Гуфт он дарвеш эй донои роз

گفت آن درویش ای دانای راز

Аз паии ин ганҷ кардам ёва тоз

از پی این گنج کردم یاوه‌تاز

Деви ҳирсу озу мстъҷли таҳгӣ

دیو حرص و آز و مستعجل تگی

Неи тонеи ҷусту неи оҳистагӣ

نی تانی جست و نی آهستگی

Ман зи диягии луқмае нндўхтм

من ز دیگی لقمه‌ای نندوختم

Каф сияҳ кардам даҳонро сӯхтам

کف سیه کردم دهان را سوختم

Худ нагуфтам чун дарин номўқнм

خود نگفتم چون درین ناموقنم

Зон гиреҳи зани ин гиреҳро ҳал кунам

زان گره‌زن این گره را حل کنم

Қавли ҳақро ҳам зи ҳақи тафсири ҷӯ

قول حق را هم ز حق تفسیر جو

Ҳин магӯ жож аз гумон эй сахти рӯ

هین مگو ژاژ از گمان ای سخت‌رو

Он гиреҳ кӯ зад ҳамӯи бгшоидш

آن گره کو زد همو بگشایدش

Муҳраи кӯи андохт ӯ бирабоедаш

مهره کو انداخت او بربایدش

Гарчи осонат намӯд он сони сухан

گرچه آسانت نمود آن سان سخن

Кӣ буд осони румузи ман лдн

کی بود آسان رموز من لدن

Гуфт ё раб тавба кардам зини шитоб

گفت یا رب توبه کردم زین شتاب

Чун ту дар бастӣ ту кун ҳам фатҳи боб

چون تو در بستی تو کن هم فتح باب

Бар сари хирқа шудани бор дигар

بر سر خرقه شدن بار دگر

Дар дуо кардан бидам ҳам бе ҳунар

در دعا کردن بدم هم بی‌هنر

Кӯи ҳунари кӯи ман куҷои дили мстўӣ

کو هنر کو من کجا دل مستوی

Ин ҳама акс туаст ва худ тӯй

این همه عکس توست و خود توی

Ҳар шабии тадбиру фарҳангам ба хоб

هر شبی تدبیر و فرهنگم به خواب

Ҳам чу киштӣ ғарқа мегардад зи об

هم‌چو کشتی غرقه می‌گردد ز آب

Худ на ман май монам ва на он ҳунар

خود نه من می‌مانم و نه آن هنر

Тан чу мурдории фитода бе хабар

تن چو مرداری فتاده بی‌خبر

То саҳари ҷумлаи шаби он шоҳи алӣ

تا سحر جمله شب آن شاه علی

Худ ҳаме гуяд аластӣу балӣ

خود همی‌گوید الستی و بلی

Кӯи балии гӯи ҷумларо сайлоби барад

کو بلی‌گو جمله را سیلاب برد

ё наҳангӣ хӯрд кулро карду мард

یا نهنگی خورد کل را کرد و مرد

Субҳи дам чун теғи гавҳардори худ

صبح‌دم چون تیغ گوهردار خود

Аз ниёами зулмати шаб бар кунад

از نیام ظلمت شب بر کند

Офтоби шарқи шабро тай кунад

آفتاب شرق شب را طی کند

Аз наҳанги он хӯрдаҳоро қӣ кунад

از نهنگ آن خورده‌ها را قی کند

Руста чун Юнуси зи меъдаи он наҳанг

رسته چون یونس ز معدهٔ آن نهنگ

Мунташир гирдем андари бӯу ранг

منتشر گردیم اندر بو و رنگ

Халқ чун Юнус мсбҳ омаданд

خلق چون یونس مسبح آمدند

Кандар он зулмоти пар роҳат шуданд

کاندر آن ظلمات پر راحت شدند

Ҳар яке гуяд ба ҳангоми саҳар

هر یکی گوید به هنگام سحر

Чун зи батни ҳут шаб ояд ба дар

چون ز بطن حوت شب آید به در

К-эии карӣмӣ ки дар он лайли ваҳш

کای کریمی که در آن لیل وحش

Ганҷи раҳмати бунаӣу чандини чшш

گنج رحمت بنهی و چندین چشش

Чашми тезу гӯши тозаи тани сабк

چشم تیز و گوش تازه تن سبک

Аз шаби ҳам чун наҳанги зўолҳбк

از شب هم‌چون نهنگ ذوالحبک

Аз мақомоти ваҳши рӯи зин сипас

از مقامات وحش‌رو زین سپس

Ҳеҷ нгризими мо бо чун ту кас

هیچ نگریزیم ما با چون تو کس

Мӯсои онро нор диду нур буд

موسی آن را نار دید و نور بود

Зангеи дидеми шабро ҳур буд

زنگیی دیدیم شب را حور بود

Баъди азин мо дидаи хоҳем аз ту бас

بعد ازین ما دیده خواهیم از تو بس

То напушади баҳрро хошоку хас

تا نپوشد بحر را خاشاک و خس

Соҳиронро чашм чун раст аз ъмӣ

ساحران را چشم چون رست از عمی

Каф занон буданд бе ин дасту по

کف‌زنان بودند بی‌این دست و پا

Чашми банди халқи ҷуз асбоб нест

چشم‌بند خلق جز اسباب نیست

Ҳар ки ларзад бар сабаби з асҳоб нест

هر که لرزد بر سبب ز اصحاب نیست

Лек ҳақи асҳобнои асҳоб ро

لیک حق اصحابنا اصحاب را

Дар кушоду барад то садри саро

در گشاد و برد تا صدر سرا

Бо кафши номустаҳаққу мустаҳаққ

با کفش نامستحق و مستحق

Мътқон раҳматанд аз банди рқ

معتقان رحمت‌اند از بند رق

Дар адами мо мустаҳаққон кӣ бадем

در عدم ما مستحقان کی بدیم

Ки барин ҷон ва барин дониш задем

که برین جان و برین دانش زدیم

эй бкрдаҳи ёр ҳар ағёр ро

ای بکرده یار هر اغیار را

Вай бидода халъати гули хор ро

وی بداده خلعت گل خار را

Хоки моро сонё полез кун

خاک ما را ثانیا پالیز کن

Ҳеҷ неро бори дигар чиз кун

هیچ نی را بار دیگر چیز کن

Ин дуои ту амр кардӣ зи абтдӣ

این دعا تو امر کردی ز ابتدی

Варна хокиро чаҳ Зуҳраи ин бадӣ

ورنه خاکی را چه زهرهٔ این بدی

Чун дуомон амр кардӣ эй ъҷоб

چون دعامان امر کردی ای عجاب

Ин дуои хешро кун мустаҷоб

این دعای خویش را کن مستجاب

Шаби шикастаи киштии фаҳму ҳавос

شب شکسته کشتی فهم و حواس

На умедии монда на хавф ва на ёс

نه امیدی مانده نه خوف و نه یاس

Барда дар дарёии раҳмати эзадам

برده در دریای رحمت ایزدم

То з чаҳ фан пар кунад бифиристадам

تا ز چه فن پر کند بفرستدم

Он якеро карда пари нури ҷалол

آن یکی را کرده پر نور جلال

Вон дигарро карда пари ваҳму хаёл

وآن دگر را کرده پر وهم و خیال

Гар бхўишми ҳеҷ ройу фани бадӣ

گر بخویشم هیچ رای و فن بدی

Ройу тадбирам ба ҳукми ман бадӣ

رای و تدبیرم به حکم من بدی

Шаб нарафтӣ ҳуш бе фармони ман

شب نرفتی هوش بی‌فرمان من

Зери доми ман бадии мурғони ман

زیر دام من بدی مرغان من

Будамӣ огаҳи зи манзилҳои ҷон

بودمی آگه ز منزلهای جان

Вақти хобу биҳшӣу имтиҳон

وقت خواب و بیهشی و امتحان

Чун кафами зини ҳалу ақд ӯ тиҳӣаст

چون کفم زین حل و عقد او تهیست

эй аҷаби ин мъҷбии ман з кист

ای عجب این معجبی من ز کیست

Дидаро нодида худ ингоштам

دیده را نادیده خود انگاشتم

Бози занбили дуои бардоштам

باز زنبیل دعا برداشتم

Чун алиф чизе надорам эй Карим

چون الف چیزی ندارم ای کریم

Ҷузи дилии дилтангтар аз чашм мем

جز دلی دلتنگ‌تر از چشم میم

Ин алиф вена мемам буд мост

این الف وین میم ام بود ماست

Мем ам тангаст алиф зу нар гадост

میم ام تنگست الف زو نر گداست

Он алиф чизе надорад ғоФлист

آن الف چیزی ندارد غافلیست

Мем дилтанги он замони ъоқлист

میم دلتنگ آن زمان عاقلیست

Дар замони биҳшии худ ҳеҷ ман

در زمان بیهشی خود هیچ من

Дар замони ҳуши андари печи ман

در زمان هوش اندر پیچ من

Ҳеҷ дигар бар чунин ҳайчи манеҳ

هیچ دیگر بر چنین هیچی منه

Номи давлат бар чунин пайчи манеҳ

نام دولت بر چنین پیچی منه

Худ надорам ҳеҷ ба созад маро

خود ندارم هیچ به سازد مرا

Ки з ваҳм дорамаст ин сад ъно

که ز وهم دارم است این صد عنا

Дар надорам ҳам ту дороӣам кун

در ندارم هم تو داراییم کن

Ранҷ дидам роҳат афзойем кун

رنج دیدم راحت‌افزاییم کن

Ҳам дар оби дидаи урёни бистум

هم در آب دیده عریان بیستم

Бар дар ту чунк дида нестам

بر در تو چونک دیده نیستم

Оби дидаи банда бедида ро

آب دیدهٔ بندهٔ بی‌دیده را

Сабзае бахшу наботии зин чаро

سبزه‌ای بخش و نباتی زین چرا

Вари нмонми оби обами даҳ зи айн

ور نمانم آب آبم ده ز عین

Ҳам чу айнин набии ҳтолтин

هم‌چو عینین نبی هطالتین

ӯ чу оби дидаи ҷуст аз ҷӯади ҳақ

او چو آب دیده جست از جود حق

Бо чунон иқболу иҷлолу сабақ

با چنان اقبال و اجلال و سبق

Чун набошам зи ашки хӯни борӣки рейс

چون نباشم ز اشک خون باریک‌ریس

Ман тиҳии дасти қусӯри косаи лӣс

من تهی‌دست قصور کاسه‌لیس

Чун чунон чашми ашкро мафтӯн буд

چون چنان چشم اشک را مفتون بود

Ашки ман бояд ки сад Ҷайҳун буд

اشک من باید که صد جیحون بود

Қатрае зон зини ду сад Ҷайҳун ба аст

قطره‌ای زان زین دو صد جیحون به است

Ки бидон як қатраи инс ва ҷин бараст

که بدان یک قطره انس و جن برست

Чунк борони ҷусти он равзаи биҳишт

چونک باران جست آن روضهٔ بهشت

Чун наҷуед оби шӯраи хоки зишт

چون نجوید آب شوره‌خاک زشت

эй ахии даст аз дуо кардани мадор

ای اخی دست از دعا کردن مدار

Бо иҷобат ё рад ӯят чаҳ кор

با اجابت یا رد اویت چه کار

Нон ки саду монеъи ин об буд

نان که سد و مانع این آب بود

Даст аз он нон май бибояд шасти зуд

دست از آن نان می‌بباید شست زود

Хешро мавзуну чуст ва сахта кун

خویش را موزون و چست و سخته کن

зи оби дидаи нони худро пухта кун

ز آب دیده نان خود را پخته کن