Андарин буд ӯ ки илҳом омадаш
اندرین بود او که الهام آمدش
Кашф шуд ин мушкилот аз эзадаш
کشف شد این مشکلات از ایزدش
Кӯ бигуфтат дар камони тирии буна
کو بگفتت در کمان تیری بنه
Кӣ бгФтндт ки андари каши ту зиҳ
کی بگفتندت که اندر کش تو زه
ӯ нагуфтат ки камонро сахти каш
او نگفتت که کمان را سختکش
Дар камон на гуфт ӯ на пари куниш
در کمان نه گفت او نه پر کنش
Аз фузулии ту камони афроштӣ
از فضولی تو کمان افراشتی
Санъати қўосиӣ бар доштӣ
صنعت قواسیی بر داشتی
Тарки ин сахта камоне рӯ бигӯ
ترک این سخته کمانی رو بگو
Дар камон на тир ва паридани мҷу
در کمان نه تیر و پریدن مجو
Чун биафтад бар кун онҷо май талаб
چون بیفتد بر کن آنجا میطلب
Зӯр бигзору бзории ҷӯи зҳб
زور بگذار و بزاری جو ذهب
Онч ҳақаст ақрб аз ҳабли алўрид
آنچ حقست اقرب از حبل الورید
Ту фиканда тири фикратро баъӣд
تو فکنده تیر فکرت را بعید
эй камон ва тирҳо бар сохта
ای کمان و تیرها بر ساخته
Сайди наздик ва ту давр андохта
صید نزدیک و تو دور انداخته
Ҳаркии дўрондозтр ӯ давртар
هرکه دوراندازتر او دورتر
Ваз чунин ганҷаст ӯ маҳҷӯртар
وز چنین گنجست او مهجورتر
Фалсафии худро аз андеша бикушт
فلسفی خود را از اندیشه بکشت
Гӯи бадви кўрости сӯии ганҷи пушт
گو بدو کوراست سوی گنج پشت
Гӯи бадви чндонки афзӯн май дӯд
گو بدو چندانک افزون میدود
Аз муроди дил ҷудотар ме шавад
از مراد دل جداتر میشود
Ҷоҳдўо Фино бигуфт он шаҳриёр
جاهدوا فینا بگفت آن شهریار
Ҷоҳдўо ъно нагуфт эй бе қарор
جاهدوا عنا نگفت ای بیقرار
Ҳам чу канъони кӯи зи нанг Нӯҳ рафт
همچو کنعان کو ز ننگ نوح رفت
Бар фарози қуллаи он кӯҳи зафт
بر فراز قلهٔ آن کوه زفت
Ҳарчӣ афзӯнтар ҳамеи ҷуст ӯ халос
هرچه افزونتر همیجست او خلاص
Сӯй ки мешуд ҷудотар аз мнос
سوی که میشد جداتر از مناص
Ҳам чу ин дарвеши баҳри ганҷу кон
همچو این درویش بهر گنج و کان
Ҳар сабоҳии сахттар ҷустии камон
هر صباحی سختتر جستی کمان
Ҳар камоне кӯ гирифтӣ сахт тар
هر کمانی کو گرفتی سختتر
Буд аз ганҷу нишони бадбахт тар
بود از گنج و نشان بدبختتر
Ин мисли андари замона ҷонӣ аст
این مثل اندر زمانه جانی است
Ҷони нодонон ба ранҷ арзонӣ аст
جان نادانان به رنج ارزانی است
Зонк ҷоҳил нанг дорад зи Авестоад
زانک جاهل ننگ دارد ز اوستاد
Лоҷарам рафту дуконии нави кушод
لاجرم رفت و دکانی نو گشاد
Он дукони болои устод эй нигор
آن دکان بالای استاد ای نگار
Гандау пари кздмсту пари зи мор
گنده و پر کژدمست و پر ز مار
Зуд вайрон кун дукон ва бозгард
زود ویران کن دکان و بازگرد
Сӯии сабзау гулбунон ва об хӯрд
سوی سبزه و گلبنان و آبخورد
На чу канъони кӯи зи кибру ношинохт
نه چو کنعان کو ز کبر و ناشناخت
Аз ки ъосми сафинаи Фўзи сохт
از که عاصم سفینهٔ فوز ساخت
Илм тирандозяш омад ҳҷиб
علم تیراندازیش آمد حجیب
Ваон мурод ӯро бидиҳ ҳозир ба ҷайб
وان مراد او را بده حاضر به جیب
эй басои илму зкоўоту Фтн
ای بسا علم و ذکاوات و فطن
Гашта раҳи рӯро чу ғӯлу роҳи зан
گشته رهرو را چو غول و راهزن
Бештари асҳоб ҷинат аблаҳанд
بیشتر اصحاب جنت ابلهند
То зи шар файласуфӣ ме раҳанд
تا ز شر فیلسوفی میرهند
Хешро урён кун аз фазлу фузул
خویش را عریان کن از فضل و فضول
То кунад раҳмат ба ту ҳар дами нузул
تا کند رحمت به تو هر دم نزول
Зиракӣ зид шикастасту ниёз
زیرکی ضد شکستست و نیاز
Зиракӣ бигзор ва бо гӯлӣ бисоз
زیرکی بگذار و با گولیبساز
Зиракии дони доми бараду тамаъу газ
زیرکی دان دام برد و طمع و گاز
То чаҳ хоҳад зиракиро поки боз
تا چه خواهد زیرکی را پاکباز
Зиракон бо санъатии қонеъ шуда
زیرکان با صنعتی قانع شده
Аблаҳон аз сунъ дар сонеъ шуда
ابلهان از صنع در صانع شده
Зонк Тифли хирадро модар наҳор
زانک طفل خرد را مادر نهار
Даст ва по бошад ниҳода бар канор
دست و پا باشد نهاده بر کنار