Як ҳикоят бишинав ӣнҷо эй писар

یک حکایت بشنو اینجا ای پسر

То нагардӣ мумтаҳани андари ҳунар

تا نگردی ممتحن اندر هنر

Он ҷуҳуду муъмину тарсои магар

آن جهود و مؤمن و ترسا مگر

Ҳамраҳе карданд бо ҳам дар сафар

همرهی کردند با هم در سفر

Бо ду гмраҳ ҳамраҳ омад муъминӣ

با دو گمره همره آمد مؤمنی

Чун хирад бо нафас ва бо оҳрмнӣ

چون خرد با نفس و با آهرمنی

Мрғзӣ ва розӣ уфтанд аз сафар

مرغزی و رازی افتند از سفر

Ҳамраҳ ва ҳам суфраи пеши ҳам дигар

همره و هم‌سفره پیش هم‌دگر

Дар қафас уфтанд зоғу ҷғду боз

در قفس افتند زاغ و جغد و باز

Ҷуфт шуд дар ҳабси пок ва бе намоз

جفت شد در حبس پاک و بی‌نماز

Карда манзили шаб ба як корвонсаро

کرده منزل شب به یک کاروانسرا

Аҳли шарқу аҳли ғарб ва мо варо

اهل شرق و اهل غرب و ما ورا

Монда дар корвонсарои хираду шигарф

مانده در کاروانسرا خرد و شگرف

Рӯзҳо бо ҳам зи сармоу зи барф

روزها با هم ز سرما و ز برف

Чун кушода шуд раҳ ва бикшод банд

چون گشاده شد ره و بگشاد بند

Бсклнд ва ҳар яке ҷое раванд

بسکلند و هر یکی جایی روند

Чун қафасро бишиканади шоҳи хирад

چون قفس را بشکند شاه خرد

Ҷамъи мурғон ҳар яке сӯеи пурд

جمع مرغان هر یکی سویی پرد

Пари кушояди пеши азин бар шавқу ёд

پر گشاید پیش ازین بر شوق و یاد

Дар ҳавои ҷинси худ сӯии маъод

در هوای جنس خود سوی معاد

Пари кушояд ҳар дамӣ бо ашку оҳ

پر گشاید هر دمی با اشک و آه

Лек паридан надорад рӯйу роҳ

لیک پریدن ندارد روی و راه

Роҳ шуд ҳар як пурд монанди бод

راه شد هر یک پرد مانند باد

Сӯии он каз ёди он пар май кушод

سوی آن کز یاد آن پر می‌گشاد

Он тараф ки буд ашку оҳ ӯ

آن طرف که بود اشک و آه او

Чунк фурсат ёфт бошад роҳ ӯ

چونک فرصت یافت باشد راه او

Дар тан худ бингар ин аҷзои тан

در تن خود بنگر این اجزای تن

Аз куҷоҳо гирд омад дар бадан

از کجاها گرد آمد در بدن

Обӣу хокӣу бодӣу оташӣ

آبی و خاکی و بادی و آتشی

Аршӣу фаршӣу рӯмӣу гшӣ

عرشی و فرشی و رومی و گشی

Аз умеди авд ҳар як бастаи тараф

از امید عود هر یک بسته طرف

Андарин корвонсаро аз бими барф

اندرین کاروانسرا از بیم برف

Барфи гӯногӯни ҷумуд ҳар ҷамод

برف گوناگون جمود هر جماد

Дар штои баъди он хуршед дод

در شتای بعد آن خورشید داد

Чун битобад туфи он хуршеди ҷшм

چون بتابد تف آن خورشید خشم

Кӯҳ гардад гоҳи регу гоҳи пашм

کوه گردد گاه ریگ و گاه پشم

Дар гудоз ояд ҷамодоти гарон

در گداز آید جمادات گران

Чун гудози тан ба вақти нақли ҷон

چون گداز تن به وقت نقل جان

Чун расиданди ин се ҳамраҳи манзилӣ

چون رسیدند این سه همره منزلی

Ҳадя шан оварад ҳалвои мқблӣ

هدیه‌شان آورد حلوا مقبلی

Баради ҳалвои пеши он ҳар се ғариб

برد حلوا پیش آن هر سه غریب

Муҳсинӣ аз матбахи ании қариб

محسنی از مطبخ انی قریب

Нони гарму саҳни ҳалвои асал

نان گرم و صحن حلوای عسل

Баради онк дар савобаш буд амл

برد آنک در ثوابش بود امل

Алкёсаҳи володби лоҳли алмдр

الکیاسه والادب لاهل المدر

АлзёФаҳи волқрии лоҳли алўбр

الضیافه والقری لاهل الوبر

АлзёФаҳи ллғриби волқрӣ

الضیافة للغریب والقری

Аўдъи арраҳмони фии аҳли алқрӣ

اودع الرحمن فی اهل القری

Кули явми фии алқрии заифи ҳадис

کل یوم فی القری ضیف حدیث

Мо ?лаи ғайри алолаҳи ман мғис

ما له غیر الاله من مغیث

Кули лайли фии алқрии вФди ҷадид

کل لیل فی القری وفد جدید

Мо ?лаами сами сӯии аллоҳи мҳид

ما لهم ثم سوی الله محید

Тухма буданд он ду бегонаи зи хур

تخمه بودند آن دو بیگانه ز خور

Буд соими рӯзи он муъмини магар

بود صایم روز آن مؤمن مگر

Чун намози шоми он ҳалво расед

چون نماز شام آن حلوا رسید

Буд муъмини монда дар ҷўъи шадид

بود مؤمن مانده در جوع شدید

Он ду кас гуфтанд мо аз хур парем

آن دو کس گفتند ما از خور پریم

Имшабаш бунаем ва фардояш хӯрем

امشبش بنهیم و فردایش خوریم

Сабр гирем имшаб аз хур тан занем

صبر گیریم امشب از خور تن زنیم

Баҳри фардои лӯтро пинҳон кунем

بهر فردا لوت را پنهان کنیم

Гуфт муъмини имшаби ин хӯрда шавад

گفت مؤمن امشب این خورده شود

Сабрро бунаем то фардо буд

صبر را بنهیم تا فردا بود

Пас бадв гуфтанд зини ҳикмат гарӣ

پس بدو گفتند زین حکمت‌گری

Қасди ту онаст то танҳо хурӣ

قصد تو آن است تا تنها خوری

Гуфт эй ёрон на ки мо се танем

گفت ای یاران نه که ما سه تنیم

Чун хилоф афтод то қисмат кунем

چون خلاف افتاد تا قسمت کنیم

Ҳарки хоҳад қисми худ бар ҷон занад

هرکه خواهد قسم خود بر جان زند

Ҳарки хоҳад қисми худ пинҳон кунад

هرکه خواهد قسم خود پنهان کند

Он ду гуфтандаш зи қисмат дар гузар

آن دو گفتندش ز قسمت در گذر

Гӯш кун қисоми фии алнор аз хабар

گوش کن قسام فی‌النار از خبر

Гуфт қисоми он буд кӯи хеш ро

گفت قسام آن بود کو خویش را

Кард қисмат бар ҳаво ва бар худо

کرد قسمت بر هوا و بر خدا

Малики ҳақу ҷумла қисм ӯстӣ

ملک حق و جمله قسم اوستی

Қисми дигарро диҳии дўгўстӣ

قسم دیگر را دهی دوگوستی

Ин асад ғолиб шудӣ ҳам бар сегон

این اسد غالب شدی هم بر سگان

Гар набӯдӣ навбати он бдргон

گر نبودی نوبت آن بدرگان

Қасдашони он кони мусулмон ғам хӯрд

قصدشان آن کان مسلمان غم خورد

Шаб бирав дар бенавое бугзарад

شب برو در بی‌نوایی بگذرد

Буд мағлуб ӯ ба таслиму ризо

بود مغلوب او به تسلیم و رضا

Гуфт смъои тоъаҳи асҳобно

گفت سمعا طاعة اصحابنا

Пас бихуфтанд он шабу бархестанд

پس بخفتند آن شب و برخاستند

Бомдодони хешро оростанд

بامدادان خویش را آراستند

Рӯй шастанду даҳон ва ҳар яке

روی شستند و دهان و هر یکی

Дошт андари вирди роҳу маслакӣ

داشت اندر ورد راه و مسلکی

Як замонӣ ҳар касе оварад рӯ

یک زمانی هر کسی آورد رو

Сӯии вирди хеш аз ҳақи фазли ҷӯ

سوی ورد خویش از حق فضل‌جو

Муъмину тарсои ҷуҳуду габру муғ

مؤمن و ترسا جهود و گبر و مغ

Ҷумларо рӯи сӯии он султони Улуғ

جمله را رو سوی آن سلطان الغ

Блаки сангу хоку кӯҳу об ро

بلک سنگ و خاک و کوه و آب را

Ҳаст вогшт наоне бо худо

هست واگشت نهانی با خدا

Ин сухан поён надорад ҳар се ёр

این سخن پایان ندارد هر سه یار

Рӯ ба ҳам карданд он дами ёрўор

رو به هم کردند آن دم یاروار

Он яке гуфто ки ҳар як хоби хеш

آن یکی گفتا که هر یک خواب خویش

Онч дид ӯ дӯши гӯовар ба пеш

آنچ دید او دوش گو آور به پیش

Ҳаркии хобаши беҳтари инро ӯ хӯрд

هرکه خوابش بهتر این را او خورد

Қисм ҳар мФзўлро афзали барад

قسم هر مفضول را افضل برد

Онки андари ақл болотар равад

آنک اندر عقل بالاتر رود

Хӯрдан ӯ хӯрдани ҷумла буд

خوردن او خوردن جمله بود

Фавқ омад ҷони пари анвор ӯ

فوق آمد جان پر انوار او

Боқӣонро бас буд тимор ӯ

باقیان را بس بود تیمار او

Оқилонро чун бақо омад абад

عاقلان را چون بقا آمد ابد

Пас ба маънии ин ҷаҳони боқӣ буд

پس به معنی این جهان باقی بود

Пас ҷуҳуд оварад ончи дида буд

پس جهود آورد آنچ دیده بود

То куҷои шаби рӯҳ ӯ гардӣда буд

تا کجا شب روح او گردیده بود

Гуфт дар раҳ Мӯсо ам омад ба пеш

گفت در ره موسی‌ام آمد به پیش

Гурба бинад дунбаи андари хоби хеш

گربه بیند دنبه اندر خواب خویش

Дар пай Мӯсо шудам то кӯҳи тавр

در پی موسی شدم تا کوه طور

Ҳар се мон гаштем нопидои зи нур

هر سه‌مان گشتیم ناپیدا ز نور

Ҳар се соя маҳв шуд зон офтоб

هر سه سایه محو شد زان آفتاب

Баъд аз он зон нур шуд як фатҳи боб

بعد از آن زان نور شد یک فتح باب

Нури дигар аз дили он нур раст

نور دیگر از دل آن نور رست

Пас тараққии ҷусти он сониши чуст

پس ترقی جست آن ثانیش چست

Ҳам ман ва ҳам Мӯсо ва ҳам кӯҳи тавр

هم من و هم موسی و هم کوه طور

Ҳар се гум гаштем зон ишроқи нур

هر سه گم گشتیم زان اشراق نور

Баъд аз он дидам ки ки се шох шуд

بعد از آن دیدم که که سه شاخ شد

Чунк нури ҳақи дарав нФох шуд

چونک نور حق درو نفاخ شد

Васфи ҳайбат чун таҷаллӣ зад бирав

وصف هیبت چون تجلی زد برو

Май сексат аз ҳам ҳаме шуд сӯ ба сӯ

می‌سکست از هم همی‌شد سو به سو

Он яке шох ки омад сӯй ӣам

آن یکی شاخ که آمد سوی یم

Гашти ширини оби талхи ҳам чу сам

گشت شیرین آب تلخ هم‌چو سم

Он яке шохаш фурӯ шуд дар замин

آن یکی شاخش فرو شد در زمین

Чашмаи дору бурун омад муайян

چشمهٔ دارو برون آمد معین

Ки шифои ҷумла ранҷурон шуд об

که شفای جمله رنجوران شد آب

Аз ҳумоюнии ваҳии мустатоб

از همایونی وحی مستطاب

Он яке шох дигар парид зуд

آن یکی شاخ دگر پرید زود

То ҷавори каъба ки Арафот буд

تا جوار کعبه که عرفات بود

Боз аз он съқаҳ чу бо худ омадам

باز از آن صعقه چو با خود آمدم

Тавр бар ҷои бад на афзӯн ва на кам

طور بر جا بد نه افزون و نه کم

Лек зери пои Мӯсои ҳам чу ях

لیک زیر پای موسی هم‌چو یخ

намегудозед ӯ нмондши шоху шх

می‌گدازید او نماندش شاخ و شخ

Бо замин ҳамвор шуд ки аз наҳиф

با زمین هموار شد که از نهیب

Гашти болояш аз он ҳайбати нишеб

گشت بالایش از آن هیبت نشیب

Боз бо худ омадам зон интишор

باز با خود آمدم زان انتشار

Боз дидам тавру Мӯсои барқарор

باز دیدم طور و موسی برقرار

Вони биёбони сар ба сар дар зайли кӯҳ

وآن بیابان سر به سر در ذیل کوه

Пари хилоиқи шакли Мӯсо дар вуҷӯҳ

پر خلایق شکل موسی در وجوه

Чун Асоу хирқа ӯ хирқаи шан

چون عصا و خرقهٔ او خرقه‌شان

Ҷумлаи сӯии таври хуши домани кашон

جمله سوی طور خوش دامن کشان

Ҷумлаи кафҳо дар дуои афрохта

جمله کفها در دعا افراخته

Нағмаи арнӣ ба ҳам дар сохта

نغمهٔ ارنی به هم در ساخته

Бози он ғашён чу аз ман рафт зуд

باز آن غشیان چو از من رفت زود

Сӯрат ҳар як дигаргунам намӯд

صورت هر یک دگرگونم نمود

Анбиё буданд эшон аҳл ваад

انبیا بودند ایشان اهل ود

Иттиҳоди анбёом фаҳм шуд

اتحاد انبیاام فهم شد

Бози амлокӣ ҳаме дидам шигарф

باز املاکی همی دیدم شگرف

Сӯрати эшон бад аз аҷроми барф

صورت ایشان بد از اجرام برف

Ҳалқаи дигари млоики мстъин

حلقهٔ دیگر ملایک مستعین

Сӯрати эшон ба ҷумлаи оташин

صورت ایشان به جمله آتشین

Зин нсқ мегуфт он шахси ҷуҳуд

زین نسق می‌گفت آن شخص جهود

Баси ҷуҳудӣ ки охираши Маҳмӯд буд

بس جهودی که آخرش محمود بود

Ҳеҷ кофарро ба хории мнгрид

هیچ کافر را به خواری منگرید

Ки мусулмон мурданаш бошад умед

که مسلمان مردنش باشد امید

Чаҳ хабари дории зи хатми умр ӯ

چه خبر داری ز ختم عمر او

То бигардоне азуи як бораи рӯ

تا بگردانی ازو یک‌باره رو

Баъд аз ани тарсо дар омад дар калом

بعد از ان ترسا در آمد در کلام

Ки Масеҳам рӯ намӯд андари мном

که مسیحم رو نمود اندر منام

Ман шудам бо ӯ ба чорами осмон

من شدم با او به چارم آسمان

Марказу мсўои хуршеди ҷаҳон

مرکز و مثوای خورشید جهان

Худ аҷабҳои қалоъи осмон

خود عجب‌های قلاع آسمان

Нисбаташ набӯд ба оёти ҷаҳон

نسبتش نبود به آیات جهان

Ҳар касе донанд эй фахри албнин

هر کسی دانند ای فخر البنین

Ки фузун бошад фани чарх аз замин

که فزون باشد فن چرخ از زمین