скизаҳ мезанад дар марғзор

خر سکیزه می‌زند در مرغزار

Серумаро дар гӯш кардан шарт нест

سرمه را در گوش کردن شرط نیست

Кори дилро ҷустан аз тан шарт нест

کار دل را جستن از تن شرط نیست

Гар дилии рӯ ноз кун хории макаш

گر دلی رو ناز کن خواری مکش

Вари тании шукри минуашу заҳри чаш

ور تنی شکر منوش و زهر چش

Заҳри танро нофеъасту қанди бад

زهر تن را نافعست و قند بد

Тани ҳамон беҳтар ки бошад бе мадад

تن همان بهتر که باشد بی‌مدد

Ҳизум дӯзах танаст ва кам куниш

هیزم دوزخ تنست و کم کنش

Вар бирӯяд ҳизумии рӯ бар куниш

ور بروید هیزمی رو بر کنش

Варна ҳмол ҳтб бошӣ ҳтб

ورنه حمال حطب باشی حطب

Дар ду олами ҳам чу ҷуфти бўлҳб

در دو عالم هم‌چو جفت بولهب

Аз ҳтб бишнос шохи сидра ро

از حطب بشناس شاخ سدره را

Гарчи ҳар ду сабз бошанд эй Фтӣ

گرچه هر دو سبز باشند ای فتی

Асл он шохаст ҳафтуми осмон

اصل آن شاخست هفتم آسمان

Асл ин шохаст аз нору духон

اصل این شاخست از نار و دخان

Ҳаст монндо ба сӯрати пеши ҳис

هست مانندا به صورت پیش حس

Ки ғалат байнаст чашму кеши ҳис

که غلط‌بینست چشم و کیش حس

Ҳаст он пайдо ба пеши чашми дил

هست آن پیدا به پیش چشم دل

Ҷаҳд кун сӯии дили ои ҷаҳди алмқл

جهد کن سوی دل آ جهد المقل

Вари надорӣ по биҷунбон хеш ро

ور نداری پا بجنبان خویش را

То бибинӣ ҳар кам ва ҳар беш ро

تا ببینی هر کم و هر بیش را