Макри зан поён надорад рафт шаб

مکر زن پایان ندارد رفت شب

Қозии зираки сӯии зани баҳри дб

قاضی زیرک سوی زن بهر دب

Зани ду шамъу нақли маҷлис рост кард

زن دو شمع و نقل مجلس راست کرد

Гуфт мо мастем бе ин об хӯрд

گفت ما مستیم بی این آب‌خورد

Андари он дам ҷўҳӣ омад дар бузад

اندر آن دم جوحی آمد در بزد

Ҷусти қозии мҳрбӣ то дар хазад

جست قاضی مهربی تا در خزد

Ғайр сандӯқӣ надид ӯ хилватӣ

غیر صندوقی ندید او خلوتی

Рафт дар сандӯқ аз хавфи он Фтӣ

رفت در صندوق از خوف آن فتی

Андар омад ҷўҳӣ ва гуфт эй ҳариф

اندر آمد جوحی و گفت ای حریف

эй ваболам дар рабиъ ва дар хриФ

ای وبالم در ربیع و در خریف

Ман чаҳ дорам ки фидоят нест он

من چه دارم که فدایت نیست آن

Ки зи ман фарёди дорӣ ҳар замон

که ز من فریاد داری هر زمان

Бар лаби хушками гшодстии забон

بر لب خشکم گشادستی زبان

Гоҳ муфлис хонем гуҳи қлтбон

گاه مفلس خوانیم گه قلتبان

Ин ду иллатгар буд эй ҷони маро

این دو علت گر بود ای جان مرا

Он яке аз тесту дигар аз худо

آن یکی از تست و دیگر از خدا

Ман чаҳ дорам ғайри он сандӯқи кон

من چه دارم غیر آن صندوق کان

Ҳаст мояи тӯҳмату пояи гумон

هست مایهٔ تهمت و پایهٔ گمان

Халқ пиндоранд зар дорам дарун

خلق پندارند زر دارم درون

Дод вогиранд аз ман зини знўн

داد واگیرند از من زین ظنون

Сӯрати сандӯқ бас зебост лек

صورت صندوق بس زیباست لیک

Аз арӯзу сим ва зар холӣаст нек

از عروض و سیم و زر خالیست نیک

Чун тани зроқи хуб ва бо виқор

چون تن زراق خوب و با وقار

Андари он сила наёбӣ ғайри мор

اندر آن سله نیابی غیر مار

Ман барам сандӯқро фардо ба кӯ

من برم صندوق را فردا به کو

Пас бисӯзам дар миёни чорсў

پس بسوزم در میان چارسو

То бибинад муъмину габру ҷуҳуд

تا ببیند مؤمن و گبر و جهود

Ки дарин сандӯқи ҷуз лаънат набӯд

که درین صندوق جز لعنت نبود

Гуфт зани ҳай дар гузар эй марди азин

گفت زن هی در گذر ای مرد ازین

Хӯрд савганд ӯ ки накунам ҷузи чунин

خورد سوگند او که نکنم جز چنین

Аз пгаҳ ҳмол оварад ӯ чу бод

از پگه حمال آورد او چو باد

Зуди он сандӯқ бар пушташи ниҳод

زود آن صندوق بر پشتش نهاد

Андари он сандӯқи қозӣ аз накол

اندر آن صندوق قاضی از نکال

Бонг мезад к-эии ҳмол вае ҳмол

بانگ می‌زد کای حمال و ای حمال

Кард он ҳмоли росту чапи назар

کرد آن حمال راست و چپ نظر

Каз чаҳ сӯ дар мерасад бонгу хабар

کز چه سو در می‌رسد بانگ و خبر

Ҳотифаст ин доъии ман эй аҷаб

هاتفست این داعی من ای عجب

ё парӣ ам мекунад пинҳони талаб

یا پری‌ام می‌کند پنهان طلب

Чун паёпаии гашти он овоз ва беш

چون پیاپی گشت آن آواز و بیش

Гуфт ҳотиф нест боз омад ба хеш

گفت هاتف نیست باز آمد به خویش

Оқибат донист кони бонгу фиғон

عاقبت دانست کان بانگ و فغان

Бади зи сандӯқ ва касе дар ваии ниҳон

بد ز صندوق و کسی در وی نهان

Ошиқии кӯ дар ғам маъшӯқ рафт

عاشقی کو در غم معشوق رفت

Гарчи берунаст дар сандӯқ рафт

گرچه بیرونست در صندوق رفت

Умр дар сандӯқи барад аз андҳон

عمر در صندوق برد از اندهان

Ҷуз ки сандӯқӣ набинад аз ҷаҳон

جز که صندوقی نبیند از جهان

Он сиррӣ ки нест фавқи осмон

آن سری که نیست فوق آسمان

Аз ҳавас ӯро дар он сандӯқи дон

از هوس او را در آن صندوق دان

Чун зи сандӯқи бадан берун равад

چون ز صندوق بدن بیرون رود

ӯ зи гӯрии сӯй гӯрӣ ме шавад

او ز گوری سوی گوری می‌شود

Ин сухан поён надорад қозиш

این سخن پایان ندارد قاضیش

Гуфт эй ҳмол вае сандӯқи каш

گفت ای حمال و ای صندوق‌کش

Аз ман огаҳ кун даруни маҳкама

از من آگه کن درون محکمه

Нойибамро зӯдтар бо ин ҳама

نایبم را زودتر با این همه

То хиради инро ба зари зин бе хирад

تا خرد این را به زر زین بی‌خرد

Ҳам чунин баста ба хонаи мо барад

هم‌چنین بسته به خانهٔ ما برد

эй худо бигумор қавмии рӯҳманд

ای خدا بگمار قومی روحمند

То зи сандӯқи баданмон во харанд

تا ز صندوق بدنمان وا خرند

Халқро аз банди сандӯқи фусун

خلق را از بند صندوق فسون

Кӣ хиради ҷузи анбиёу мрслўн

کی خرد جز انبیا و مرسلون

Аз ҳазорон як касе хуш манзараст

از هزاران یک کسی خوش‌منظرست

Ки бидонади кӯ ба сандӯқ андараст

که بداند کو به صندوق اندرست

ӯ ҷаҳонро дида бошад пеш аз он

او جهان را دیده باشد پیش از آن

То бидон зиди ин зидаш гардад аён

تا بدان ضد این ضدش گردد عیان

Зини сабаб ки илм зола муъминаст

زین سبب که علم ضالهٔ مؤمنست

Ориф зола худасту мўқнст

عارف ضالهٔ خودست و موقنست

Онки ҳаргизи рӯзи некӯ худ надид

آنک هرگز روز نیکو خود ندید

ӯ дарин идбор кӣ хоҳад тпид

او درین ادبار کی خواهد طپید

ё ба тифлӣ дар асирии аўФтод

یا به طفلی در اسیری اوفتاد

ё худ аз аввали зи модари бандаи зод

یا خود از اول ز مادر بنده زاد

Завқи озодии надидаи ҷон ӯ

ذوق آزادی ندیده جان او

Ҳаст сандӯқи сувари майдон ӯ

هست صندوق صور میدان او

Доимои маҳбӯси ақлаш дар сувар

دایما محبوس عقلش در صور

Аз қафаси андар қафас дорад гузар

از قفس اندر قفس دارد گذر

Манфазаш на аз қафаси сӯии ъло

منفذش نه از قفس سوی علا

Дар қафас ҳо меравад аз ҷо ба ҷо

در قفس‌ها می‌رود از جا به جا

Дар набии ани асттътми ФонФзўо

در نبی ان استطعتم فانفذوا

Ин сухан бо ҷин ва инс омад зи ҳў

این سخن با جن و انس آمد ز هو

Гуфт манфаз нест аз гардунатон

گفت منفذ نیست از گردونتان

Ҷуз ба султон ва ба ваҳии осмон

جز به سلطان و به وحی آسمان

Гар зи сандӯқӣ ба сандӯқӣ равад

گر ز صندوقی به صندوقی رود

ӯ самое нест сандӯқӣ буд

او سمایی نیست صندوقی بود

Фараҷаи сандӯқи нав нав мункираст

فرجه صندوق نو نو منکرست

Дар наёбади кӯ ба сандӯқ андараст

در نیابد کو به صندوق اندرست

Гар нашуд ғарраи бад-ӣни сандӯқ ҳо

گر نشد غره بدین صندوق‌ها

Ҳам чу қозӣ ҷӯяд итлоқу раҳо

هم‌چو قاضی جوید اطلاق و رها

Онк донад ин нишонаши он шинос

آنک داند این نشانش آن شناس

Кӯ набошад бефиғон ва бе ҳарос

کو نباشد بی‌فغان و بی‌هراس

Ҳам чу қозӣ бошад ӯ дар артъод

هم‌چو قاضی باشد او در ارتعاد

Кӣ барояд як дамӣ аз ҷонаши шод

کی برآید یک دمی از جانش شاد