Буд мардии солеҳии раббонӣӣ

بود مردی صالحی ربانی‌ای

Ақл комил дошту поёни доне

عقل کامل داشت و پایان دانی‌ای

Дар даҳ зрўон ба наздики Яман

در دِه ضروان به نزدیک یمن

Шуҳраи андари садақау халқи ҳасан

شهره اندر صدقه و خلق حسن

Каъбаи дарвеш будӣ кӯй ӯ

کعبهٔ درویش بودی کوی او

Омадандӣ мустамандони сӯй ӯ

آمدندی مستمندان سوی او

Ҳам зи хӯша ъушр додӣ бе риё

هم ز خوشه عُشر دادی بی‌ریا

Ҳам зи гандум чун шудӣ аз ки ҷудо

هم ز گندم چون شدی از کَه جدا

Оради гаштӣ ъушр додӣ ҳам аз он

آرد گشتی عشر دادی هم از آن

Нон шудӣ ъушр дигар додӣ зи нон

نان شدی عشر دگر دادی ز نان

Ъушр ҳар дахлӣ фурӯ нагузоштӣ

عشر هر دخلی فرو نگذاشتی

Чорбораҳ додӣ зонч коштӣ

چارباره دادی زانچ کاشتی

Бас васиятҳо бигуфтӣ ҳар замон

بس وصیت‌ها بگفتی هر زمان

Ҷамъи фарзандони худро он ҷавон

جمع فرزندان خود را آن جوان

Аллоҳи аллоҳи қисми мискини баъди ман

الله الله قسم مسکین بعد من

Вои мгиридши зи ҳирси хештан

وا مگیریدش ز حرص خویشتن

То бимонад бар шумо кишту смор

تا بماند بر شما کشت و ثمار

Дар паноҳи тоъати ҳақи пойдор

در پناه طاعت حق پایدار

Дахлҳоу миваҳо ҷумлаи зи ғайб

دخل‌ها و میوه‌ها جمله ز غیب

Ҳақ фиристодаст бетахмину риб

حق فرستادست بی‌تخمین و ریب

Дар маҳали дахл агар харҷӣ кунӣ

در محل دخل اگر خرجی کنی

Дарга судаст судӣ бар занӣ

درگه سودست سودی بر زنی

Тарки ағлаби дахлро дар кишти зор

تُرک اغلب دخل را در کشت‌زار

Бози корд ки вайаст асли смор

باز کارد که ویست اصل ثمار

Бештар корд хӯрд зон андакӣ

بیشتر کارد خورد زان اندکی

Ки надорад дар брўиидни шаккӣ

که ندارد در بروییدن شکی

Зон биафшонад ба куштани тарки даст

زان بیفشاند به کِشتن تُرک دست

Ки он ғаллаи ши ҳам зон замин ҳосил шудаст

کآن غله‌ش هم زان زمین حاصل شدست

Кафшгари ҳам онч афзоед зи нон

کفشگر هم آنچ افزاید ز نان

Май хиради чарму адиму сахтён

می‌خرد چرم و ادیم و سختیان

Ки усӯли дахлам инҳо бӯда анд

که اصول دخلم اینها بوده‌اند

Ҳам азинҳо май кушояди ризқи банд

هم ازین‌ها می‌گشاید رزق بند

Дахл аз онҷои омдстши лоҷарам

دخل از آنجا آمدستش لاجرم

Ҳам дар онҷо мекунад доду карам

هم در آنجا می‌کند داد و کرم

Ин замину сахтёни пардаи сету бас

این زمین و سختیان پرده‌ست و بس

Асли рӯзӣ аз худои дон ҳар нафас

اصل روزی از خدا دان هر نفس

Чун бакорӣ дар замини асли кор

چون بکاری در زمین اصل کار

То бирӯяд ҳар якеро сад ҳазор

تا بروید هر یکی را صد هزار

Гирам акнӯн тухмро гар коштӣ

گیرم اکنون تخم را گر کاشتی

Дар заминӣ ки сабаби пиндоштӣ

در زمینی که سبب پنداشتی

Чун ду се сол он наравед чун кунӣ

چون دو سه سال آن نروید چون کنی

Ҷуз ки дар лобау дуои каф дар занӣ

جز که در لابه و دعا کف در زنی

Даст бар сар май зании пеши илоҳ

دست بر سر می‌زنی پیش اله

Дасту сар бар додани ризқаши гувоҳ

دست و سر بر دادن رزقش گواه

То бадонеи асли асл ризқ ӯст

تا بدانی اصلِ اصلِ رزق اوست

То ҳамӯро ҷӯяд онк ризқ ҷӯаст

تا همو را جوید آنکه رزق‌جوست

Ризқ аз ваии ҷӯи мҷу аз зайду Амр

رزق از وی جو مجو از زید و عمرو

Мастӣ аз ваии ҷӯи мҷу аз бангу хамр

مستی از وی جو مجو از بنگ و خمر

Тавонгарӣ зу хоҳ на аз ганҷу мол

توانگری زو خواه نه از گنج و مال

Нусрат аз ваии хоҳ на аз ъаму хол

نصرت از وی خواه نه از عم و خال

Оқибат зинҳо бихоҳӣ мондан

عاقبت زین‌ها بخواهی ماندن

Ҳин крои хоҳӣ дар он дами хондан

هین کرا خواهی در آن دم خواندن

Ин дам ӯро хону боқиро бимон

این دم او را خوان و باقی را بمان

То ту бошӣ вориси малики ҷаҳон

تا تو باشی وارث ملک جهان

Чун иФр алмрء ояд ман ахиаҳ

چون یفر المرء آید من اخیه

Иҳрби алмўлўди иўмои ман абӣа

یهرب المولود یوما من ابیه

Зон шавад ҳар дӯсти он соъати аду

زان شود هر دوست آن ساعت عدو

Ки бути ту буд ва аз раҳи монеъ ӯ

که بت تو بود و از ره مانع او

Рӯй аз наққош рӯ ме тофтӣ

روی از نقاش رو می‌تافتی

Чун зи нақшии инс дил ме ёфтӣ

چون ز نقشی انس دل می‌یافتی

Ин дам ар ёронат бо ту зид шаванд

این دم ار یارانت با تو ضد شوند

Ваз ту баргарданд ва дар хасмии раванд

وز تو برگردند و در خصمی روند

Ҳин бигӯ нак рӯзи ман пирӯз шуд

هین بگو نک روز من پیروز شد

Ончи фардо хост шуд имрӯз шуд

آنچ فردا خواست شد امروز شد

Зиди ман гаштанди аҳли ин саро

ضد من گشتند اهل این سرا

То қиёмат айн шуд пешини маро

تا قیامت عین شد پیشین مرا

Пеш аз онки рӯзгори худ барам

پیش از آنکه روزگار خود برم

Умр бо эшон ба поён оварам

عمر با ایشان به پایان آورم

Колаи маъюб бхридаҳ бидам

کالهٔ معیوب بخریده بُدَم

Шукр каз айбаши бгаҳ воқиф шудам

شکر کز عیبش بگه واقف شدم

Пеш аз он каз даст сармоя шудӣ

پیش از آن کز دست سرمایه شدی

Оқибати маъюб берун омадӣ

عاقبت معیوب بیرون آمدی

Моли рафтаи умри рафта Эй насеб

مال رفته عمر رفته ای نسیب

Мол ва ҷон дода паии колаи мъиб

مال و جان داده پی کاله‌یْ معیب

Рахт додам зари қалбии бстдм

رَخت دادم زرّ قلبی بستدم

Шоди шодони сӯй хона ме шудам

شاد شادان سوی خانه می‌شدم

Шукри кини зари қалб пайдо шуд кунун

شکر کین زر قلب پیدا شد کنون

Пеш аз онк умр бигузаштӣ фузун

پیش از آنکه عمر بگذشتی فزون

Қалб монадӣ то абад дар гарданам

قلب ماندی تا ابد در گردنم

Ҳайф будӣ умри зойеъ карданам

حیف بودی عمر ضایع کردنم

Чун бгаҳтар қалбӣ ӯ рӯ намӯд

چون بگه‌تر قلبی او رو نمود

Пои худ зу вои кашами ман зуди зуд

پای خود زو وا کشم من زود زود

Ёри ту чун душманӣ пайдо кунад

یار تو چون دشمنی پیدا کند

Гар ҳақаду рашк ӯ берун занад

گرّ حِقد و رشک او بیرون زند

Ту аз он эъроз ӯ афғон макун

تو از آن اعراض او افغان مکن

Хештанро аблаҳ ва нодон макун

خویشتن را ابله و نادان مکن

Блаки шукр ҳақ куну нон бахш кун

بلک شکر حق کن و نان بخش کن

Ки нагаштӣ дар ҷувол ӯ куҳан

که نگشتی در جوال او کهن

Аз ҷуволаши зуд берун омадӣ

از جوالش زود بیرون آمدی

То биҷӯе ёри сидқи сармадӣ

تا بجویی یار صدق سرمدی

Нозанини ёрӣ ки баъд аз марги ту

نازنین یاری که بعد از مرگ تو

Риштаи ёрӣ ӯ гардад се ту

رشتهٔ یاری او گردد سه تو

Он магари султон буд шоҳи рафеъ

آن مگر سلطان بود شاه رفیع

ё буд мақбули султону шафиъ

یا بود مقبول سلطان و شفیع

Рстӣ аз қуллобу солусу дағал

رستی از قلاب و سالوس و دغل

Ғур ӯ дидӣ аёни пеш аз аҷал

غَرّ او دیدی عیان پیش از اجل

Ин ҷафои халқ бо ту дар ҷаҳон

این جفای خلق با تو در جهان

Гар бадонеи ганҷ зар омад ниҳон

گر بدانی گنج زر آمد نهان

Халқро бо ту чунин бдхў кунанд

خلق را با تو چنین بدخو کنند

То турои ночори рӯи он сӯ кунанд

تا تو را ناچار رو آن سو کنند

Ин яқини дон ки дар охири ҷумлаи шан

این یقین دان که در آخر جمله‌شان

Хасм гирданду адуу саракашон

خصم گردند و عدو و سرکشان

Ту Бамоне бо фиғони андари лаҳад

تو بمانی با فغان اندر لحد

Лои тзрнии фарди хоҳон аз аҳад

لا تذرنی فرد خواهان از احد

эй ҷафоот ба зи аҳди вофеон

ای جفاات به ز عهد وافیان

Ҳам з дод тести шаҳди вофеон

هم ز داد توست شهد وافیان

Бишинав аз ақли худ эй анбордор

بشنو از عقل خود ای انباردار

Гандуми худро ба арз аллоҳ сипор

گندم خود را به ارض الله سپار

То шавад омни зи дузд ва аз шипиш

تا شود آمن ز دزد و از شپش

Девро бо диўчаҳ зутар бикаш

دیو را با دیوچه زوتر بکش

Кӯи ҳамеи трсондт ҳар дами зи фақр

کو همی ترساندت هر دم ز فقر

Ҳам чу Кебекаш сайд кун Эй нараҳ сқр

هم‌چو کبکش صید کن ای نرّه صقر

Бози султони азизии комёр

باز سلطان عزیزی کامیار

Нанг бошад ки кунад Кебекаши шикор

ننگ باشد که کند کبکش شکار

Бас васият карду тухм ваъз кошт

بس وصیت کرد و تخم وعظ کاشت

Чун замини шани шӯраи бад судӣ надошт

چون زمین‌شان شوره بد سودی نداشت

Гарчи носеҳро буд сад доъия

گرچه ناصح را بود صد داعیه

Пандро изнӣ бибояд воъиаҳ

پند را اذنی بباید واعیه

Ту ба сад талтифи пандаш май диҳӣ

تو به صد تلطیف پندش می‌دهی

ӯ з пандат мекунад паҳлуи тиҳӣ

او ز پندت می‌کند پهلو تهی

Як каси номустамеъи зи астизу рад

یک کس نامستمع ز استیز و رد

Сад каси гӯяндаро оҷиз кунад

صد کس گوینده را عاجز کند

зи анбиёи носеҳтару хуши лаҳҷа тар

ز انبیا ناصح‌تر و خوش لهجه‌تر

Кӣ буд кӣ гирифт дамашон дар ҳаҷар

کی بود کی گرفت دمشان در حجر

Зончи кӯҳу санг даркор омаданд

زانچ کوه و سنگ درکار آمدند

наменашуд бадбахтро бигушодаи банд

می‌نشد بدبخت را بگشاده بند

Ончунон дилҳо ки бадашони мо ва ман

آنچنان دل‌ها که بُدشان ما و من

Наъташони шиддати балашад қсўаҳ

نعتشان شدت بل اشد قسوة