Мурғ гуфташ хоҷа дар хилвати маи ист
مرغ گفتش خواجه در خلوت مهایست
Дайни Аҳмадро трҳб нек нест
دین احمد را ترهب نیک نیست
Аз трҳб наҳй кардаст он расӯл
از ترهب نهی کردست آن رسول
Бидъатӣ чун дар гирифтӣ эй фузул
بدعتی چون در گرفتی ای فضول
Ҷумъа шартасту ҷамоат дар намоз
جمعه شرطست و جماعت در نماز
Амри маърӯфу зи мункири эҳтироз
امر معروف و ز منکر احتراز
Ранҷ бдхўён кашӣдан зери сабр
رنج بدخویان کشیدن زیر صبر
Манфиат додан ба халқони ҳам чу абр
منفعت دادن به خلقان همچو ابر
Хайри носи он инФъи аннос эй падар
خیر ناس آن ینفع الناس ای پدر
Гар на сангӣ чаҳ ҳарифӣ бо мдр
گر نه سنگی چه حریفی با مدر
Дар миёни уммат марҳӯм бош
در میان امت مرحوم باش
Суннати Аҳмади мҳл маҳкӯм бош
سنت احمد مهل محکوم باش
Гуфт ақл ҳар киро набӯд русух
گفت عقل هر که را نبود رسوخ
Пеши оқил ӯ чу сангасту кулӯх
پیش عاقل او چو سنگست و کلوخ
Чун ҳморсти онк Нонаш амниятаст
چون حمارست آنک نانش امنیتست
Суҳбат ӯ айни рҳбонитст
صحبت او عین رهبانیتست
Зонк ғайри ҳақ ҳама гардад рФот
زانک غیر حق همه گردد رفات
Кули оати баъди ҳайни Фҳўи оат
کل آت بعد حین فهو آت
Ҳукм ӯ ҳам ҳукми қибла ӯ буд
حکم او هم حکم قبلهٔ او بود
Мурда аш хон чунк мурдаи ҷӯ буд
مردهاش خوان چونک مردهجو بود
Ҳар ки бо ин қавм бошад роҳибаст
هر که با این قوم باشد راهبست
Ки кулӯху санг ӯро соҳибаст
که کلوخ و سنگ او را صاحبست
Худ кулӯху санги касро раҳ назд
خود کلوخ و سنگ کس را ره نزد
Зини кулӯхони сад ҳазор офат расад
زین کلوخان صد هزار آفت رسد
Гуфт мурғаши пас ҷиҳод онгаҳ буд
گفت مرغش پس جهاد آنگه بود
Кини чунин раҳи зани миёни раҳ буд
کین چنین رهزن میان ره بود
Аз барои ҳифзу ёрӣу набард
از برای حفظ و یاری و نبرد
Бар раҳ ноомн ояд шермард
بر ره ناآمن آید شیرمرد
Арақи мардӣ онгаҳе пайдо шавад
عرق مردی آنگهی پیدا شود
Ки мусофири ҳамраҳ аъдо шавад
که مسافر همره اعدا شود
Чун набӣ сайф будаст он расӯл
چون نبی سیف بودست آن رسول
Уммат ӯ сФдроннду Фҳўл
امت او صفدرانند و فحول
Маслиҳат дар дайни мо ҷангу шиква
مصلحت در دین ما جنگ و شکوه
Маслиҳат дар дайни исои ғору кӯҳ
مصلحت در دین عیسی غار و کوه
Гуфт орегар буд ёрӣу зӯр
گفت آری گر بود یاری و زور
То ба қӯт бар занад бар шару шӯр
تا به قوت بر زند بر شر و شور
Чун набошад қӯтии парҳез ба
چون نباشد قوتی پرهیز به
Дар фирори лои итоқи осони бҷаҳ
در فرار لا یطاق آسان بجه
Гуфт сидқи дил бибояд кор ро
گفت صدق دل بباید کار را
Варна ёрон кам наёяд ёр ро
ورنه یاران کم نیاید یار را
Ёри шӯ то ёри бинӣ бе адад
یار شو تا یار بینی بیعدد
Зонк бе ёрони Бамоне бе мадад
زانک بییاران بمانی بیمدد
Дев гургаст ва ту ҳам чун Юсуфӣ
دیو گرگست و تو همچون یوسفی
Доман ёқӯб магузор эй сафӣ
دامن یعقوب مگذار ای صفی
Гурги ағлаб онгаҳе гиро буд
گرگ اغلب آنگهی گیرا بود
Каз рамаи шишак ба худ танҳо равад
کز رمه شیشک به خود تنها رود
Онки суннат ё ҷамоат тарк кард
آنک سنت یا جماعت ترک کرد
Дар чунин мсбъ на хӯн хеш хӯрд
در چنین مسبع نه خون خویش خورد
Ҳаст суннати раҳи ҷамоат чун рафиқ
هست سنت ره جماعت چون رفیق
Бераҳ ва бе ёри уфтӣ дар мзиқ
بیره و بییار افتی در مضیق
Ҳамраҳе на кӯ буд хасми хирад
همرهی نه کو بود خصم خرد
Фурсатӣ ҷӯяд ки ҷомаи ту барад
فرصتی جوید که جامهٔ تو برد
намеравад бо ту ки ёбад ақаба Эй
میرود با تو که یابد عقبهای
Ки тавонад кардат онҷо наҳиба Эй
که تواند کردت آنجا نهبهای
ё буд аштрдлӣ чун дид тарс
یا بود اشتردلی چون دید ترس
Гуяд ӯ баҳри руҷӯъ аз роҳи дарс
گوید او بهر رجوع از راه درس
Ёрро тарсон кунад зи аштрдлӣ
یار را ترسان کند ز اشتردلی
Ин чунин ҳамраҳи адуи дон на вале
این چنین همره عدو دان نه ولی
Роҳ ҷон бозӣаст ва дар ҳар ғишаҳ Эй
راه جانبازیست و در هر غیشهای
Офатӣ дар дафъ ҳар ҷони шиша Эй
آفتی در دفع هر جان شیشهای
Роҳи дайн зон рӯи пар аз шӯр ва шараст
راه دین زان رو پر از شور و شرست
Ки на роҳ ҳар мхнс гавҳараст
که نه راه هر مخنث گوهرست
Дар раҳи ин тарси имтиҳонҳои нуфус
در ره این ترس امتحانهای نفوس
Ҳам чу прўизн ба тмиизи сабӯс
همچو پرویزن به تمییز سبوس
Роҳ чаҳ буд пари нишони пойҳо
راه چه بود پر نشان پایها
Ёр чаҳ буд нардбони ройҳо
یار چه بود نردبان رایها
Гирами он гургати наёбади зи эҳтиёт
گیرم آن گرگت نیابد ز احتیاط
Без ҷамъият наёбӣ он нишот
بی ز جمعیت نیابی آن نشاط
Онк танҳо дар раҳе ӯ хуш равад
آنک تنها در رهی او خوش رود
Бо рафиқони сайр ӯ сдтў шавад
با رفیقان سیر او صدتو شود
Бо ғализии хари зи ёрон эй фақир
با غلیظی خر ز یاران ای فقیر
Дар нишот ояд шавад қӯт пазир
در نشاط آید شود قوتپذیر
Ҳар харӣ каз корвон танҳо равад
هر خری کز کاروان تنها رود
Бар ваии он роҳ аз тъб сдтў шавад
بر وی آن راه از تعب صدتو شود
Чанд сих ва чанд чӯб афзӯн хӯрд
چند سیخ و چند چوب افزون خورد
То ки танҳо он биёбонро барад
تا که تنها آن بیابان را برد
Мар туро мегуяд он хари хуши шинав
مر ترا میگوید آن خر خوش شنو
Гар нае хари ҳам чунин танҳо Марв
گر نهای خر همچنین تنها مرو
Онк танҳо хуш равад андари расад
آنک تنها خوش رود اندر رصد
Бо рафиқон бегумон хуштар равад
با رفیقان بیگمان خوشتر رود
Ҳар набӣии андарин роҳи дуруст
هر نبیی اندرین راه درست
Муъҷиза бинмуд ва ҳамроҳон биҷуст
معجزه بنمود و همراهان بجست
Гар набошад ёрии деворҳо
گر نباشد یاری دیوارها
Кӣ барояд хона ва анборҳо
کی برآید خانه و انبارها
Ҳар яке девор агар бошад ҷудо
هر یکی دیوار اگر باشد جدا
Сақф чун бошад муъаллақ дар ҳаво
سقف چون باشد معلق در هوا
Гар набошад ёрии ҳбру қалам
گر نباشد یاری حبر و قلم
Кӣ фитад бар рӯй коғазҳо рақам
کی فتد بر روی کاغذها رقم
Ин ҳасирӣ ки касе ме густард
این حصیری که کسی میگسترد
Гар нпиўндд ба ҳам бодаши барад
گر نپیوندد به هم بادش برد
Ҳақи з ҳар ҷинсӣ чу завҷайни офарид
حق ز هر جنسی چو زوجین آفرید
Пас натоиҷ шуд зи ҷамъияти падед
پس نتایج شد ز جمعیت پدید
ӯ бигуфт ва ӯ бигуфт аз эҳтизоз
او بگفت و او بگفت از اهتزاز
Баҳсашон шуд андарин маънии дароз
بحثشان شد اندرین معنی دراز
Маснавиро чобук ва дилхоҳ кун
مثنوی را چابک و دلخواه کن
Моҷароро мӯҷаз ва кӯтоҳ кун
ماجرا را موجز و کوتاه کن
Баъд аз он гуфташ ки гандум он кист
بعد از آن گفتش که گندم آن کیست
Гуфт амонат аз ятем бе васӣаст
گفت امانت از یتیم بی وصیست
Мол айтомаст амонати пеши ман
مال ایتام است امانت پیش من
Зонк пиндоранд моро мؤтмн
زانک پندارند ما را مؤتمن
Гуфт ман музтараму маҷрӯҳи ҳол
گفت من مضطرم و مجروححال
Ҳаст мурдори ин замон бар ман ҳалол
هست مردار این زمان بر من حلال
Ҳин ба дастурии азин гандум хӯрам
هین به دستوری ازین گندم خورم
эй амину порсоу муҳтарам
ای امین و پارسا و محترم
Гуфт муфтии зарурати ҳам тӯй
گفت مفتی ضرورت هم توی
Безаруратгар хурии муҷрими шӯй
بیضرورت گر خوری مجرم شوی
Вар зарурат ҳаст ҳам парҳез ба
ور ضرورت هست هم پرهیز به
Вари хурии бории змон он бидиҳ
ور خوری باری ضمان آن بده
Мурғи пас дар худ фурӯ рафт он замон
مرغ پس در خود فرو رفت آن زمان
Тавсанаши сари бастад аз ҷазби Аннан
توسنش سر بستد از جذب عنان
Чун бихӯрад он гандуми андар Фх бимонад
چون بخورد آن گندم اندر فخ بماند
Чанд ӯ ёсин ва алонъом хонд
چند او یاسین و الانعام خواند
Баъд дар мондан чаҳ афсӯс ва чаҳ оҳ
بعد در ماندن چه افسوس و چه آه
Пеш аз он боист ин дӯди сиёҳ
پیش از آن بایست این دود سیاه
Он замон ки ҳирс ҷанбеду ҳавас
آن زمان که حرص جنبید و هوس
Он замон май гӯи к-эии фарёдрас
آن زمان میگو کای فریادرس
Кони замони пеш аз харобӣ Басра аст
کان زمان پیش از خرابی بصره است
Бўки Басра во раҳад ҳам зон шикаст
بوک بصره وا رهد هم زان شکست
Абки лӣ ё боке ё соклӣ
ابک لی یا باکیی یا ثاکلی
Қабл ҳдми албсраҳу алмўслӣ
قبل هدم البصرة و الموصلی
Наҳ алӣ қабл мўтии воғтФр
نح علی قبل موتی واغتفر
Лои тнҳи лии баъди мўтии востбр
لا تنح لی بعد موتی واصطبر
Абки лӣ қабл сбўрии фии алнўӣ
ابک لی قبل ثبوری فیالنوی
Баъди тӯфони алнўии хули албко
بعد طوفان النوی خل البکا
Он замон ки дев мешуд роҳи зан
آن زمان که دیو میشد راهزن
Он замон боист ёсини хондан
آن زمان بایست یاسین خواندن
Пеш аз онк ашкстаҳ гардад корвон
پیش از آنک اشکسته گردد کاروان
Он замон чӯбак бизан эй посбон
آن زمان چوبک بزن ای پاسبان