Он Аёз аз зиракӣ ангехта
آن ایاز از زیرکی انگیخته
Пӯстину чорқши овехта
پوستین و چارقش آویخته
намеравад ҳар рӯз дар ҳуҷраи хало
میرود هر روز در حُجرهٔ خلا
Чорқт инаст мангар дръло
چارقت اینست مَنگَر در عُلا
Шоҳро гуфтанд ӯро ҳуҷраи ист
شاه را گفتند او را حُجرهایست
Андари онҷои зару симу хумраи ист
اندر آنجا زرّ و سیم و خُمرهایست
Роҳ май надиҳад касеро андрў
راه میندهد کسی را اندرو
Баста медорад ҳамеша он дар ӯ
بَسته میدارد همیشه آن دَر او
Шоҳ фармуд эй аҷаби он банда ро
شاه فرمود ای عَجَب آن بنده را
Чист худ пинҳону пӯшидаи зи мо
چیست خود پنهان و پوشیده ز ما
Пас ишорат кард мерайро ки рӯ
پس اشارت کرد میری را که رو
Ним шаб бигушоӣу андари ҳуҷраи шӯ
نیمشب بُگشای و اندر حُجره شو
Ҳар чаҳ ёбии мари туро яғмоаш кун
هر چه یابی مَر تُرا یغماش کن
Сар ӯро бар надимон фош кун
سِرِّ او را بر ندیمان فاش کن
Бо чунин икрому лутф бе адад
با چنین اکرام و لطفِ بیعدد
Аз лӣимии симу зар пинҳон кунад
از لئیمی سیم و زر پنهان کُنَد
Май намояд ӯ вафоу ишқу ҷӯш
مینماید او وفا و عشق و جوش
Вонгаҳ ӯ гандум намой ҷўФрўш
وانگه او گندمنمای جوفروش
Ҳар ки андар ишқ ёбад зиндагӣ
هر که اندر عشق یابد زندگی
Куфр бошад пеш ӯ ҷузи бандагӣ
کفر باشد پیشِ او جز بندگی
Ним шаби он мейр бо сӣ муътамад
نیمشب آن میر با سی معتمد
Дар кушоди ҳуҷра ӯ рой зад
در گشادِ حجرهٔ او رای زد
Машъала бар карда чандини паҳлавон
مَشعَله بر کرده چندین پهلوان
Ҷониби ҳуҷраи равонаи шодмон
جانبِ حُجره روانه شادمان
Ки амр султонаст бар ҳуҷра занем
که امرِ سلطانست بر حُجره زنیم
Ҳар яке ҳамёни зар дар каш кунем
هر یکی هَمیانِ زر در کِش کنیم
Он яке мегуфт ҳай чаҳ ҷои зар
آن یکی میگفت هی چه جای زر
Аз ақиқу лаъли гӯй ва аз гуҳар
از عقیق و لعل گوی و از گُهَر
Хоси хоси махзан султон вайаст
خاصِ خاصِ مَخزنِ سلطان ویست
Блак акнӯн шоҳро худ ҷон вайаст
بلکه اکنون شاه را خود جان ویست
Чаҳ маҳал дорад ба пеши ин ъшиқ
چه مَحَل دارد به پیشِ این عشیق
Лаълу ёқӯту зумуррад ё ақиқ
لعل و یاقوت و زمرّد یا عقیق
Шоҳро бар вай набӯдӣ бади гумон
شاه را بر وی نبودی بَد گمان
Тсхрӣ мекард баҳри имтиҳон
تَسخَری میکرد بَهرِ امتحان
Пок медонисташ аз ҳар ғашу ғул
پاک میدانستش از هر غِشّ و غِل
Боз аз ваҳмаш ҳаме ларзид дил
باز از وَهمَش همیلرزید دل
Ки мабодои кин буд хаста шавад
که مبادا کین بُوَد خسته شود
Ман нахоҳам ки бирав хиҷлат равад
من نخواهم که بَرو خجلت رود
Ин накардаст ӯ ва гар кард ӯ равост
این نکردست او و گر کرد او رواست
Ҳар чаҳ хоҳад гӯ бикун маҳбӯби мост
هر چه خواهد گو بکن محبوبِ ماست
Ҳар чаҳ маҳбӯбам кунад ман карда ам
هر چه محبوبم کند من کردهام
ӯ манам ман ӯ чаҳгар дар парда ам
او منم من او چه گر در پردهام
Боз гуфтӣ давр аз он хуу хисол
باز گفتی دور از آن خو و خصال
Ин чунин тхлити жожсту хаёл
این چنین تخلیط ژاژست و خیال
Аз Аёзи ин худ маҳоласту баъӣд
از ایاز این خود محالست و بعید
Кӯ яке дарёст қаъраши нопадид
کو یکی دریاست قعرش ناپدید
Ҳафт дарёи андрўи як қатра Эй
هفت دریا اندرو یک قطرهای
Ҷумла ҳастӣ зи мавҷаши чакра Эй
جملهٔ هستی ز موجش چَکرهای
Ҷумлаи покӣҳо аз он дарё баранд
جمله پاکیها از آن دریا بَرند
Қатраи ҳооши як ба як миногрнд
قطرههایش یک به یک میناگرند
Шоҳи шоҳонсту блаки шоҳи соз
شاهِ شاهانست و بلکه شاهساز
Ваз барои чашми бади номаши Аёз
وز برای چشمِ بد نامش ایاز
Чашмҳои неки ҳам бар вай ба даст
چشمهای نیک هم بر وی بَدست
Аз раҳи ғайрат ки ҳасанаш бе ҳадаст
از رهِ غیرت که حُسنَش بیحَدست
Як даҳон хоҳам ба паҳнои фалак
یک دهان خواهم به پهنای فَلک
То бигӯям васфи он рашки малик
تا بگویم وصفِ آن رشکِ مَلَک
Вар даҳон ёбам чунин ва сад чунин
ور دهان یابم چنین و صد چنین
Танг ояд дар фиғони ин ҳнин
تَنگ آید در فغانِ این حَنین
Ин қадаргар ҳам нагӯям эй санад
این قَدَر گر هم نگویم ای سَنَد
Шишаи дил аз заъифии бишиканад
شیشهٔ دل از ضعیفی بشکند
Шишаи дилро чу нозук дида ам
شیشهٔ دل را چو نازک دیدهام
Баҳри таскини баси қабо бдридаҳ ам
بَهرِ تسکین بس قبا بدریدهام
Ман сар ҳар моҳи се рӯз эй санам
من سَرِ هر ماه سه روز ای صنم
Бегумон бояд ки девона шавам
بیگمان باید که دیوانه شوم
Ҳин ки имрӯзи аввали се рӯза аст
هین که امروز اوّلِ سه روزه است
Рӯз пирӯзаст на пирӯза аст
روزِ پیروزست نه پیروزه است
Ҳар дилӣ ки андари ғами шаҳ май буд
هر دلی که اندرِ غم شه میبُوَد
Дам ба дам ӯро сари ма май буд
دَم به دَم او را سَرِ مَه میبَوُد
Қиссаи Маҳмӯду авсофи Аёз
قصهٔ محمود و اوصافِ ایاز
Чун шудам девона рафт акнӯн зи соз
چون شدم دیوانه رفت اکنون ز ساز