Амрдӣу кӯсае дар анҷуман

امردی و کوسه‌ای در انجمن

Омаданду маҷмаъии бад дар ватан

آمدند و مجمعی بد در وطن

Мштғли монданди қавми мунтаҷаб

مشتغل ماندند قوم منتجب

Рӯз рафт ва шуд замонаи сулси шаб

روز رفت و شد زمانه ثلث شب

Зон ъзб хона нарафтанд он ду кас

زان عزب‌خانه نرفتند آن دو کس

Ҳам бихуфтанд он сӯ аз бими асас

هم بخفتند آن سو از بیم عسس

Кӯсаро бад бар занхдони чори мӯ

کوسه را بد بر زنخدان چار مو

Лек ҳам чун моҳи бадараш буд рӯ

لیک هم‌چون ماه بدرش بود رو

Кӯдаки амрад ба сӯрат буд зишт

کودک امرد به صورت بود زشت

Ҳам ниҳоди андари пас куни бист хишт

هم نهاد اندر پس کون بیست خشت

Лутеи дби баради шаб дар анбаӣ

لوطیی دب برد شب در انبهی

Хиштҳоро нақл кард он мштҳӣ

خشتها را نقل کرد آن مشتهی

Даст чун бар вай зад ӯ аз ҷо биҷуст

دست چون بر وی زد او از جا بجست

Гуфт ҳай ту кистӣ эй саги параст

گفت هی تو کیستی ای سگ‌پرست

Гуфт ин сӣ хишт чун анбоштӣ

گفت این سی خشت چون انباشتی

Гуфт ту сӣ хишт чун бар доштӣ

گفت تو سی خشت چون بر داشتی

Кӯдаки беморам ва аз заъфи худ

کودک بیمارم و از ضعف خود

Кардам ӣнҷои эҳтиёту мртқд

کردم اینجا احتیاط و مرتقد

Гуфт агар дории зи ранҷурии туфӣ

گفت اگر داری ز رنجوری تفی

Чун нарафтӣ ҷониби дори алшФӣ

چون نرفتی جانب دار الشفی

ё ба хонаи як табибии мушфиқӣ

یا به خانهٔ یک طبیبی مشفقی

Ки кушодӣ аз сқомти мғлқӣ

که گشادی از سقامت مغلقی

Гуфт охири ман куҷо донам шудан

گفت آخر من کجا دانم شدن

Ки бҳрҷо май рӯми ман мумтаҳан

که بهرجا می‌روم من ممتحن

Чун ту зиндиқии палидии мулҳидӣ

چون تو زندیقی پلیدی ملحدی

Май бар оради сар ба пешам чун дадӣ

می بر آرد سر به پیشم چون ددی

Хонақоҳӣ ки буд беҳтари макон

خانقاهی که بود بهتر مکان

Ман надидам як дамӣ дар ваии амон

من ندیدم یک دمی در وی امان

Рӯ ба ман оранди муштии Ҳамзаи хор

رو به من آرند مشتی حمزه‌خوار

Чашмҳо пари нутфаи кафи хояи фишор

چشم‌ها پر نطفه کف خایه‌فشار

Вонк номӯсӣаст худ аз зери зер

وانک ناموسیست خود از زیر زیر

Ғамза дуздад медиҳад молаш ба кир

غمزه دزدد می‌دهد مالش به کیر

Хонқаҳ чун ин буд бозори ом

خانقه چون این بود بازار عام

Чун буд хари гилау девони хом

چون بود خر گله و دیوان خام

Хари куҷои номӯсу тақво аз куҷо

خر کجا ناموس و تقوی از کجا

Хар чаҳ донад хашяту хавфу раҷо

خر چه داند خشیت و خوف و رجا

Ақл бошад омнӣу адли ҷӯ

عقل باشد آمنی و عدل‌جو

Бар зан ва бар мард аммо ақли кӯ

بر زن و بر مرد اما عقل کو

Вари гурезами ман рӯми сӯии занон

ور گریزم من روم سوی زنان

Ҳам чу Юсуфи уфтами андари уфтатон

هم‌چو یوسف افتم اندر افتتان

Юсуф аз зан ёфт зиндону фишор

یوسف از زن یافت زندان و فشار

Ман шавам тавзеъ бар панҷоҳ дор

من شوم توزیع بر پنجاه دار

Он занон аз ҷоҳилӣ бар ман тананд

آن زنان از جاهلی بر من تنند

Авлиёашони қасди ҷон ман кунанд

اولیاشان قصد جان من کنند

На зи мардон чора дорам на аз занон

نه ز مردان چاره دارم نه از زنان

Чун кунам ки неи азинм на аз он

چون کنم که نی ازینم نه از آن

Баъд аз он кӯдак ба кӯсаи бнгрист

بعد از آن کودک به کوسه بنگریست

Гуфт ӯ бо он ду мӯ аз ғам барӣаст

گفت او با آن دو مو از غم بریست

Фориғаст аз хишт ва аз пайкори хишт

فارغست از خشت و از پیکار خشت

Ваз чу ту модрФрўши кнки зишт

وز چو تو مادرفروش کنک زشت

Бар занахи се чори мӯи баҳри нмўн

بر زنخ سه چار مو بهر نمون

Беҳтар аз сӣ хишти гирдогирди кун

بهتر از سی خشت گرداگرد کون

Заррае соя аноят беҳтараст

ذره‌ای سایهٔ عنایت بهترست

Аз ҳазорон кӯшиши тоъати параст

از هزاران کوشش طاعت‌پرست

Зонк шайтони хишти тоъат бар кунад

زانک شیطان خشت طاعت بر کند

Гар ду сад хиштаст худро раҳ кунад

گر دو صد خشتست خود را ره کند

Хишт агар параст биниҳода туаст

خشت اگر پرست بنهادهٔ توست

Он ду се мӯ аз атоӣ он сӯаст

آن دو سه مو از عطای آن سوست

Дар ҳақиқат ҳар яке мӯ зон кҳист

در حقیقت هر یکی مو زان کهیست

Кони амони номаи салаи шоҳншҳист

کان امان‌نامهٔ صلهٔ شاهنشهیست

Ту агар сад қуфли бунаӣ бар дарӣ

تو اگر صد قفل بنهی بر دری

Бар кунад он ҷумларо хираи сиррӣ

بر کند آن جمله را خیره‌سری

Шаҳнае аз мум агар Меҳрӣ наад

شحنه‌ای از موم اگر مهری نهد

Паҳлавононро аз он дили бушкаад

پهلوانان را از آن دل بشکهد

Он ду се тори анояти ҳам чу кӯҳ

آن دو سه تار عنایت هم‌چو کوه

Сад шавад чун фари симо дар вуҷӯҳ

سد شود چون فر سیما در وجوه

Хиштро магузор эй никўсршт

خشت را مگذار ای نیکوسرشت

Лек ҳам омни мхсп аз деви зишт

لیک هم آمن مخسپ از دیو زشت

Рӯи ду то мӯ зон карам бо дасти ор

رو دو تا مو زان کرم با دست آر

Вонгҳони омни бхспу ғами мадор

وانگهان آمن بخسپ و غم مدار

Навами олам аз ибодат ба буд

نوم عالم از عبادت به بود

Ончунон илмӣ ки мстнбаҳ буд

آنچنان علمی که مستنبه بود

Он сукӯни собҳи андари ошно

آن سکون سابح اندر آشنا

Ба зи ҷаҳди аъҷмӣ бо дасту по

به ز جهد اعجمی با دست و پا

Аъҷмӣ зад дасту по ва ғарқ шуд

اعجمی زد دست و پا و غرق شد

намеравад сбоҳи сокин чун амд

می‌رود سباح ساکن چون عمد

Илм дарёӣаст беҳаду канор

علم دریاییست بی‌حد و کنار

Толиб илмаст ғаввоси баҳор

طالب علمست غواص بحار

Гар ҳазорон сол бошад умр ӯ

گر هزاران سال باشد عمر او

ӯ нагардад сайри худ аз ҷусту ҷӯ

او نگردد سیر خود از جست و جو

Кони расӯл ҳақ бигуфт андари баён

کان رسول حق بگفت اندر بیان

Инак мнҳўмони ҳумои лои ишбъон

اینک منهومان هما لا یشبعان