Мустафо гуфташ к-эии иқболи ҷӯ
مصطفی گفتش کای اقبالجو
Андарин ман мешавам анбози ту
اندرین من میشوم انباز تو
Ту вакилам бош нимӣ баҳри ман
تو وکیلم باش نیمی بهر من
Муштарии шӯ қабз кун аз ман саман
مشتری شو قبض کن از من ثمن
Гуфт сад хизмат кунам рафт он замон
گفت صد خدمت کنم رفت آن زمان
Сӯии хонаи он ҷуҳуд бе амон
سوی خانهٔ آن جهود بیامان
Гуфт бо худ каз кафи Тифлони гуҳар
گفت با خود کز کف طفلان گهر
Пас тавон осон харидан эй падар
پس توان آسان خریدن ای پدر
Ақлу имонро азин Тифлони гӯл
عقل و ایمان را ازین طفلان گول
Май хирад бо малики дунёи деви ғӯл
میخرد با ملک دنیا دیو غول
Ончунон зинат диҳад мурдор ро
آنچنان زینت دهد مردار را
Ки хиради зишони ду сад гулзор ро
که خرد زیشان دو صد گلزار را
Он чунон маҳтоб паймоед ба саҳар
آنچنان مهتاب پیماید به سحر
Каз хасони сад кӣса бирабоед ба саҳар
کز خسان صد کیسه برباید به سحر
Анбиёашон тоҷирӣ омухтанд
انبیاشان تاجری آموختند
Пеши эшон шамъ дайн афрӯхтанд
پیش ایشان شمع دین افروختند
Деву ғӯли соҳир аз саҳару набард
دیو و غول ساحر از سحر و نبرد
Анбиёро дар назарашон зишт кард
انبیا را در نظرشان زشت کرد
Зишт гирданд ба ҷодуии аду
زشت گرداند به جادویی عدو
То талоқ уфтад миёни ҷуфту шӯ
تا طلاق افتد میان جفت و شو
Дидаҳоашонро ба саҳар ме дӯхтанд
دیدههاشان را به سحر میدوختند
То чунин ҷавҳар ба хаси бФрўхтнд
تا چنین جوهر به خس بفروختند
Ин гуҳар аз ҳар ду олам бартараст
این گهر از هر دو عالم برترست
Ҳин бихари зини Тифли ҷоҳил кӯ хараст
هین بخر زین طفل جاهل کو خرست
Пеши хари хрмҳраҳ ва гавҳар якеаст
پیش خر خرمهره و گوهر یکیست
Он ашкро дар дар ва дарё шаккӣаст
آن اشک را در دُر و دریا شکیست
Мункир баҳраст ва гавҳарҳои ӯ
منکر بحرست و گوهرهای او
Кӣ буд ҳайвон дару перояи ҷӯ
کی بود حیوان در و پیرایهجو
Дар сари ҳайвон худо наниҳода аст
در سر حیوان خدا ننهاده است
Кӯ буд дар банди лаълу дрпрст
کو بود در بند لعل و درپرست
Мари харонро ҳеҷ дидӣ гӯши вор
مر خران را هیچ دیدی گوشوار
Гӯшу ҳуши хар буд дар сабзаи зор
گوش و هوش خر بود در سبزهزار
Аҳсани алтқўим дар волтин бихон
احسن التقویم در والتین بخوان
Ки гиромӣ гавҳараст эй дӯсти ҷон
که گرامی گوهرست ای دوست جان
Аҳсани алтқўим аз арш ӯ фузун
احسن التقویم از عرش او فزون
Аҳсани алтқўим аз фикрати бурун
احسن التقویم از فکرت برون
Гар бигӯям қимати ин мумтанеъ
گر بگویم قیمت این ممتنع
Ман бисӯзам ҳам бисӯзад мустамеъ
من بسوزم هم بسوزد مستمع
Лаб бабанд ӣнҷоу хари ин сӯи марон
لب ببند اینجا و خر این سو مران
Рафт ин садиқи сӯии он харон
رفت این صدیق سوی آن خران
Ҳалқа дар зад чу дарро бар гушӯд
حلقه در زد چو در را بر گشود
Рафт бе худ дар сарои он ҷуҳуд
رفت بیخود در سرای آن جهود
Бе худу сармасту пар оташ нишаст
بیخود و سرمست و پر آتش نشست
Аз даҳонаш баси каломи талхи ҷуст
از دهانش بس کلام تلخ جست
Кин вале аллоҳро чун май занӣ
کین ولی الله را چون میزنی
Ин чаҳ ҳқдст эй адуи равшанӣ
این چه حقدست ای عدو روشنی
Гар турои сдқисти андари дайни худ
گر ترا صدقیست اندر دین خود
Зулм бар содиқи дилат чун ме диҳад
ظلم بر صادق دلت چون میدهد
эй ту дар дайни ҷуҳудии мода Эй
ای تو در دین جهودی مادهای
Кини гумони дории ту бар шаҳи зода Эй
کاین گمان داری تو بر شهزادهای
Дар ҳамаи зи ойӣнаи кжсози худ
در همه ز آیینهٔ کژساز خود
Мангар эй мардӯди нафрини абад
منگر ای مردود نفرین ابد
Ончи он дам аз лаби садиқи ҷуст
آنچ آن دم از لب صدیق جست
Гар бигӯям гум кунӣ ту пойу даст
گر بگویم گم کنی تو پای و دست
Он инобиъи алҳкми ҳам чун Фурот
آن ینابیع الحکم همچون فرات
Аз даҳон ӯ давон аз бе ҷаҳот
از دهان او دوان از بیجهات
Ҳам чу аз сангӣ ки обӣ шуд равон
همچو از سنگی که آبی شد روان
На зи паҳлу моя дорад на аз миён
نه ز پهلو مایه دارد نه از میان
Аспр худ карда ҳақи он санг ро
اسپر خود کرده حق آن سنگ را
Бар кушодаи оби минорнг ро
بر گشاده آب مینارنگ را
Ҳам чунонк аз чашмаи чашми ту нур
همچنانک از چشمهٔ چشم تو نور
ӯ равон кардаст бебухлу Фтўр
او روان کردست بیبخل و فتور
На зи пиҳи он моя дорад на зи пӯст
نه ز پیه آن مایه دارد نه ز پوست
Рӯй пӯшӣ кард дар эҷоди дӯст
رویپوشی کرد در ایجاد دوست
Дар халои гӯши боди ҷозибаш
در خلای گوش باد جاذبش
Мадраки сидқи калому козибаш
مدرک صدق کلام و کاذبش
Он чаҳ бодаст андари он хиради устихон
آن چه بادست اندر آن خرد استخوان
Кӯи пазиради ҳарфу савт қисса хон
کو پذیرد حرف و صوت قصهخوان
Устихон ва бод рӯпӯшасту бас
استخوان و باد روپوشست و بس
Дар ду олами ғайр яздон нест кас
در دو عالم غیر یزدان نیست کس
Мустамеъ ӯ қойил ӯ бе эҳтиҷоб
مستمع او قایل او بیاحتجاب
Зонк алознони ман алрос эй мсоб
زانک الاذنان من الراس ای مثاب
Гуфт раҳматгар ҳаме ояд бирав
گفت رحمت گر همیآید برو
Зар бидиҳ бастонаш эй икроми ху
زر بده بستانش ای اکرامخو
Аз маниши вои хар чу май сӯзади дилат
از منش وا خر چو میسوزد دلت
Беминнат ҳал менагардад мушкилат
بیمنت حل می نگردد مشکلت
Гуфт сад хизмат кунам панҷсад суҷуд
گفت صد خدمت کنم پانصد سجود
Банда Эй дорам тан аспеду ҷуҳуд
بندهای دارم تن اسپید و جهود
Тани сипеду дил сёҳстш бигир
تن سپید و دل سیاهستش بگیر
Дар ивази даҳ тани сиёҳу дили мунир
در عوض ده تن سیاه و دل منیر
Пас фиристод ва биоварад он ҳамам
پس فرستاد و بیاورد آن همام
Буд алҳақ сахти зебои он ғулом
بود الحق سخت زیبا آن غلام
Ончунон ки монад ҳайрони он ҷуҳуд
آنچنان که ماند حیران آن جهود
Он дил чун сангаш аз ҷо рафт зуд
آن دل چون سنگش از جا رفت زود
Ҳолат сӯрат прессатон ин буд
حالت صورتپرستان این بود
Сангашон аз сӯратии мумин буд
سنگشان از صورتی مومین بود
Боз кард астизаҳ ва розӣ нашуд
باز کرد استیزه و راضی نشد
Ки барин афзӯн бидиҳ бе ҳеҷ бад
که برین افزون بده بیهیچ بد
Як нассоби нуқраи ҳам бар вай фузуд
یک نصاب نقره هم بر وی فزود
То ки розии гашти ҳирси он ҷуҳуд
تا که راضی گشت حرص آن جهود