Чун ба ҳуш омад бигуфт эй кирдигор

چون به هوش آمد بگفت ای کردگار

Муҷримам будам ба халқи аўмидўор

مجرمم بودم به خلق اومیدوار

Гарчи хоҷаи бас саховат карда буд

گرچه خواجه بس سخاوت کرده بود

Ҳеҷ он кФўи атоӣ ту набӯд

هیچ آن کفو عطای تو نبود

ӯ калла бахшед ва ту сари пари хирад

او کله بخشید و تو سر پر خرد

ӯ қабо бахшед ва ту болоу қад

او قبا بخشید و تو بالا و قد

ӯ зарам дод ва ту дасти зршмор

او زرم داد و تو دست زرشمار

ӯ сутурам дод ва ту ақли савор

او ستورم داد و تو عقل سوار

Хоҷаи шамъами додўи ту чашми қрир

خواجه شمعم دادو تو چشم قریر

Хоҷа нақалам дод ва ту туъма пазир

خواجه نقلم داد و تو طعمه‌پذیر

ӯ вазифа дод ва ту умру ҳаёт

او وظیفه داد و تو عمر و حیات

Ваъдааш зари ваъдаи ту таййибот

وعده‌اش زر وعدهٔ تو طیبات

ӯ всоқм дод ва ту чарху замин

او وثاقم داد و تو چرخ و زمین

Дар всоқт ӯ ва сад чун ӯ самин

در وثاقت او و صد چون او سمین

Зар аз он тести зар ӯ ноФарид

زر از آن تست زر او نافرید

Нон аз он тести нон аз таш расед

نان از آن تست نان از تش رسید

Он сахоу раҳми ҳам ту додяш

آن سخا و رحم هم تو دادیش

Каз саховат мефузудӣ шодяш

کز سخاوت می‌فزودی شادیش

Ман мрўрои қиблаи худ сохтам

من مرورا قبلهٔ خود ساختم

Қиблаи сози аслро андохтам

قبله‌ساز اصل را انداختم

Мо куҷо будем кони дёни дайн

ما کجا بودیم کان دیان دین

Ақл мекорид андари обу тин

عقل می‌کارید اندر آب و طین

Чун ҳаме кард аз адами гардуни падед

چون همی کرد از عدم گردون پدید

Венаи бисоти хокро ме густаред

وین بساط خاک را می‌گسترید

зи ахтарон ме сохт ӯ мисбоҳ ҳо

ز اختران می‌ساخت او مصباح‌ها

Вази табоиъи қуфл бо мифтоҳ ҳо

وز طبایع قفل با مفتاح‌ها

эй басои бунёдҳо пинҳону фош

ای بسا بنیادها پنهان و فاش

Мзмри ин сақф кард ва ин фаррош

مضمر این سقف کرد و این فراش

Одами астрлоб авсоф улуввааст

آدم اصطرلاب اوصاف علوست

Васфи одами мазҳар оёт ӯст

وصف آدم مظهر آیات اوست

Ҳарчӣ дар вай май намояд акс ӯст

هرچه در وی می‌نماید عکس اوست

Ҳам чу акси моҳи андар об ҷӯаст

هم‌چو عکس ماه اندر آب جوست

Бар стрлобши нуқӯши анкабут

بر صطرلابش نقوش عنکبوت

Баҳри авсоф азал дорад субут

بهر اوصاف ازل دارد ثبوت

То зи чархи ғайби вази хуршеди рӯҳ

تا ز چرخ غیب وز خورشید روح

Анкабуташ дарс гуяд аз шрўҳ

عنکبوتش درس گوید از شروح

Анкабут ва ин стрлоби ршод

عنکبوت و این صطرلاب رشاد

Бемунаҷҷим дар кафи оми аўФтод

بی‌منجم در کف عام اوفتاد

Анбиёро дод ҳақ тинҷем ин

انبیا را داد حق تنجیم این

Ғайбро чашмӣ бибояд ғайби байн

غیب را چشمی بباید غیب‌بین

Дар чаҳ дунё фитоданд ин қурун

در چَه دنیا فتادند این قرون

Акси худро дид ҳар як чаҳ дарун

عکس خود را دید هر یک چَه درون

Аз буруни дони онч дар чоҳат намӯд

از برون دان آنچ در چاهت نمود

Варна он ширӣ ки дар чаҳ шуд фурӯд

ورنه آن شیری که در چَه شد فرود

Баради харгӯшяш аз раҳи к-эии фалон

برد خرگوشیش از ره کای فلان

Дар таг чоҳаст он шери жён

در تگ چاهست آن شیر ژیان

Дар рӯи андари чоҳи кин аз вай бикаш

در رو اندر چاه کین از وی بکش

Чун азуи ғолибтарӣ сар бар куниш

چون ازو غالب‌تری سر بر کنش

Он муқаллиди сухра харгӯш шуд

آن مقلد سخرهٔ خرگوش شد

Аз хаёли хештани пар ҷӯш шуд

از خیال خویشتن پر جوش شد

ӯ нагуфт ин нақш дод об нест

او نگفت این نقش داد آب نیست

Ин ба ҷузи тқлиби он қуллоб нест

این به جز تقلیب آن قلاب نیست

Ту ҳам аз душман чу кинӣ май кашӣ

تو هم از دشمن چو کینی می‌کشی

эй забуни шаш ғалат дар ҳар шашӣ

ای زبون شش غلط در هر ششی

Он адовати андрў акс ҳақаст

آن عداوت اندرو عکس حقست

Каз сифоти қаҳр онҷо муштақаст

کز صفات قهر آنجا مشتقست

Вони гунаҳ дар ваии зи ҷинси ҷурми тест

وآن گنه در وی ز جنس جرم تست

Бояд он хуро зи табъи хеши шаст

باید آن خو را ز طبع خویش شست

Халқи зиштати андрў рӯят намӯд

خلق زشتت اندرو رویت نمود

Ки туро ӯ сафҳаи ойӣна буд

که ترا او صفحهٔ آیینه بود

Чунк қубҳ хеш дидӣ эй ҳасан

چونک قبح خویش دیدی ای حسن

Андари ойӣна бар ойӣна мазан

اندر آیینه بر آیینه مزن

намезанад бар оби астораҳи суннӣ

می‌زند بر آب استارهٔ سنی

Хоки ту бар акси ахтар май занӣ

خاک تو بر عکس اختر می‌زنی

Кини ситораи наҳс дар об омадаст

کین ستارهٔ نحس در آب آمدست

То кунад ӯ саъди моро зердаст

تا کند او سعد ما را زیردست

Хок истило бирезӣ бар сараш

خاک استیلا بریزی بر سرش

Чунк пиндории зи шубҳаи ахтараш

چونک پنداری ز شبهه اخترش

Акси пинҳони гашту андар ғайб ронад

عکس پنهان گشت و اندر غیب راند

Ту гумони барадӣ ки он ахтар намонад

تو گمان بردی که آن اختر نماند

Он ситора наҳс ҳаст андари само

آن ستارهٔ نحس هست اندر سما

Ҳам бидон сӯ боядаш кардани даво

هم بدان سو بایدش کردن دوا

Блак бояд дили сӯй бе сӯии баст

بلک باید دل سوی بی‌سوی بست

Наҳси ин сӯи акси наҳс бесӯ аст

نحس این سو عکس نحس بی‌سو است

Дод дод ҳақи шиносу бахшишаш

داد داد حق شناس و بخششش

Акс он додаст андари панҷ ва шаш

عکس آن دادست اندر پنج و شش

Гар буд дод хасони афзӯни зи рег

گر بود داد خسان افزون ز ریگ

Ту бимирӣ вон бимонад мрдриг

تو بمیری وآن بماند مردریگ

Акси охир чанд поед дар назар

عکس آخر چند پاید در نظر

Асли бинӣ пеша кун эй кжнгр

اصل بینی پیشه کن ای کژنگر

Ҳақ чу бахшиш кард бар аҳли ниёз

حق چو بخشش کرد بر اهل نیاز

Бо ато бахшедашон умри дароз

با عطا بخشیدشان عمر دراز

Холидин шуд неъмату манъами алайҳ

خالدین شد نعمت و منعم علیه

Мҳиии алмўтости Фоҷтозўои илайҳ

محیی الموتاست فاجتازوا الیه

Дод ҳақ бо ту даромезад чу ҷон

داد حق با تو در آمیزد چو جان

Ончунон ки он ту бошӣ ва ту он

آنچنان که آن تو باشی و تو آن

Гар намонад Аштҳои нону об

گر نماند اشتهای نان و آب

Бидиҳадат бе ин ду қӯти мустатоб

بدهدت بی این دو قوت مستطاب

Фарбеҳӣ гар рафт ҳақ дар лоғарӣ

فربهی گر رفت حق در لاغری

Фарбеҳӣ пинҳонат бахшад он сиррӣ

فربهی پنهانت بخشد آن سری

Чун париро қӯт аз бӯ ме диҳад

چون پری را قوت از بو می‌دهد

Ҳар маликро қӯти ҷон ӯ ме диҳад

هر ملک را قوت جان او می‌دهد

Ҷон чаҳ бошад ки тусозӣ зу санад

جان چه باشد که تو سازی زو سند

Ҳақ ба ишқи хеши зинда т ме кунад

حق به عشق خویش زنده‌ت می‌کند

Зу ҳаёти ишқи хоҳ ва ҷон махоҳ

زو حیات عشق خواه و جان مخواه

Ту азуи он ризқи хоҳ ва нон махоҳ

تو ازو آن رزق خواه و نان مخواه

Халқро чун оби дони софу зулол

خلق را چون آب دان صاف و زلال

Андари он тобони сифоти зулҷалол

اندر آن تابان صفات ذوالجلال

Илмашону адлашону лутфашон

علمشان و عدلشان و لطفشان

Чун ситораи чарх дар оби равон

چون ستارهٔ چرخ در آب روان

Подшоҳони мазҳари шоҳии ҳақ

پادشاهان مظهر شاهی حق

Фозилони мроти огоҳии ҳақ

فاضلان مرآت آگاهی حق

Қарнҳо бигузашт ва ин қарн нависат

قرنها بگذشت و این قرن نویست

Моҳ он моҳаст оби он об нест

ماه آن ماهست آب آن آب نیست

Адл он адласту фазли он фазли ҳам

عدل آن عدلست و فضل آن فضل هم

Лек мстбдл шуд он қарн ва амам

لیک مستبدل شد آن قرن و امم

Қарнҳо бар қарнҳо рафт Эй ҳамам

قرنها بر قرنها رفت ای همام

Венаи маъонӣ бар қарор ва бар давом

وین معانی بر قرار و بر دوام

Он мубаддил шуд дарин ҷӯ чанд бор

آن مبدل شد درین جو چند بار

Акси моҳу акси ахтар бар қарор

عکس ماه و عکس اختر بر قرار

Пас бноош нест бар оби равон

پس بنااش نیست بر آب روان

Блак бар ақтори арзи осмон

بلک بر اقطار عرض آسمان

Ин сифатҳо чун нуҷум маънавӣаст

این صفتها چون نجوم معنویست

Донк бар чархи маъонии мстўист

دانک بر چرخ معانی مستویست

Хуби рӯйони оинаи хӯбӣ ӯ

خوب‌رویان آینهٔ خوبی او

Ишқи эшон акси матлӯбӣ ӯ

عشق ایشان عکس مطلوبی او

Ҳам ба асл худ равад ин хаду хол

هم به اصل خود رود این خد و خال

Доимо дар об кӣ монад хаёл

دایما در آب کی ماند خیال

Ҷумлаи тасвироти акс об ҷӯаст

جمله تصویرات عکس آب جوست

Чун бимолӣ чашми худ худ ҷумла ӯст

چون بمالی چشم خود خود جمله اوست

Боз ақлаш гуфт бигзор ин ҳавл

باز عقلش گفت بگذار این حول

Хули дўшобсту дўшобсти хул

خل دوشابست و دوشابست خل

Хоҷаро чун ғайр гуфтӣ аз қусӯр

خواجه را چون غیر گفتی از قصور

Шарми дор эй аҳвал аз шоҳи ғаюр

شرم‌دار ای احول از شاه غیور

Хоҷаро ки дар гузаштаст аз асир

خواجه را که در گذشتست از اثیر

Ҷинси ин мӯашони торикии мгир

جنس این موشان تاریکی مگیر

Хоҷаи ҷони байни мубини ҷисми гарон

خواجهٔ جان بین مبین جسم گران

Мағзи байн ӯро мубинаши устихон

مغز بین او را مبینش استخوان

Хоҷаро аз чашми Иблиси лъин

خواجه را از چشم ابلیس لعین

Мангар ва нисбат макун ӯро ба тин

منگر و نسبت مکن او را به طین

Ҳамраҳи хуршедро шаб пар махон

همره خورشید را شب‌پر مخوان

Онк ӯ масҷуд шуд соҷди мадон

آنک او مسجود شد ساجد مدان

Аксҳоро монад ин ва акс нест

عکس‌ها را ماند این و عکس نیست

Дар мисоли акси ҳақи бнмўднист

در مثال عکس حق بنمودنیست

Офтобӣ дид ӯ ҷомид намонад

آفتابی دید او جامد نماند

Равғани гули равған кунҷид намонад

روغن گل روغن کنجد نماند

Чун мубаддил гаштаанд абдоли ҳақ

چون مبدل گشته‌اند ابدال حق

Нестанд аз халқ бар гардони варақ

نیستند از خلق بر گردان ورق

Қиблаи ваҳдонияти ду чун буд

قبلهٔ وحدانیت دو چون بود

Хоки масҷуди млоик чун шавад

خاک مسجود ملایک چون شود

Чун дарин ҷӯи дидъкси себи мард

چون درین جو دیدعکس سیب مرد

Доманашро дид он пар себ кард

دامنش را دید آن پر سیب کرد

Онч дар ҷӯ дид кӣ бошад хаёл

آنچ در جو دید کی باشد خیال

Чунк шуд аз диданаши пари сад ҷувол

چونک شد از دیدنش پر صد جوال

Тани мубин ва он макун кони бкму сам

تن مبین و آن مکن کان بکم و صم

Кзбўои болҳқи лмои ҷоӣҳм

کذبوا بالحق لما جائهم

Мо Ромяти ази Ромяти Аҳмади бадаст

ما رمیت اذ رمیت احمد بدست

Дидан ӯ дидан холиқ шудаст

دیدن او دیدن خالق شدست

Хизмат ӯ хизмат ҳақ карданаст

خدمت او خدمت حق کردنست

Рӯз дидан дидан ин равзанаст

روز دیدن دیدن این روزنست

Хоссаи ин равзани дурахшон аз худаст

خاصه این روزن درخشان از خودست

Неи вадиъаи офтобу Фрқдст

نی ودیعهٔ آفتاب و فرقدست

Ҳам аз он хуршед зад бар равзанӣ

هم از آن خورشید زد بر روزنی

Лек аз роҳу сӯии маъҳуди не

لیک از راه و سوی معهود نی

Дар миёни шамс ва ин равзани раҳе

در میان شمس و این روزن رهی

Ҳаст равзанҳо нашуд зу огаҳӣ

هست روزنها نشد زو آگهی

То агар абрӣ бар ояд чархи пӯш

تا اگر ابری بر آید چرخ‌پوش

Андарин равзан буд нураш ба ҷӯш

اندرین روزن بود نورش به جوش

Ғайри роҳи ин ҳаво ва шаш ҷиҳат

غیر راه این هوا و شش جهت

Дар миёни равзану хури молФт

در میان روزن و خور مالفت

Мадҳату тасбеҳ ӯ тасбеҳи ҳақ

مدحت و تسبیح او تسبیح حق

Мива май раведи зи айни ин тибқ

میوه می‌روید ز عین این طبق

Себи раведи зини сабади хуши лухти лухт

سیب روید زین سبد خوش لخت لخت

Айб набӯд гар наҳй номаши дарахт

عیب نبود گر نهی نامش درخت

Ин сабадро ту дарахт себ хон

این سبد را تو درخت سیب خوان

Ки миён ҳар ду роҳ омад ниҳон

که میان هر دو راه آمد نهان

Ончи равед аз дарахти борвар

آنچ روید از درخت بارور

Зини сабади раведи ҳамон навъ аз самар

زین سبد روید همان نوع از ثمر

Пас сабадро ту дарахти бахти байн

پس سبد را تو درخت بخت بین

Зери сояи ин сабад хуш ме нишин

زیر سایهٔ این سبد خوش می‌نشین

Нон чу итлоқ оварад эй меҳрбон

نان چو اطلاق آورد ای مهربان

Нон чаро май гӯйяш Маҳмӯда хон

نان چرا می‌گوییش محموده خوان

Хоки раҳ чун чашм равшан карду ҷон

خاک ره چون چشم روشن کرد و جان

Хок ӯро серумаи байну серумаи дон

خاک او را سرمه بین و سرمه دان

Чун з рӯй ин замини тобади шрўқ

چون ز روی این زمین تابد شروق

Ман чаро боло кунам рӯ дар Айюқ

من چرا بالا کنم رو در عیوق

Шуд фано ҳасташ махон эй чашми шӯх

شد فنا هستش مخوان ای چشم‌شوخ

Дар чунин ҷӯи хушк кӣ монад кулӯх

در چنین جو خشک کی ماند کلوخ

Пеши ин хуршед кӣ тобади ҳилол

پیش این خورشید کی تابد هلال

Бо чунон рустам чаҳ бошад зӯри зол

با چنان رستم چه باشد زور زال

Толибаст ва ғолибаст он кирдигор

طالبست و غالبست آن کردگار

То з ҳастиҳо бар орад ӯ дамор

تا ز هستی‌ها بر آرد او دمار

Ду магӯ ва ду мадон ва ду махон

دو مگو و دو مدان و دو مخوان

Бандаро дар хоҷаи худ маҳви дон

بنده را در خواجهٔ خود محو دان

Хоҷаи ҳам дар нури хоҷаи офарин

خواجه هم در نور خواجه‌آفرین

Фонӣасту мурдау мот ва дафин

فانیست و مرده و مات و دفین

Чун ҷудои бинии зи ҳақи ин хоҷа ро

چون جدا بینی ز حق این خواجه را

Гум кунӣ ҳам матн ва ҳам дибоҷа ро

گم کنی هم متن و هم دیباجه را

Чашму дилро ҳин гузора кун зи тин

چشم و دل را هین گذاره کن ز طین

Ин яке қиблаи сети ду қиблаи мубин

این یکی قبله‌ست دو قبله مبین

Чун ду дидӣ монадӣ аз ҳар ду тараф

چون دو دیدی ماندی از هر دو طرف

Оташӣ дар хФ фитод ва рафт хФ

آتشی در خف فتاد و رفت خف