Воъизиро гуфт рӯзии соилӣ

واعظی را گفت روزی سایلی

К-эии ту минбарро суннитар қойилӣ

کای تو منبر را سنی‌تر قایلی

Як сؤолстм бигӯ эй зўи лбоб

یک سؤالستم بگو ای ذو لباب

Андарин маҷлиси саволамро ҷавоб

اندرین مجلس سؤالم را جواب

Бар сари борӯи яке мурғӣ нишаст

بر سر بارو یکی مرغی نشست

Аз сар ва аз дам кдоминш бааст

از سر و از دم کدامینش بهست‌؟

Гуфт агар рӯйиш ба шаҳру дам ба даҳ

گفت اگر رویش به شهر و دم به ده

Рӯй ӯ аз дам ӯ май дон ки ба

روی او از دم او می‌دان که به

Вар сӯй шаҳраст дами рӯйиш ба даҳ

ور سوی شهرست دم‌، رویش به ده

Хоки он дам бош ва аз рӯйиши бҷаҳ

خاک آن دم باش و از رویش بجه

Мурғ бо пар май пурд то ошён

مرغ با پر می‌پرد تا آشیان

Пар мардум ҳимматаст эй мардумон

پر مردم همّت است ای مردمان

Ошиқӣ ки олӯда шуд дар хайру шар

عاشقی که آلوده شد در خیر و شر

Хайру шари мангар ту дар ҳиммати нигар

خیر و شر منگر تو در همّت نگر

Боз агар бошад сипед ва бе назир

باز اگر باشد سپید و بی‌نظیر

Чунк сайдаш мӯш бошад шуд ҳақир

چونک صیدش موش باشد شد حقیر

Вар буд чғдӣу майл ӯ ба шоҳ

ور بود جغدی و میل او به شاه

ӯ сар бозаст мангар дар кулоҳ

او سر بازست منگر در کلاه

Одамӣ бар қади як ташти хамир

آدمی بر قد یک طشت خمیر

Бар фузуд аз осмон ва аз асир

بر فزود از آسمان و از اثیر

Ҳеҷ крмно шунид ин осмон

هیچ «کرمنا» شنید این آسمان‌؟

Ки шунид ин одамии пари ғамон

که شنید این آدمی پر غمان

Бар замину чарх арза кард кас

بر زمین و چرخ عرضه کرد کس‌؟

Хӯбӣу ақлу ибороту ҳавас

خوبی و عقل و عبارات و هوس‌؟

Ҷилва кардӣ ҳеҷ ту бар осмон

جلوه کردی هیچ تو بر آسمان‌؟

Хӯбӣ рӯйу исобат дар гумон

خوبی روی و اصابت در گمان‌؟

Пеши сӯратҳои ҳаммом эй валад

پیش صورت‌های حمام ای ولد

Арза кардӣ ҳеҷ сими андоми худ

عرضه کردی هیچ سیم‌اندام خود‌؟

Бигузарӣ зон нақшҳои ҳам чу ҳур

بگذری زان نقش‌های هم‌چو حور

Ҷилваи оре бо ъҷўзи ним кӯр

جلوه آری با عجوز نیم‌کور

Дар ъаҷуза чист ки эшонро набӯд

در عجوزه چیست که ایشان را نبود‌؟

Ки туро зон нақшҳо бо худ рабӯд

که ترا زان نقش‌ها با خود ربود‌؟

Ту нагӯйӣ ман бигӯям дар баён

تو نگویی من بگویم در بیان

Ақлу ҳису дарак ва тадбирасту ҷон

عقل و حس و درک و تدبیرست و جان

Дар ъаҷузаи ҷон омезиш кунӣаст

در عجوزه جان آمیزش‌کنیست

Сӯрати гармобаҳоро рӯҳ нест

صورت گرمابه‌ها را روح نیست

Сӯрати гармобагар ҷунбиш кунад

صورت گرمابه گر جنبش کند

Дар замон ӯ аз ъаҷуза бар кунад

در زمان او از عجوزه بر کند

Ҷон чаҳ бошад бо хабар аз хайру шар

جان چه باشد با خبر از خیر و شر

Шод бо эҳсону гирён аз зарар

شاد با احسان و گریان از ضرر

Чун сару моҳият ҷон мухбираст

چون سر و ماهیت جان مخبرست

Ҳар ки ӯ огоҳтар бо ҷон тараст

هر که او آگاه‌تر با جان‌ترست

Рӯҳро таъсии огоҳӣ буд

روح را تاثیر آگاهی بود

Ҳар киро ин беш аллоҳӣ буд

هر که را این بیش‌، اللهی بود

Чун хабарҳо ҳаст беруни зини ниҳод

چون خبرها هست بیرون زین نهاد

Бошад ин ҷонҳо дар он майдони ҷамод

باشد این جان‌ها در آن میدان جماد

Ҷони аввали мазҳар даргоҳ шуд

جان اول مظهر درگاه شد

Ҷони ҷони худ мазҳар аллоҳ шуд

جان جان خود مظهر الله شد

Он млоики ҷумлаи ақл ва ҷон баданд

آن ملایک جمله عقل و جان بدند

Ҷон нав омад ки ҷисм он баданд

جان نو آمد که جسم آن بدند

Аз саодат чун бар он ҷон бар заданд

از سعادت چون بر آن جان بر زدند

Ҳам чу тани он рӯҳро ходим шуданд

هم‌چو تن آن روح را خادم شدند

Он блис аз ҷон аз он сари барда буд

آن بلیس از جان از آن سر برده بود

Як нашуд бо ҷон ки узви мурда буд

یک نشد با جان که عضو مرده بود

Чун набӯдаш он фидоӣ он нашуд

چون نبودش آن فدای آن نشد

Дасти бишкастаи мутӣъ ҷон нашуд

دست بشکسته مطیع جان نشد

Ҷон нашуд ноқисгар он узваши шикаст

جان نشد ناقص گر آن عضوش شکست

Кон бадаст ӯст тавонад кард ҳаст

کان بدست اوست تواند کرد هست

Сар дигар ҳаст кӯи гӯш дигар

سر دیگر هست کو گوش دگر

Тӯтӣии кӯи мустаъиди он шукр

طوطیی کو مستعد آن شکر

Тӯтӣони хосро қндисти жарф

طوطیان خاص را قندیست ژرف

Тӯтӣони ом аз он хури бастаи тараф

طوطیان عام از آن خور بسته طرف

Кӣ чшди дарвеши сӯрат зон закот

کی چشد درویش صورت زان زکات

Маънисти он на Фъўлни фоилот

معنیست آن نه فعولن فاعلات

Аз хари исо дареғаш нест қанд

از خر عیسی دریغش نیست قند

Лек хар омад ба хилқат ки писанд

لیک خر آمد به خلقت که پسند

Қанди харрогар тараб ангехтӣ

قند خر را گر طرب انگیختی

Пеши хари қнтори шукри рехтӣ

پیش خر قنطار شکر ریختی

Маънӣ нахатм алии аФўоҳҳм

معنی نختم علی افواههم

Ин шинос инаст раҳи рӯро муҳим

این شناس اینست ره‌رو را مهم

То зи роҳи хотами пайғомбарон

تا ز راه خاتم پیغامبران

Бўк бар хезади зи лаби хатми гарон

بوک بر خیزد ز لب ختم گران

Хатмҳое ки анбиёи бгзоштнд

ختم‌هایی که انبیا بگذاشتند

Он бад-ӣн Аҳмадӣ бардоштанд

آن به دین احمدی برداشتند

Қуфлҳои нокушодаи монда буд

قفل‌های ناگشاده مانده بود

Аз кафи анои Фтҳнои бргшўд

از کف انا فتحنا برگشود

ӯ шафиъаст ин ҷаҳон ва он ҷаҳон

او شفیع است این جهان و آن جهان

Ин ҷаҳони зии дайну онҷои зии ҷинон

این جهان زی دین و آنجا زی جنان

Ин ҷаҳон гуяд ки ту раҳашони намо

این جهان گوید که تو رهشان نما

Вон ҷаҳон гуяд ки ту маашони намо

وآن جهان گوید که تو مهشان نما

Пешааш андари зуҳӯр ва дар коммун

پیشه‌اش اندر ظهور و در کمون

Аҳади қавмии анҳми лои иълмўн

اهد قومی انهم لا یعلمون

Боз гашта аз дам ӯ ҳар ду боб

باز گشته از دم او هر دو باب

Дар ду олами даъват ӯ мустаҷоб

در دو عالم دعوت او مستجاب

Баҳри ин хотам шудаст ӯ ки ба ҷӯад

بهر این خاتم شدست او که به جود

Мисли ӯ на буд ва на хоҳанд буд

مثل او نه بود و نه خواهند بود

Чунк дар санъати баради устоди даст

چونک در صنعت برد استاد دست

На ту гӯйии хатми санъат бар ту аст

نه تو گویی ختم صنعت بر تو است

Дар кушоди хатмҳо ту хотамӣ

در گشاد ختم‌ها تو خاتمی

Дар ҷаҳони рӯҳи бахашони ҳотамӣ

در جهان روح‌بخشان حاتمی

Ҳаст ашороти мҳмдолмрод

هست اشارات محمدالمراد

Кули кушоди андари кушоди андари кушод

کل گشاد اندر گشاد اندر گشاد

Сад ҳазорон офарин бар ҷон ӯ

صد هزاران آفرین بر جان او

Бар қудуму даври фарзандон ӯ

بر قدوم و دور فرزندان او

Он Халифаи зодагони мқблш

آن خلیفه‌زادگان مقبلش

Зодаанд аз унсури ҷону дилаш

زاده‌اند از عنصر جان و دلش

Гар зи Бағдод ва ҳарӣ ё аз рай анд

گر ز بغداد و هری یا از ری‌اند

Бе мизоҷи обу гули насл вай анд

بی‌مزاج آب و گل نسل وی‌اند

Шохи гул ҳар ҷо ки равед ҳам гуласт

شاخ گل هر جا که روید هم گلست

Хами мл ҳар ҷо ки ҷӯшад ҳам млст

خم مل هر جا که جوشد هم ملست

Гар зи мағриб бар занад хуршеди сар

گر ز مغرب بر زند خورشید سر

Айн хуршедаст на чиз дигар

عین خورشیدست نه چیز دگر

Айби чинонро азин дами кӯри дор

عیب‌چینان را ازین دم کور دار

Ҳам бстории худ эй кирдигор

هم به ستّاری خود ای کردگار

Гуфт ҳақи чашми хафоаши бдхсол

گفت حق چشم خفاش بدخصال

Бастаам ман зи офтоб бе мисол

بسته‌ام من ز آفتاب بی‌مثال

Аз назарҳои хафоаш каму кост

از نظرهای خفاش کم و کاست

Анҷуми он шамс низ андар хафост

انجم آن شمس نیز اندر خفاست