Кун миёни муҷримони ҳукм эй Аёз
کن میان مجرمان حکم ای ایاز
эй Аёзи пок бо сад эҳтироз
ای ایاز پاک با صد احتراز
Гар ду сад борат Биҷӯшам дар амал
گر دو صد بارت بجوشم در عمل
Дар каф ҷӯшат наёбам як дағал
در کف جوشت نیابم یک دغل
зи имтиҳони шармандаи халқӣ бе шумор
ز امتحان شرمنده خلقی بیشمار
Имтиҳонҳо аз ту ҷумлаи шармсор
امتحانها از تو جمله شرمسار
Баҳр бе қаъраст танҳо илм нест
بحر بیقعرست تنها علم نیست
Кӯҳ ва сад кӯҳаст ин худ ҳалам нест
کوه و صد کوهست این خود حلم نیست
Гуфт ман донам атои тести ин
گفت من دانم عطای تست این
Варна ман он чорқм ва он пӯстин
ورنه من آن چارقم و آن پوستین
Баҳри он пайғомбари инро шарҳи сохт
بهر آن پیغامبر این را شرح ساخت
Ҳар ки худ бишнохт яздонро шинохт
هر که خود بشناخت یزدان را شناخت
Чорқти нутфаи сету хӯнати пӯстин
چارقت نطفهست و خونت پوستین
Боқӣ эй хоҷа атоӣ ӯст ин
باقی ای خواجه عطای اوست این
Баҳр он додаст то ҷӯӣ дигар
بهر آن دادست تا جویی دگر
Ту магӯ ки несташ ҷузи ин қадар
تو مگو که نیستش جز این قدر
Зон намояд чанд себи он боғбон
زان نماید چند سیب آن باغبان
То бадонеи нахлу дахли бӯстон
تا بدانی نخل و دخل بوستان
Кафи гандум зон диҳад хрёр ро
کف گندم زان دهد خریار را
То бидонади гандуми анбор ро
تا بداند گندم انبار را
Нуктае зон шарҳ гуяд Авестоад
نکتهای زان شرح گوید اوستاد
То шиносии илм ӯро мустазод
تا شناسی علم او را مستزاد
Вар бигӯе худ ҳаминаш буду бас
ور بگویی خود همینش بود و بس
Даврат андозад чунонк аз риши хас
دورت اندازد چنانک از ریش خس
эй Аёз акнӯн биё ва дод даҳ
ای ایاز اکنون بیا و داد ده
Дод нодир дар ҷаҳони бунёд на
داد نادر در جهان بنیاد نه
Мҷрмонти мустаҳаққ куштан анд
مجرمانت مستحق کشتناند
Вази тамаъ бар афв ва ҳлмт ме тананд
وز طمع بر عفو و حلمت میتنند
То ки раҳмат ғолиб ояд ё ғазаб
تا که رحمت غالب آید یا غضب
Оби кавсар ғолиб ояд ё лҳб
آب کوثر غالب آید یا لهب
Аз паии мардуми рибоӣ ҳар ду ҳаст
از پی مردمربایی هر دو هست
Шохи ҳаламу хашм аз аҳди аласт
شاخ حلم و خشم از عهد الست
Баҳри ин лафзи аласти мстбин
بهر این لفظ الست مستبین
Нафй ва исботаст дар лафзии қарин
نفی و اثباتست در لفظی قرین
Зонк истифҳоми асботисти ин
زانک استفهام اثباتیست این
Лек дар ваии лафз лӣс шуд қарин
لیک در وی لفظ لیس شد قرین
Тарк кун то монад ин тақрири хом
ترک کن تا ماند این تقریر خام
Коса хосон манеҳ бар хон ом
کاسهٔ خاصان منه بر خوان عام
Қаҳру Лутфӣ чун сабо ва чун вабо
قهر و لطفی چون صبا و چون وبا
Он яке оҳани рибои вена ки рибо
آن یکی آهنربا وین کهربا
намекашад ҳақи расатонро то рушд
میکشد حق راستان را تا رشد
Қисми ботили ботилонро ме кашад
قسم باطل باطلان را میکشد
Меъдаи ҳалвое буд ҳалво кашад
معده حلوایی بود حلوا کشد
Меъдаи сафрое буд срко кашад
معده صفرایی بود سرکا کشد
Фарши сӯзони сардӣ аз ҷолси барад
فرش سوزان سردی از جالس برد
Фарши афсурдаи ҳароратро хӯрд
فرش افسرده حرارت را خورد
Дӯсти бинӣ аз ту раҳмат май ҷаҳд
دوست بینی از تو رحمت میجهد
Хасми бинӣ аз ту стўт май ҷаҳд
خصم بینی از تو سطوت میجهد
эй Аёзи ин корро зутар гузор
ای ایاز این کار را زوتر گزار
Зонк навъе интиқомаст интизор
زانک نوعی انتقامست انتظار