Рост гуфтаст он сипаҳдори башар
راست گفتهست آن سپهدار بشر
Ки ҳар онк кард аз дунёи гузар
که هر آنک کرد از دنیا گذر
Несташ дарду дареғу ғабни мӯат
نیستش درد و دریغ و غبن موت
Блак ҳасташ сад дареғ аз баҳри фӯт
بلک هستش صد دریغ از بهر فوت
Ки чаро қибла накардам марг ро
که چرا قبله نکردم مرگ را
Махзан ҳар давлат ва ҳар барг ро
مخزن هر دولت و هر برگ را
Қибла кардам ман ҳамаи умр аз ҳавл
قبله کردم من همه عمر از حول
Он хёлотӣ ки гум шуд дар аҷал
آن خیالاتی که گم شد در اجل
Ҳасрати он мурдагон аз марг нест
حسرت آن مردگان از مرگ نیست
Зонаст кандар нақшҳо кардем ист
زانست کاندر نقشها کردیم ایست
Мо надидем ин ки он нақшасту каф
ما ندیدیم این که آن نقش است و کف
Кафи з дарё ҷунбад ва ёбад алаф
کف ز دریا جنبد و یابد علف
Чунк баҳри афканди кафҳоро ба бар
چونک بحر افکند کفها را به بر
Ту бгўрстони рӯи он кафҳо нигар
تو بگورستان رو آن کفها نگر
Пас бигӯ кӯи ҷунбишу ҷавлонатон
پس بگو کو جنبش و جولانتان
Баҳр афкандаст дар буҳронатон
بحر افکندست در بحرانتان
То бигӯяндат ба лаби неи бал ба ҳол
تا بگویندت به لب نی بل به حال
Ки з дарё кун на аз мо ин савол
که ز دریا کن نه از ما این سؤال
Нақш чун каф кӣ биҷунбад бе зи мавҷ
نقش چون کف کی بجنبد بی ز موج
Хок бебодӣ куҷо ояд бар авҷ
خاک بی بادی کجا آید بر اوج
Чун ғубор нақш дидӣ боди байн
چون غبار نقش دیدی باد بین
Каф чу дидӣ қулзуми эҷоди байн
کف چو دیدی قلزم ایجاد بین
Ҳин бибин каз ту назар ояд ба кор
هین ببین کز تو نظر آید به کار
Боқӣати шҳмӣу лаҳмии пуду тор
باقیت شحمی و لحمی پود و تار
Шҳми ту дар шамъҳо нафузуд тоб
شحم تو در شمعها نفزود تاب
Лаҳми ту махмурро номади кабоб
لحم تو مخمور را نامد کباب
Дар гудози ин ҷумлаи танро дар басар
در گداز این جمله تن را در بصر
Дар назари рӯ дар назари рӯ дар назар
در نظر رو در نظر رو در نظر
Як назари ду газ ҳаме бинад зи роҳ
یک نظر دو گز همیبیند ز راه
Як назари ду кун дид ва рӯй шоҳ
یک نظر دو کون دید و روی شاه
Дар миёни ин ду фарқӣ бе шумор
در میان این دو فرقی بیشمار
Серумаи ҷӯи валлоҳи аълами болсрор
سرمه جو والله اعلم بالسرار
Чун шунидӣ шарҳи баҳри нестӣ
چون شنیدی شرح بحر نیستی
Кӯш доим то барин баҳри истӣ
کوش دایم تا برین بحر ایستی
Чунк асли коргоҳ он нестӣаст
چونک اصل کارگاه آن نیستیست
Ки хало ва бе нишонаст ва тиҳӣаст
که خلا و بینشانست و تهیست
Ҷумлаи устодони паии изҳори кор
جمله استادان پی اظهار کار
Нестии ҷӯянду ҷои инкисор
نیستی جویند و جای انکسار
Лоҷарами устоди устодони самад
لاجرم استاد استادان صمد
Коргоҳаши нестӣу ло буд
کارگاهش نیستی و لا بود
Ҳар куҷои ин нестӣ афзӯн тараст
هر کجا این نیستی افزونترست
Кори ҳақу коргоҳаш он сараст
کار حق و کارگاهش آن سرست
Нестӣ чун ҳаст болоиини тибқ
نیستی چون هست بالایین طبق
Бар ҳамаи бурданди даравишони сабақ
بر همه بردند درویشان سبق
Хоссаи дарвешӣ ки шуд беҷисму мол
خاصه درویشی که شد بی جسم و مال
Кори фақр ҷисм дорад на савол
کار فقر جسم دارد نه سؤال
Соил он бошад ки мол ӯ гудохт
سایل آن باشد که مال او گداخت
Қонеъ он бошад ки ҷисми хеши бохт
قانع آن باشد که جسم خویش باخت
Пас зи дард акнӯн шикоят бар мадор
پس ز درد اکنون شکایت بر مدار
Кӯаст сӯй нест аспии роҳвор
کوست سوی نیست اسپی راهوار
Ин қадари гуфтеми боқӣ фикр кун
این قدر گفتیم باقی فکر کن
Фикр агар ҷомид буд рӯ зикр кун
فکر اگر جامد بود رو ذکر کن
Зикри оради фикрро дар эҳтизоз
ذکر آرد فکر را در اهتزاز
Зикрро хуршеди ин афсурдаи соз
ذکر را خورشید این افسرده ساز
Асли худ ҷазбааст лек эй хоҷа тоаш
اصل خود جذبه است لیک ای خواجهتاش
Кор кун мавқуфи он ҷазба мабош
کار کن موقوف آن جذبه مباش
Зонк тарки кор чун нозӣ буд
زانک ترک کار چون نازی بود
Ноз кӣ дар хӯрд ҷонбозӣ буд
ناز کی در خورد جانبازی بود
На қабули андеш на рад эй ғулом
نه قبول اندیش نه رد ای غلام
Амрро ва наҳйро май байни мудом
امر را و نهی را میبین مدام
Мурғи ҷазбаи ногаҳони пурди з ъаш
مرغ جذبه ناگهان پرد ز عش
Чун бидидӣ субҳи шамъ онгаҳ бикаш
چون بدیدی صبح شمع آنگه بکش
Чашмҳо чун шуд гузора нур ӯст
چشمها چون شد گذاره نور اوست
Мағзҳо мебинад ӯ дар айни пӯст
مغزها میبیند او در عین پوست
Бинад андари зарраи хуршеди бақо
بیند اندر ذره خورشید بقا
Бинад андари қатраи кули баҳр ро
بیند اندر قطره کل بحر را