Дар Бухорои хуии он хўоҷими аҷал
در بخارا خوی آن خواجیم اجل
Буд бо хоҳандагони ҳасани амал
بود با خواهندگان حسن عمل
Дод бисёру атоӣ бе шумор
داد بسیار و عطای بیشمار
То ба шаб будӣ зи ҷўдши зари нисор
تا به شب بودی ز جودش زر نثار
Зар ба коғзпораҳҳо печида буд
زر به کاغذپارهها پیچیده بود
То вуҷӯдаш буд меифшоанд ҷӯад
تا وجودش بود میافشاند جود
Ҳам чу хуршед ва чу моҳи поки боз
همچو خورشید و چو ماه پاکباز
Онч гиранд аз зёи бидиҳанди боз
آنچ گیرند از ضیا بدهند باز
Хокро зрбхш кӣ буд офтоб
خاک را زربخش کی بود آفتاب
Зари азу дар кону ганҷи андари хароб
زر ازو در کان و گنج اندر خراب
Ҳар сабоҳии як гиреҳро ротбаҳ
هر صباحی یک گره را راتبه
То намонад умматӣ зу хоибаҳ
تا نماند امتی زو خایبه
Мубталоёнро бадии рӯзии ато
مبتلایان را بدی روزی عطا
Рӯзи дигари бевагонро он сахо
روز دیگر بیوگان را آن سخا
Рӯзи дигар бар улувваён мқл
روز دیگر بر علویان مقل
Бо фақиҳони фақири мштғл
با فقیهان فقیر مشتغل
Рӯзи дигар бар тиҳии дастони ом
روز دیگر بر تهیدستان عام
Рӯзи дигар бар гирифторони вом
روز دیگر بر گرفتاران وام
Шарт ӯ он буд ки кас бо забон
شرط او آن بود که کس با زبان
Зар нахоҳад ҳеҷ накушояд лабон
زر نخواهد هیچ نگشاید لبان
Лек хомаш бар ҳаволии раҳаш
لیک خامش بر حوالی رهش
Истодаи муфлисони диўорўш
ایستاده مفلسان دیواروش
Ҳар ки кардӣ ногаҳон бо лаби савол
هر که کردی ناگهان با لب سؤال
Зу набардии зини гунаҳи як ҳубаи мол
زو نبردی زین گنه یک حبه مال
Ман самт мнкм наҷо бади ёса аш
من صمت منکم نجا بد یاسهاش
Хомашонро буд кӣсау коса аш
خامشان را بود کیسه و کاسهاش
Нодаро рӯзии яке перӣ бигуфт
نادرا روزی یکی پیری بگفت
Даҳ закотам ки манам бо ҷўъи ҷуфт
ده زکاتم که منم با جوع جفت
Манъ кард аз перу пераш ҷад гирифт
منع کرد از پیر و پیرش جد گرفت
Мондаи халқ аз ҷади пери андари шигифт
مانده خلق از جد پیر اندر شگفت
Гуфт бас бе шарми перӣ эй падар
گفت بس بیشرم پیری ای پدر
Пер гуфт аз ман тӯй бешарм тар
پیر گفت از من توی بیشرمتر
Кин ҷаҳон хӯрдӣу хоҳии ту зи тамаъ
کین جهان خوردی و خواهی تو ز طمع
Кони ҷаҳон бо ин ҷаҳонгирӣ ба ҷамъ
کان جهان با این جهان گیری به جمع
Ханда аш омад мол дод он пер ро
خندهاش آمد مال داد آن پیر را
Пер танҳо баради он тавфир ро
پیر تنها برد آن توفیر را
Ғайри он пер инч хоҳанда азу
غیر آن پیر ایچ خواهنده ازو
Ним ҳуба зар надид ва на тсў
نیم حبه زر ندید و نه تسو
Навбати рӯзи фақиҳони ногаҳон
نوبت روز فقیهان ناگهان
Як фақиҳ аз ҳирс омад дар фиғон
یک فقیه از حرص آمد در فغان
Кард зориҳо басӣ чора набӯд
کرد زاریها بسی چاره نبود
Гуфт ҳар навъе набӯдаш ҳеҷ суд
گفت هر نوعی نبودش هیچ سود
Рӯзи дигар бо ргўи печиди по
روز دیگر با رگو پیچید پا
Нокаси андари сафи қавми мубтало
ناکس اندر صف قوم مبتلا
Таҳтаҳо бар соқи баст аз чапу рост
تختهها بر ساق بست از چپ و راست
То гумон ояд ки ӯ ашкстаҳ пост
تا گمان آید که او اشکستهپاست
Дидаш ва бишнохташ чизеи надод
دیدش و بشناختش چیزی نداد
Рӯзи дигар рӯ бапушед аз лбод
روز دیگر رو بپوشید از لباد
Ҳам бдонстши надодаши он азиз
هم بدانستش ندادش آن عزیز
Аз гуноҳу ҷурми гуфтани ҳеҷ чиз
از گناه و جرم گفتن هیچ چیز
Чунк оҷиз шуд зи сад гӯна макед
چونک عاجز شد ز صد گونه مکید
Чун занон ӯ чодар бар сар кашид
چون زنان او چادری بر سر کشید
Дар миён бевагон рафт ва нишаст
در میان بیوگان رفت و نشست
Сари фурӯи афканд ва пинҳон кард даст
سر فرو افکند و پنهان کرد دست
Ҳам шносидши надодаши садақа Эй
هم شناسیدش ندادش صدقهای
Дар дилаш омад зи ҳурмони ҳрқаҳ Эй
در دلش آمد ز حرمان حرقهای
Рафт ӯ пеши кафани хоҳии пагоҳ
رفت او پیش کفنخواهی پگاه
Ки бипечам дар намад на пеши роҳ
که بپیچم در نمد نه پیش راه
Ҳеҷ магушо лаб нишин ва май нигар
هیچ مگشا لب نشین و مینگر
То кунад садри ҷаҳони ӣнҷои гузар
تا کند صدر جهان اینجا گذر
Бўк бинад мурдаи пиндорад ба занн
بوک بیند مرده پندارد به ظن
Зар дар андозад паии ваҷҳи кафан
زر در اندازد پی وجه کفن
Ҳар чаҳ бидиҳад ним он бидиҳам ба ту
هر چه بدهد نیم آن بدهم به تو
Ҳам чунон кард он фақири салаи ҷӯ
همچنان کرد آن فقیر صلهجو
Дар намад печид ва бар роҳаши ниҳод
در نمد پیچید و بر راهش نهاد
Маъбари садри ҷаҳон онҷо фитод
معبر صدر جهان آنجا فتاد
Зар дар андозед бар рӯй намад
زر در اندازید بر روی نمد
Даст берун кард аз таъҷили худ
دست بیرون کرد از تعجیل خود
То нагирад он кафани хоҳи он сала
تا نگیرد آن کفنخواه آن صله
То ниҳон накунад азуи он даҳ дила
تا نهان نکند ازو آن دهدله
Мурда аз зер намад бар кард даст
مرده از زیر نمد بر کرد دست
Сар бурун омад паии дасташи зи паст
سر برون آمد پی دستش ز پست
Гуфт бо садри ҷаҳон чун бстдм
گفت با صدر جهان چون بستدم
эй бибаста бар ман абвоби карам
ای ببسته بر من ابواب کرم
Гуфт лекин то намардӣ эй ънўд
گفت لیکن تا نمردی ای عنود
Аз ҷаноби ман набардии ҳеҷ ҷӯад
از جناب من نبردی هیچ جود
Сари мўтўо қабл мӯати ин буд
سر موتوا قبل موت این بود
Каз пас мурдани ғанимат ҳо расад
کز پس مردن غنیمتها رسد
Ғайри мурдани ҳеҷ фарҳангӣ дигар
غیر مردن هیچ فرهنگی دگر
Дар нагирад бо худоӣ эй ҳила гар
در نگیرد با خدای ای حیلهگر
Як аноят ба зи сад гавани иҷтиҳод
یک عنایت به ز صد گون اجتهاد
Ҷаҳдро хавфаст аз сад гавани фасод
جهد را خوفست از صد گون فساد
Вон аноят ҳаст мавқуфи мамот
وآن عنایت هست موقوف ممات
Таҷриба карданд ин раҳро сқот
تجربه کردند این ره را ثقات
Блаки маргаш беаноят низ нест
بلک مرگش بیعنایت نیز نیست
Бе анояти ҳону ҳон ҷое маи ист
بیعنایت هان و هان جایی مهایست
Он зумуррад бошад ин афъии пер
آن زمرد باشد این افعی پیر
Безумуррад кӣ шавад афъии зрир
بی زمرد کی شود افعی ضریر