Раҳмаи аллоҳ алайҳ гуфта аст

رحمة الله علیه گفته است

Зикри шаҳи Маҳмӯди ғозӣ суфта аст

ذکر شه محمود غازی سفته است

Каз ғзои ҳинди пеш он ҳамам

کز غزای هند پیش آن همام

Дар ғанимати аўФтодши як ғулом

در غنیمت اوفتادش یک غلام

Пас Халифа ш кард ва бар тахташи нишонд

پس خلیفه‌ش کرد و بر تختش نشاند

Бар сипаҳи бгзидш ва фарзанд хонд

بر سپه بگزیدش و فرزند خواند

Тӯлу арзу васфи қиссаи ту ба ту

طول و عرض و وصف قصه تو به تو

Дар каломи он бузург дайн биҷӯ

در کلام آن بزرگ دین بجو

Ҳосили он кӯдаки барин тахти нзор

حاصل آن کودک برین تخت نضار

Шастаи паҳлавии Қубоди шаҳриёр

شسته پهلوی قباد شهریار

Гиря кардӣ ашк меронадӣ бисӯз

گریه کردی اشک می‌راندی بسوز

Гуфт шаҳ ӯро к-эии пирӯзи рӯз

گفت شه او را کای پیروز روز

Аз чаҳгаре давлатат шуд ногувор

از چه گریی دولتت شد ناگوار

Фавқи амлокии қарини шаҳриёр

فوق املاکی قرین شهریار

Ту барин тахту вазирону сипоҳ

تو برین تخت و وزیران و سپاه

Пеши тахтат саф зада чун наҷму моҳ

پیش تختت صف زده چون نجم و ماه

Гуфт кӯдак гиря ам зонаст зор

گفت کودک گریه‌ام زانست زار

Ки марои модар дар он шаҳру диёр

که مرا مادر در آن شهر و دیار

Аз туам таҳдид кардӣ ҳар замон

از توم تهدید کردی هر زمان

Бинмт дар дасти Маҳмӯди Арсалон

بینمت در دست محمود ارسلان

Пас падари мари модарамро дар ҷавоб

پس پدر مر مادرم را در جواب

Ҷанг кардӣ кин чаҳ хашмасту азоб

جنگ کردی کین چه خشمست و عذاب

наменаёбӣ ҳеҷ нафринӣ дигар

می‌نیابی هیچ نفرینی دگر

Зини чунин нафрини мӯҳлики саҳлтар

زین چنین نفرین مهلک سهلتر

Сахт бераҳмӣу баси сангини дилӣ

سخت بی‌رحمی و بس سنگین‌دلی

Ки ба сад шамшер ӯро қотилӣ

که به صد شمشیر او را قاتلی

Ман з гуфт ҳар ду ҳайрони гштмӣ

من ز گفت هر دو حیران گشتمی

Дар дил афтодӣ марои биму ғамӣ

در دل افتادی مرا بیم و غمی

То чаҳ дӯзах хуаст Маҳмӯд эй аҷаб

تا چه دوزخ‌خوست محمود ای عجب

Ки мисл гаштаст дар ?вилу крб

که مثل گشتست در ویل و کرب

Ман ҳамеи лрзидмӣ аз бими ту

من همی‌لرزیدمی از بیم تو

Ғофил аз икром ва аз таъзими ту

غافل از اکرام و از تعظیم تو

Модарами кӯ то бибинад ин замон

مادرم کو تا ببیند این زمان

Мари маро бар тахт эй шоҳи ҷаҳон

مر مرا بر تخت ای شاه جهان

Фақри он Маҳмӯди тест эй бе сът

فقر آن محمود تست ای بی‌سعت

Табъи азуи доими ҳамеи трсондт

طبع ازو دایم همی ترساندت

Гар бадонеи раҳми ин Маҳмӯди род

گر بدانی رحم این محمود راد

Хуш бигӯе оқибати Маҳмӯди бод

خوش بگویی عاقبت محمود باد

Фақри он Маҳмӯди тест эй бими дил

فقر آن محمود تست ای بیم‌دل

Кам шинави зини модари табъи мзл

کم شنو زین مادر طبع مضل

Чун шикор фақр кардӣ ту яқин

چون شکار فقر کردی تو یقین

Ҳам чўкўдки ашки бории явми дайн

هم‌چوکودک اشک باری یوم دین

Гарчи андари парвариш тан модараст

گرچه اندر پرورش تن مادرست

Лек аз сад душманат душман тараст

لیک از صد دشمنت دشمن‌ترست

Тан чу шуд бемори дору ҷӯат кард

تن چو شد بیمار دارو جوت کرد

Вар қавӣ шуд мари туро тоғӯт кард

ور قوی شد مر ترا طاغوت کرد

Чун зираи дони ин тани пари ҳайф ро

چون زره دان این تن پر حیف را

Неи шторо шояд ва на сиФ ро

نی شتا را شاید و نه صیف را

Ёр бад некӯаст баҳри сабр ро

یار بد نیکوست بهر صبر را

Ки кушояди сабр кардани садр ро

که گشاید صبر کردن صدر را

Сабри ма бо шаб мунаввар дорадаш

صبر مه با شب منور داردش

Сабри гул бо хор азФр дорадаш

صبر گل با خار اذفر داردش

Сабри шери андари миёни Фрсу хӯн

صبر شیر اندر میان فرث و خون

Карда ӯро ноъши ибни аллбўн

کرده او را ناعش ابن اللبون

Сабри ҷумлаи анбиё бо мункирон

صبر جملهٔ انبیا با منکران

Кардашон хоси ҳақу соҳиби қирон

کردشان خاص حق و صاحب‌قران

Ҳар киро бинии яке ҷомаи дуруст

هر که را بینی یکی جامه درست

Донк ӯ онро ба сабру касби ҷуст

دانک او آن را به صبر و کسب جست

Ҳаркиро дидӣ бараҳна ва бе наво

هرکه را دیدی برهنه و بی‌نوا

Ҳаст бар бесабрӣ ӯ он гўо

هست بر بی‌صبری او آن گوا

Ҳаркии мстўҳш буд пари ғуссаи ҷон

هرکه مستوحش بود پر غصه جان

Карда бошад бо дағоеи ақтрон

کرده باشد با دغایی اقتران

Сабр агар кардӣу алиф бо вафо

صبر اگر کردی و الف با وفا

Аз фироқ ӯ нахурдӣ ин қафо

از فراق او نخوردی این قفا

Хуй бо ҳақи сохтӣ чун ангабин

خوی با حق ساختی چون انگبین

Бо лбн ки лои аҳби алоФлин

با لبن که لا احب الافلین

Лоҷарам танҳо нмондии ҳам чунон

لاجرم تنها نماندی هم‌چنان

Ки оташии монда ба роҳ аз корвон

که آتشی مانده به راه از کاروان

Чун з бе сабрии қарин ғайр шуд

چون ز بی‌صبری قرین غیر شد

Дар фироқаши пари ғам ва бехайр шуд

در فراقش پر غم و بی‌خیر شد

Суҳбатат чун ҳаст зари даҳ диҳӣ

صحبتت چون هست زر ده‌دهی

Пеши хоин чун амонат ме наҳй

پیش خاین چون امانت می‌نهی

Хуй бо ӯ кун ки амонатҳои ту

خوی با او کن که امانتهای تو

Омн ояд аз уфӯл ва аз ътў

آمن آید از افول و از عتو

Хуй бо ӯ кун ки хуро офарид

خوی با او کن که خو را آفرید

Хуйҳои анбиёро парваред

خویهای انبیا را پرورید

Баррае бидиҳии рама бозат диҳад

بره‌ای بدهی رمه بازت دهد

Прўрндаҳ ҳар сифати худ раб буд

پرورندهٔ هر صفت خود رب بود

Барраи пеши гург амонат ме наҳй

بره پیش گرگ امانت می‌نهی

Гургу Юсуфро мФрмои ҳамраҳе

گرگ و یوسف را مفرما همرهی

Гург агар бо ту намояди рӯбаҳӣ

گرگ اگر با تو نماید روبهی

Ҳин макун бовар ки ноед зу баӣ

هین مکن باور که ناید زو بهی

Ҷоҳил ар бо ту намояди ҳам дилӣ

جاهل ار با تو نماید هم‌دلی

Оқибат захмат занад аз ҷоҳилӣ

عاقبت زخمت زند از جاهلی

ӯ ду олат дораду хунсо буд

او دو آلت دارد و خنثی بود

Феъл ҳар ду бегумон пайдо шавад

فعل هر دو بی‌گمان پیدا شود

ӯ зикрро аз занон пинҳон кунад

او ذکر را از زنان پنهان کند

То ки худро хоҳар эшон кунад

تا که خود را خواهر ایشان کند

Шула аз мардон ба каф пинҳон кунад

شله از مردان به کف پنهان کند

То ки худро ҷинси он мардон кунад

تا که خود را جنس آن مردان کند

Гуфт яздон зон каси мактум ӯ

گفت یزدان زان کس مکتوم او

Шула Эй созем бар хартум ӯ

شله‌ای سازیم بر خرطوم او

То ки биноёни мо зон зўи даллол

تا که بینایان ما زان ذو دلال

Дар нёинд аз фан ӯ дар ҷувол

در نیایند از فن او در جوال

Ҳосили онк аз ҳар зикр ноед нарай

حاصل آنک از هر ذکر ناید نری

Ҳин зи ҷоҳили тарс агар дониши варӣ

هین ز جاهل ترس اگر دانش‌وری

Дӯстии ҷоҳили ширини сухан

دوستی جاهل شیرین‌سخن

Кам шинав кон ҳаст чун сами куҳан

کم شنو کان هست چون سم کهن

Ҷони модари чашм равшан гуядат

جان مادر چشم روشن گویدت

Ҷузи ғаму ҳасрат аз он нФзўидт

جز غم و حسرت از آن نفزویدت

Мари падарро гуяд он модари ҷҳор

مر پدر را گوید آن مادر جهار

Ки зи мактаб бача ам шуд бас назор

که ز مکتب بچه‌ام شد بس نزار

Аз зани дигар гараш овараде

از زن دیگر گرش آوردیی

Бар ваии ин ҷавру ҷафо кам карде

بر وی این جور و جفا کم کردیی

Аз ҷузи тугар бадии ин бача ам

از جز تو گر بدی این بچه‌ام

Ин фишори он зан бигуфтӣ низ ҳам

این فشار آن زن بگفتی نیز هم

Ҳин бҷаҳи зини модару тибоӣ ӯ

هین بجه زین مادر و تیبای او

Силии бобо ба аз ҳалвоӣ ӯ

سیلی بابا به از حلوای او

Ҳаст модари нафасу бобои ақли род

هست مادر نفس و بابا عقل راد

Аввалаши танагӣу охири сад кушод

اولش تنگی و آخر صد گشاد

эйдиҳанда ақлҳо фарёди рас

ای دهندهٔ عقلها فریاد رس

То нахоҳӣ ту нахоҳад ҳеҷ кас

تا نخواهی تو نخواهد هیچ کس

Ҳам талаб аз тест ва ҳам он некӯӣ

هم طلب از تست و هم آن نیکوی

Мо кӣем аввали тӯии охири тӯй

ما کییم اول توی آخر توی

Ҳам бигӯ ту ҳам ту бишинав ҳам ту бош

هم بگو تو هم تو بشنو هم تو باش

Мо ҳамаи лошим бо чандини тарош

ما همه لاشیم با چندین تراش

Зини ҳаволаи рағбатафзо дар суҷуд

زین حواله رغبت افزا در سجود

Коҳилии ҷабри мФрсту хумуд

کاهلی جبر مفرست و خمود

Ҷабр бошад пару боли комилон

جبر باشد پر و بال کاملان

Ҷабри ҳам зиндону банди коҳилон

جبر هم زندان و بند کاهلان

Ҳам чу оби нили дони ин ҷабр ро

هم‌چو آب نیل دان این جبر را

Оби муъминроу хӯни мари габр ро

آب مؤمن را و خون مر گبر را

Боли бозонро сӯии султони барад

بال بازان را سوی سلطان برد

Боли зоғонро ба гӯристони барад

بال زاغان را به گورستان برد

Бози гирд акнӯн ту дар шарҳи адам

باز گرد اکنون تو در شرح عدم

Ки чу позҳрсту пиндоряши сам

که چو پازهرست و پنداریش سم

Ҳам чу ҳндўбчаҳи ҳин эй хоҷа тоаш

هم‌چو هندوبچه هین ای خواجه‌تاش

Рӯи зи Маҳмӯди адам тарсон мабош

رو ز محمود عدم ترسان مباش

Аз вуҷӯдии тарс ки акнӯн дар вае

از وجودی ترس که اکنون در ویی

Он хаёлати лошӣ ва ту лои ше

آن خیالت لاشی و تو لا شیی

Лошиӣ бар лошиӣ ошиқ шудаст

لاشیی بر لاشیی عاشق شدست

Ҳеҷ неи мари ҳеҷ неро раҳ задаст

هیچ نی مر هیچ نی را ره زدست

Чун бурун шуд ин хаёлот аз миён

چون برون شد این خیالات از میان

Гашти номаъқӯли ту бар ту аён

گشت نامعقول تو بر تو عیان