Чун мусаллами гашт бебайъу шарӣ

چون مسلم گشت بی‌بیع و شری

Аз даруни шоҳ дар ҷонаши ҷирӣ

از درون شاه در جانش جری

Қӯт мехӯрдӣ зи нури ҷони шоҳ

قوت می‌خوردی ز نور جان شاه

Моҳи ҷонаши ҳам чу аз хуршеди моҳ

ماه جانش هم‌چو از خورشید ماه

Ротбаҳи ҷонии зи шоҳ бе надид

راتبهٔ جانی ز شاه بی‌ندید

Дам ба дам дар ҷон масташ ме расед

دم به دم در جان مستش می‌رسید

Он на ки тарсо ва мушрик ме хуранд

آن نه که ترسا و مشرک می‌خورند

Зон ғизоӣ ки млоик ме хуранд

زان غذایی که ملایک می‌خورند

Андаруни хеш истиғно бидид

اندرون خویش استغنا بدید

Гашти туғёнии зи истиғнои падед

گشت طغیانی ز استغنا پدید

Ки на ман ҳам шоҳ ва ҳам шаҳ зода ам

که نه من هم شاه و هم شه‌زاده‌ام

Чун Аннани худ бад-ӣн шаҳ дода ам

چون عنان خود بدین شه داده‌ام

Чун марои моҳӣ бар омад бо лмъ

چون مرا ماهی بر آمد با لمع

Ман чаро бошам ғубориро табаъ

من چرا باشم غباری را تبع

Об дар ҷӯй манасту вақти ноз

آب در جوی منست و وقت ناز

Нози ғайр аз чаҳ кашами ман бе ниёз

ناز غیر از چه کشم من بی‌نیاز

Сар чаро бандам чу дард сар намонад

سر چرا بندم چو درد سر نماند

Вақт рӯй зарду чашм тар намонад

وقت روی زرد و چشم تر نماند

Чун шакарлаб гаштаам оризи қамар

چون شکرلب گشته‌ام عارض قمر

Боз бояд кард дукон дигар

باز باید کرد دکان دگر

Зини манӣ чун нафас зоидан гирифт

زین منی چون نفس زاییدن گرفت

Сад ҳазорон жож хоидан гирифт

صد هزاران ژاژ خاییدن گرفت

Сад биёбон зон сӯии ҳирсу ҳасад

صد بیابان زان سوی حرص و حسد

То бидон ҷои чашми бад ҳам ме расад

تا بدان‌جا چشم بد هم می‌رسد

Баҳри шаҳ ки марҷаъ ҳар об ӯст

بحر شه که مرجع هر آب اوست

Чун надонад ончи андари сайл ва ҷӯаст

چون نداند آنچ اندر سیل و جوست

Шоҳро дил дард кард аз фикр ӯ

شاه را دل درد کرد از فکر او

Носипосии атои бикр ӯ

ناسپاسی عطای بکر او

Гуфт охир эй хаси воҳии адаб

گفت آخر ای خس واهی‌ادب

Ин сазоӣ дод ман буд эй аҷаб

این سزای داد من بود ای عجب

Ман чаҳ кардам бо ту зини ганҷи нафис

من چه کردم با تو زین گنج نفیس

Ту чаҳ кардӣ бо ман аз хуии хасис

تو چه کردی با من از خوی خسیس

Ман турои моҳии ниҳодам дар канор

من ترا ماهی نهادم در کنار

Ки ғурубаш нест то рӯзи шумор

که غروبش نیست تا روز شمار

Дар ҷазои он атои нури пок

در جزای آن عطای نور پاک

Ту задӣ дар дидаи ман хору хок

تو زدی در دیدهٔ من خار و خاک

Ман туро бар чарх гашта нардбон

من ترا بر چرخ گشته نردبان

Ту шуда дар ҳарби ман тиру камон

تو شده در حرب من تیر و کمان

Дард ғайрат омад андари шаҳи падед

درد غیرت آمد اندر شه پدید

Акси дарди шоҳи андар вай расед

عکس درد شاه اندر وی رسید

Мурғи давлат дар итобаш бар тпид

مرغ دولت در عتابش بر طپید

Пардаи он гӯша гашта бар дарид

پردهٔ آن گوشه گشته بر درید

Чун дарун худ бидид он хуши писар

چون درون خود بدید آن خوش‌پسر

Аз сияҳи кории худ гирду асар

از سیه‌کاری خود گرد و اثر

Аз вазифаи лутфу неъмат кам шуда

از وظیفهٔ لطف و نعمت کم شده

Хонаи шодӣ ӯ пари ғам шуда

خانهٔ شادی او پر غم شده

Бо худ омад ӯ зи мастии ъқор

با خود آمد او ز مستی عقار

Зон гунаҳ гашта сараши хонаи хумор

زان گنه گشته سرش خانهٔ خمار

Хӯрдаи гандуми ҳала зу берун шуда

خورده گندم حله زو بیرون شده

Хулд бар ваии бодияу ҳомӯн шуда

خلد بر وی بادیه و هامون شده

Дид кони шарбати варо бемор кард

دید کان شربت ورا بیمار کرد

Заҳри он моу мниҳо кор кард

زهر آن ما و منیها کار کرد

Ҷон чун тоўс дар гули зори ноз

جان چون طاوس در گل‌زار ناز

Ҳам чу чғдӣ шуд ба вайронаи муҷоз

هم‌چو چغدی شد به ویرانهٔ مجاز

Ҳам чу одам давр монад ӯ аз биҳишт

هم‌چو آدم دور ماند او از بهشت

Дар замин меронад говии баҳри кишт

در زمین می‌راند گاوی بهر کشت

Ашк меронад ӯ к-эии ҳиндӯии зов

اشک می‌راند او کای هندوی زاو

Шерро кардӣ асири дами гов

شیر را کردی اسیر دم گاو

Кардӣ эй нафаси бади боради нафас

کردی ای نفس بد بارد نفس

Беҳифозӣ бо шаҳи фарёдрас

بی‌حفاظی با شه فریادرس

Доми бгзидии зи ҳирси гандумӣ

دام بگزیدی ز حرص گندمی

Бар ту шуд ҳар гандум ӯ кздмӣ

بر تو شد هر گندم او کزدمی

Дар сарат омад ҳавои мо ва ман

در سرت آمد هوای ما و من

Қайди байн бар пои худ панҷоҳ ман

قید بین بر پای خود پنجاه من

Навҳа мекард ин нмт бар ҷони хеш

نوحه می‌کرد این نمط بر جان خویش

Ки чаро гаштами зиди султони хеш

که چرا گشتم ضد سلطان خویش

Омад ӯ бо хеш ва истиғфор кард

آمد او با خویش و استغفار کرد

Бо инобати чизи дигар ёр кард

با انابت چیز دیگر یار کرد

Дарди кон аз ваҳшати имон буд

درد کان از وحشت ایمان بود

Раҳм кун кони дард бедармон буд

رحم کن کان درد بی‌درمان بود

Мари башарро худ мбои ҷомаи дуруст

مر بشر را خود مبا جامهٔ درست

Чун раҳед аз сабр дар ҳайни садри ҷуст

چون رهید از صبر در حین صدر جست

Мари башарро панҷа ва нохун мабод

مر بشر را پنجه و ناخن مباد

Ки на дайни андешад онгаҳ на сдод

که نه دین اندیشد آنگه نه سداد

Одамии андари бало кушта бааст

آدمی اندر بلا کشته بهست

Нафас кофар неъматасту гмрҳст

نفس کافر نعمتست و گمرهست