Подшоҳии масти андари базми хуш

پادشاهی مست اندر بزم خوش

Май гузашти он як фақиҳӣ бар дараш

می‌گذشت آن یک فقیهی بر درش

Кард ишорати каши дарин маҷлис кашид

کرد اشارت کش درین مجلس کشید

Ваон шароби лаълро бо ӯ чашид

وان شراب لعل را با او چشید

Пас кашидандаш ба шаҳ бе ихтиёр

پس کشیدندش به شه بی‌اختیار

Шаст дар маҷлиси турш чун заҳру мор

شست در مجلس ترش چون زهر و مار

Арза кардаш май нпзрФт ӯ ба хашм

عرضه کردش می نپذرفت او به خشم

Аз шаҳу соқии бгрдониди чашм

از شه و ساقی بگردانید چشم

Ки ба умри худ нхўрдстми шароб

که به عمر خود نخوردستم شراب

Хуштар ояд аз шаробами заҳри ноб

خوشتر آید از شرابم زهر ناب

Ҳин ба ҷой май ба ман заҳрӣ диҳед

هین به جای می به من زهری دهید

То ман аз хеш ва шумо зин во раҳед

تا من از خویش و شما زین وا رهید

наменахурда арбада оғоз кард

می نخورده عربده آغاز کرد

Гашта дар маҷлиси гарон чун маргу дард

گشته در مجلس گران چون مرگ و درد

Ҳам чу аҳли нафасу аҳли обу гул

هم‌چو اهل نفس و اهل آب و گل

Дар ҷаҳон бинишаста бо асҳоби дил

در جهان بنشسته با اصحاب دل

Ҳақ надорад хоссагонро дар коммун

حق ندارد خاصگان را در کمون

Аз май аҳрори ҷуз дар ишрбўн

از می احرار جز در یشربون

Арза медоранд бар маҳҷӯби ҷом

عرضه می‌دارند بر محجوب جام

Ҳис намеёбад аз он ғайри калом

حس نمی‌یابد از آن غیر کلام

Рӯ ҳаме гирданд аз иршодашон

رو همی گرداند از ارشادشان

Ки намебинад ба дида додашон

که نمی‌بیند به دیده دادشان

Гар зи гӯшаш то ба ҳалқаши раҳи бадӣ

گر ز گوشش تا به حلقش ره بدی

Сари нсҳи андари дарунашон дар шудӣ

سر نصح اندر درونشان در شدی

Чун ҳамаи норст ҷонаш нест нур

چون همه نارست جانش نیست نور

Ки афканд дар нори сӯзони ҷузи қшўр

که افکند در نار سوزان جز قشور

Мағз берун монад ва қишр гуфт рафт

مغز بیرون ماند و قشر گفت رفت

Кӣ шавад аз қишри меъдаи гарму зафт

کی شود از قشر معده گرم و زفت

Нори дӯзахи ҷуз ки қишр Афшор нест

نار دوزخ جز که قشر افشار نیست

Норро бо ҳеҷ мағзӣ кор нест

نار را با هیچ مغزی کار نیست

Вар буд бар мағзи нораии шуълаи зан

ور بود بر مغز ناری شعله‌زن

Баҳр пухтани дон на баҳр сӯхтан

بهر پختن دان نه بهر سوختن

То ки бошад ҳақи ҳакими ин қоида

تا که باشد حق حکیم این قاعده

Мустамари дон дар гузаштау номдаҳ

مستمر دان در گذشته و نامده

Мағзи нағз ва қишрҳо мғФўри азу

مغز نغز و قشرها مغفور ازو

Мағзро пас чун бисӯзад даври азу

مغز را پس چون بسوزد دور ازو

Аз аноят гар бикӯбад бар сараш

از عنایت گر بکوبد بر سرش

Иштиҳо ояд шароби аҳмараш

اشتها آید شراب احمرش

Вар нкўбд монад ӯ бастаи даҳон

ور نکوبد ماند او بسته‌دهان

Чун фақиҳ аз шурбу базми ин шаҳон

چون فقیه از شرب و بزم این شهان

Гуфт шаҳ бо соқяш эй неки пай

گفت شه با ساقیش ای نیک‌پی

Чаҳ хамӯшӣ даҳ ба табъаши ори ҳай

چه خموشی ده به طبعش آر هی

Ҳаст пинҳони ҳокимӣ бар ҳар хирад

هست پنهان حاکمی بر هر خرد

Ҳаркиро хоҳад ба фан аз сари барад

هرکه را خواهد به فن از سر برد

Офтоби машриқу танвир ӯ

آفتاب مشرق و تنویر او

Чун асирони баста дар занҷир ӯ

چون اسیران بسته در زنجیر او

Чархро чархи андари орад дар змн

چرخ را چرخ اندر آرد در زمن

Чун бихонад дар димоғаши ним фан

چون بخواند در دماغش نیم فن

Ақли кӯи ақл дигарро сухра кард

عقل کو عقل دگر را سخره کرد

Муҳра зу дорад вайаст устод нарад

مهره زو دارد ویست استاد نرد

Чанд силӣ бар сараш зад гуфт гир

چند سیلی بر سرش زد گفت گیر

Дар кашид аз бими силии он зҳир

در کشید از بیم سیلی آن زحیر

Масти гашту шод ва хандон шуд чу боғ

مست گشت و شاد و خندان شد چو باغ

Дар надимӣ ва мзоҳк рафту лоғ

در ندیمی و مضاحک رفت و لاغ

Шергир ва хуш шуд ангштки бузад

شیرگیر و خوش شد انگشتک بزد

Сӯй мбрз рафт то мизк кунад

سوی مبرز رفت تا میزک کند

Як канизак буд дар мбрз чу моҳ

یک کنیزک بود در مبرز چو ماه

Сахти зебоу зи қрноқони шоҳ

سخت زیبا و ز قرناقان شاه

Чун бидид ӯро даҳонаш боз монад

چون بدید او را دهانش باز ماند

Ақл рафту тани ситам пардоз монад

عقل رفت و تن ستم‌پرداز ماند

Умрҳо бӯда ъзби муштоқу маст

عمرها بوده عزب مشتاق و مست

Бар канизак дар замон дар зад ду даст

بر کنیزک در زمان در زد دو دست

Баси тпиди он духтару наъраи фаррошат

بس طپید آن دختر و نعره فراشت

Бар наомад бо вай ва судӣ надошт

بر نیامد با وی و سودی نداشت

Зан ба дасти мард дар вақти лақо

زن به دست مرد در وقت لقا

Чун хамир омад ба дасти нонбо

چون خمیر آمد به دست نانبا

Бсршди гоҳяши нарму гуҳи дурушт

بسرشد گاهیش نرم و گه درشت

Зу бар оради чоқи чоқии зери мушт

زو بر آرد چاق چاقی زیر مشت

Гоҳи паҳнаши вокшд бар таҳта Эй

گاه پهنش واکشد بر تخته‌ای

Дарҳамаши оради гуҳии як лахта Эй

درهمش آرد گهی یک لخته‌ای

Гоҳ дар ваии резади обу гуҳи намак

گاه در وی ریزد آب و گه نمک

Аз танур ва оташаш созад маҳак

از تنور و آتشش سازد محک

Ин чунин печанд матлӯбу тлўб

این چنین پیچند مطلوب و طلوب

Андарин лаъибанд мағлубу ғлўб

اندرین لعبند مغلوب و غلوب

Ин лаъиб танҳо на шӯро бо занаст

این لعب تنها نه شو را با زنست

Ҳар ъшиқу ошиқиро ин фанаст

هر عشیق و عاشقی را این فنست

Аз қадиму ҳодису айну арз

از قدیم و حادث و عین و عرض

Печишӣ чун вису ромини мФтрз

پیچشی چون ویس و رامین مفترض

Лек лаъиб ҳар яке рангӣ дигар

لیک لعب هر یکی رنگی دگر

Печиш ҳар як зи фарҳангӣ дигар

پیچش هر یک ز فرهنگی دگر

Шӯйу занро гуфта шуд баҳри мсил

شوی و زن را گفته شد بهر مثیل

Ки макун эй шӯии занро бади гусел

که مکن ای شوی زن را بد گسیل

Он шаби грдк на ингои даст ӯ

آن شب گردک نه ینگا دست او

Хуш амонат дод андари дасти ту

خوش امانت داد اندر دست تو

Конч бо ӯ ту кунӣ эй муътамад

کانچ با او تو کنی ای معتمد

Аз баду некии худо бо ту кунад

از بد و نیکی خدا با تو کند

Ҳосили ин ҷои ин фақиҳ аз бе худӣ

حاصل این‌جا این فقیه از بی‌خودی

На афифӣ монадаш ва на зоҳидӣ

نه عفیفی ماندش و نه زاهدی

Он фақиҳ афтод бар он ҳўрзод

آن فقیه افتاد بر آن حورزاد

Оташ ӯ андари он пунба фитод

آتش او اندر آن پنبه فتاد

Ҷон ба ҷони пайвасту қолабҳо чхид

جان به جان پیوست و قالب‌ها چخید

Чун ду мурғи србридаҳ май тпид

چون دو مرغ سربریده می‌طپید

Чаҳ сқоиаҳ чаҳ малик чаҳ Арсалон

چه سقایه چه ملک چه ارسلان

Чаҳ ҳаё чаҳ дайн чаҳ биму хавфи ҷон

چه حیا چه دین چه بیم و خوف جان

Чашмашони афтодаи андари айну ғин

چشمشان افتاده اندر عین و غین

На ҳасан пайдост ин ҷо на ҳусайн

نه حسن پیداست این‌جا نه حسین

Шуд дарозу кӯи тариқи бозгашт

شد دراز و کو طریق بازگشت

Интизори шоҳи ҳам аз ҳади гузашт

انتظار شاه هم از حد گذشت

Шоҳ омад то бибинад воқеа

شاه آمد تا ببیند واقعه

Дид он ҷои зилзилаи алқоръаҳ

دید آن‌جا زلزلهٔ القارعه

Он фақиҳ аз бим бурҷаст ва бирафт

آن فقیه از بیم برجست و برفت

Сӯии маҷлиси ҷомро брбўди тафт

سوی مجلس جام را بربود تفت

Шаҳ чу дӯзахи пари шарор ва пар накол

شه چو دوزخ پر شرار و پر نکال

Ташнаи хӯни ду ҷуфти бдФъол

تشنهٔ خون دو جفت بدفعال

Чун фақиҳаш дид рухи пари хашму қаҳр

چون فقیهش دید رخ پر خشم و قهر

Талх ва хӯнӣ гашта ҳам чун ҷоми заҳр

تلخ و خونی گشته هم‌چون جام زهر

Бонг зад бар соқяш ки эй гарми дор

بانگ زد بر ساقیش که ای گرم‌دار

Чаҳ нишастӣ хираи даҳ дар табъаши ор

چه نشستی خیره ده در طبعش آر

Ханда омад шоҳро гуфт эй киё

خنده آمد شاه را گفت ای کیا

Омадам бо табъи он духтари туро

آمدم با طبع آن دختر ترا

Подшоҳами кор ман адласт ва дод

پادشاهم کار من عدلست و داد

Зон хӯрам ки ёрро ҷўдм бидод

زان خورم که یار را جودم بداد

Ончи онро ман нанӯшам ҳам чу нӯш

آنچ آن را من ننوشم هم‌چو نوش

Кӣ даҳум дар хӯрд ёру хеш ва туаш

کی دهم در خورد یار و خویش و توش

Зон хўронми ман ғуломонро ки ман

زان خورانم من غلامان را که من

намехӯрам бар хон хоси хештан

می‌خورم بر خوان خاص خویشتن

Зон хўронми бандагонро аз таом

زان خورانم بندگان را از طعام

Ки хӯрам ман худ зи пухта ё зи хом

که خورم من خود ز پخته یا ز خام

Ман чу пӯшам аз хазу атласи либос

من چو پوشم از خز و اطلس لباس

Зон бпушонам ҳашамро на пилос

زان بپوشانم حشم را نه پلاس

Шарм дорам аз набии зўи фунун

شرم دارم از نبی ذو فنون

Албсўҳм гуфт ммои тлбсўн

البسوهم گفت مما تلبسون

Мустафо кард ин васият бо бнўн

مصطفی کرد این وصیت با بنون

Атъмўои алозноби ммои токлўн

اطعموا الاذناب مما تاکلون

Дигаронро бас ба табъ оварда Эй

دیگران را بس به طبع آورده‌ای

Дар сабурии чуст ва роғиб карда Эй

در صبوری چست و راغب کرده‌ای

Ҳам ба табъ овар бамурдӣ хеш ро

هم به طبع‌آور بمردی خویش را

Пешво кун ақли сброндиш ро

پیشوا کن عقل صبراندیش را

Чун қлоўўзии сабрат пар шавад

چون قلاووزی صبرت پر شود

Ҷон ба авҷи аршу курсӣ бар шавад

جان به اوج عرش و کرسی بر شود

Мустафои байн ки чу сабраш шуд барроқ

مصطفی بین که چو صبرش شد براق

Бар кашонидаш ба болои тбоқ

بر کشانیدش به بالای طباق